Een trainingspartij staat voor Jan Paul van Hecke gelijk aan een topwedstrijd. De Zeeuwse verdediger van SC Heerenveen wil simpelweg altijd winnen. Hij heeft het niet van een vreemde. Zijn oom en oud-international Jan Poortvliet: ,,Ik herken mezelf in hem.”

Hij verloor met Oranje de WK-finale van 1978. Maar die beruchte wedstrijd tegen Argentinië, waarin geen speler het veld ongeschonden verliet, was slechts een voorproefje op de duels die Jan Poortvliet decennia later op de camping zou uitvechten.

Tenminste, dat gevoel bekruipt je, wanneer Poortvliet praat over de voetbalpotjes tijdens familieweekenden in Zeeland, of net over de grens in Zeeuws-Vlaanderen. Slijtageslagen waren het. Poortvliet zegt het zonder spoortje ironie.

Enthousiast verhaalt Poortvliet (63) over zijn kanonskogels richting het doel, dat door de jongste familietelg werd verdedigd. Over de tackles, het geschreeuw en gescheld. Over de andere vakantiegangers, zich verontrustend afvragend wat er in hemelsnaam gebeurde op het campingveldje. En over zijn vier blonde neefjes, zonen van zijn zus Neel, allemaal net zo fanatiek als hij.

Een van die jongens schudt nu zijn hoofd. ,,Het ten koste van alles willen winnen, dat zat er toen al in”, zegt Jan Paul van Hecke (20). ,,Alles was toegestaan, al was het maar omdat je niet op commentaar zat te wachten. ‘Was weer niet best Paultje’, zeiden ze dan, als ik met mijn team verloor. Ik kon daar gewoon niet tegen.”

Onverzettelijkheid als familietrekje

Noem het een familietrekje, zegt Poortvliet. ,,Kwaad worden als het niet gaat zoals je wilt. De onverzettelijkheid. Het fanatisme. Ja, daarin herken ik mezelf, als ik naar Jan Paul kijk.”

Het gesprek vindt plaats in de achtertuin van Poortvliet, die door een groot doel wordt gevuld. Dit is het domein van de 15-jarige Junior Poortvliet. Hij is een, hoe kan het ook anders, talentvolle voetballer. De jongste Poortvliet speelt in de jeugdopleiding van Willem II, maar loopt nu apetrots rond in het tenue van SC Heerenveen – een cadeautje van zijn neef.

Jan Poortvliet bleef na zijn actieve carrière in Eindhoven wonen. Hij was vele jaren succesvol bij PSV, de club waarmee hij onder meer drie landstitels en de UEFA Cup won. Poortvliet specialiseerde zich in het uitschakelen van de vedette bij de tegenstander: van Cruijff en Boniek tot Platini en Van Hanegem.

Na omzwervingen in Frankrijk in België trainde Poortvliet legio clubs, zowel in het prof- als amateurvoetbal, inclusief de jeugd. Hij werd onlangs aangesteld als interim-trainer bij FC Eindhoven.

Prettige mate van voorspelbaarheid

Voetbal, altijd maar voetbal. Poortvliet weet niet beter. Hetzelfde geldt voor Van Hecke. Beiden zijn geboren en getogen in Arnemuiden, een vlekje op de kaart bij Middelburg, waar de jeugdjaren van Poortvliet zich kenmerkten door een prettige mate van voorspelbaarheid.

Doordeweeks: hard werken en trainen. Op zaterdag de wedstrijd, gevolgd door geweldige feesten in de kantines – om vervolgens op zondagochtend, met een bonkend hoofd, plaats te nemen in de kerkbank.

Poortvliet slaat driemaal op het tafeltje voor hem, de vuistslag van zijn vader op zijn slaapkamerdeur imiterend: ,,Jantje! Wakker worre!”

Het geloof speelt niet meer zo’n grote rol in het dorp als vroeger, zegt Van Hecke. Zelf is hij evenmin christelijk opgevoed. Wel is de gemeenschap nog onverminderd hecht. ,,Toen ik bij PSV voetbalde, kwamen er elke thuiswedstrijd twee bussen vol supporters uit Arnemuiden”, vertelt Poortvliet. ,,De geschiedenis herhaalde met Jan Paul bij NAC Breda. En zonder corona waren er elke twee weken veel mensen vanuit Zeeland naar Heerenveen gereden.”

loading

Een kans bij NAC

Van Hecke bewandelde een ongewoon pad naar het profvoetbal. Hij was als jeugdspeler van JVOZ ambitieus, maar blonk pas uit vanaf zijn vijftiende. Poortvliet weet het nog goed: hij trainde het team van Van Hecke. ,,Jan Paul kreeg een groeispurt en werd opeens de leider van dat elftal. Het ontbrak hem trouwens, net als zijn broers, nooit aan zelfvertrouwen.”

Neem het vertrek van Van Hecke naar Goes, de nabijgelegen hoofdklasser uit Zeeland. ,,Ik ben klaar voor de senioren”, stelde de 17-jarige Van Hecke zich vriendelijk voor aan de trainer van Goes, die zich omgekeerd had verdiept in het karakter van zijn nieuwe verdediger. ,,Hij wist al dat ik niet vrolijk zou worden van een reserverol, haha. Ik kreeg geen toezeggingen, maar was vanaf de eerste wedstrijd basisspeler.”

Geflankeerd door zijn broer Klaas, een gedreven rechtsback, promoveerde Van Hecke in de zomer van 2018 naar de derde divisie. ,,En toen kwam NAC”, zegt Van Hecke. Niet voor het eerste elftal, maar voor de A1. ,,Ik verdiende bij Goes een paar centen en voetbalde bij de senioren. Bij NAC moest ik terug naar de jeugd. Maar ik wist: misschien is dit mijn enige kans om profvoetballer te worden. Ik ging er vol voor.”

Niet veel later kreeg Van Hecke een contract bij NAC en mocht hij meetrainen met de eerste selectie. Toch moest hij lang wachten op zijn debuut. Werkelijk al zijn concurrenten raakten geblesseerd, maar pas nadat toenmalig trainer Ruud Brood simpelweg niemand anders meer had, viel de keuze op Van Hecke.

En ja, vult Poortvliet aan, Van Hecke speelde goed. Ook niet ongunstig: Brood werd een week later ontslagen en zijn opvolger, Willem Weijs, zag het in Van Hecke zitten. Poortvliet: ,,Dat geluk moet je soms hebben. Wat ook hielp: hij liet zich zien in het bekertoernooi. Dan speel je jezelf in de kijker.”

Topclub Monaco

Wat heet: na amper vijftien competitieduels meldde de Franse topclub Monaco zich voor Van Hecke. ,,Monaco…”, prevelt Van Hecke. ,,Dat kon toch niet waar zijn? Ik had nota bene een shirtje van die club. En nu waren ze in mij geïnteresseerd? Het sloeg nergens op. Ik moest er ook wel om lachen. Een jaar eerder voetbalde ik nog bij de amateurs. Nu wilde een topclub 2 miljoen euro voor me betalen. Ik dacht: stel dat ik er niets van bak. Dan hebben ze al dat geld niet voor Jan Paul, maar voor Jan Lul betaald.”

De clubs bereikten op Van Heckes 20ste verjaardag een akkoord over de transfersom. Hij hoefde alleen nog maar een zijn krabbel te zetten onder een bijzonder lucratief contract.

En toch knaagde het.

Van Hecke: ,,Het voelde alsof ik de regie over mijn carrière aan iemand anders gaf. Monaco wilde me verhuren aan Cercle Brugge. Dat zag ik niet zitten. Ik wilde naar de eredivisie. Natuurlijk is het mooi als je veel geld verdient, maar dat is niet mijn hoofddoel. Ik voetbal omdat ik het leuk vind.”

Denk je eens in, zegt Poortvliet, om zó jong voor zo’n club te kiezen. ,,Joh, Monaco, dat is een ver-van-mijn-bed-show. Ik heb zelf bij Olympique Nîmes gespeeld. Toen was ik 29 en had ik veel ervaring. Dan is zoiets een mooi avontuur. Maar Jan Paul is twintig. Hij moet lekker veel wedstrijden voetballen, in een land waar hij de taal spreekt.”

Geen vaag verhaal maar een goed plan

Zoals Brighton & Hove Albion, waar Van Hecke wél een goed gevoel bij kreeg. ,,Die club had geen vaag verhaal, maar een goed plan. Ik moest eerst ervaring opdoen in de eredivisie, zodat ik straks klaar ben voor het eerste elftal van Brighton.”

Het idee dat Van Hecke straks in de Premier League voetbalt, vervult Poortvliet met trots. Reikhalzend kijkt hij uit naar een bezoek in Zuid-Engeland, de regio waar hij ooit trainer was van Southampton. Nog steeds kan Poortvliet geëmotioneerd raken, terugdenkend aan dat geweldige stadion van ‘The Saints’, het gezang van de fans, de intense manier waarop het voetbal er wordt beleefd.

,,Ik ben nu eenmaal heel sfeergevoelig”, zegt de voormalig WK-finalist, die na zijn voetballoopbaan een van de grootste Oranjesupporters werd. Talloze keren reisde Poortvliet het Nederlands elftal achterna, met zijn camper door Europa. Zijn mooiste herinnering? ,,Het WK van 1994 in Amerika”, zegt Poortvliet beslist. ,,Je bent aan de andere kant van de wereld en zingt, samen met twintigduizend landgenoten, het Wilhelmus. Nou, dan lopen de tranen over mijn wangen.”

Hoe mooi zou het zijn als zijn neef ooit het Nederlands elftal haalt? Resoluut steekt Van Hecke zijn handen in de lucht. ,,Jongens, hou op. Laten we eventjes normaal doen”, zegt hij lachend.

Maar goed, dromen mag toch?

Een interland, gespeeld ergens in een ver oord. Plukjes Oranje op de tribunes. Het Wilhelmus uit duizenden kelen. En op het veld, met rugnummer 3, een blonde verdediger uit Zeeland.

Poortvliet knikt. ,,Dat zou echt fantastisch zijn.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
SC Heerenveen
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct