Jaap Goedkoop, vader van oud-turnster Joy Goedkoop.

Vader oud-topturnster Joy Goedkoop: 'Ik heb maar één doel en dat is mijn meisje weer een leven geven'

Jaap Goedkoop, vader van oud-turnster Joy Goedkoop. FOTO ROB VOSS

Jaap Goedkoop, vader van oud-topturnster Joy Goedkoop, wil het leven van zijn dochter weer op de rit krijgen. Haar pijn is zijn verdriet. ,,Ik begrijp nog steeds niet waarom ik dat destijds niet heb gemerkt.”

Hij heeft er lang en goed over nagedacht, benadrukt hij. Natuurlijk krijgen alle turnsters die tijdens hun carrière te maken hebben gehad met fysiek of mentaal misbruik voorrang en alle aandacht. Dat moet ook, maar het heeft ook een enorme impact op het gezin en de familie van die turnsters. Want hij ziet als vader zijn dochter pijn hebben. Wil dat er niet wordt geoordeeld en veroordeeld. Maar geaccepteerd en gerespecteerd. En dat verhaal mag ook verteld worden. Nee, dat moet.

Joy Goedkoop was dit jaar één van de eerste oud-turnsters die een boekje opendeed over misbruik dat zij meemaakte tijdens haar sportcarrière. Ze noemde de namen van coaches Vincent Wevers en Gerben Wiersma in juli bij Studio Sport . Door de openbaringen van tientallen voormalig topturnsters ging de beerput volledig open .

Grensoverschrijdend gedrag

De turnsters beschuldigen hun ex-trainers - die vaak nu nog actief zijn - van grensoverschrijdend gedrag. Joy Goedkoop vertelde al eerder dat ze psychisch werd mishandeld. Van continu wegen voor trainingen, soms meerdere keren per dag, tot steeds maar horen dat je iets niet goed doet. ,,Ik heb de laatste jaren nog wel eens voor de spiegel gestaan met de gedachte dat ik er niet mocht zijn”, vertelde ze dit jaar.

Veel van die oud-turnsters kampen nu nog met de naweeën van vooral de mentale onderdrukking. Nog steeds zijn er jonge vrouwen die vechten tegen eetstoornissen, knokken tegen een negatief zelfbeeld en worstelen met verstoorde levens.

loading

Zo zit Joy Goedkoop (27) al vier jaar thuis. Ze is niet in staat te werken, fysiek en mentaal volledig geknakt, ze worstelt met het leven na haar turncarrière, die in 2016 abrupt eindigde met een blessure. Het betekende ook het slot van een periode van jaren waarin haar leven voornamelijk - zo niet volledig - in het teken stond van in het gelid lopen, voldoen aan haast onrealistisch hoge verwachtingen en altijd te horen krijgen dat je het niet goed doet.

Zo beschrijft Joy het zelf. En haar vader beaamt dat, nu hij ziet hoe zijn dochter er de laatste jaren aan toe is.

Toch eerst deze vraag. Waar waren jullie als ouders in die tijd? Hebben jullie niets gemerkt?

Jaap Goedkoop (59) wacht zeker tien seconden voor hij antwoordt. Hij zoekt naar de juiste formulering. ,,Ik heb mezelf die vraag zo vaak gesteld. Ik lig er soms nog wakker van. Waarom heb ik dat toen niet gezien? Waarom heb ik geen signalen opgevangen? Waarom? Dat vind ik nog het moeilijkste. Als ik terugkijk op die periode, denk ik echt: verdomme, waarom zag en hoorde ik dat niet? Dat doet verschrikkelijk veel pijn. Als ik nu bij haar zit en verhalen uit die tijd hoor, dan ga je als vader net zo kapot als zij ging.”

Heeft u een antwoord gevonden?

,,Ja, dat denk ik ergens wel. Het heeft te maken met de maskers die turnsters leren op te zetten. Alle trainingen, alle wedstrijden, altijd de schouders omhoog, armen de lucht in, borst vooruit en die eeuwige glimlach. Het is een masker, het is uiterlijke schijn. Achter dat masker zitten uren training, keihard werken en heel veel pijn.”

,,Ik ging ook naar Oldenzaal en Heerenveen, maar was niet bij de trainingen. Ik heb die meiden allemaal in de auto gehad, met de muziek aan. Ben bij wereld- en Europees kampioenschappen geweest. Als trotse vader. Ik heb niets gemerkt. Die meiden zijn zo getraind om zich goed te presenteren. Of ze zich nu fijn voelden of niet. Niet alleen op de mat, ook thuis. Altijd was er die glimlach. Op commando bijna.”

Ook thuis waren er geen signalen?

,,Ik heb wel gezien dat er handen kapot waren. Maar als je altijd met een glimlach in de auto stapt voor een lange reis naar Oldenzaal of Heerenveen en thuis ook je masker opzet, denk je niet aan mishandeling. Ik wist dat het hard werken was, keihard. Soms op het randje. Maar het was topsport, was mijn opvatting toen. Dat de trainers mentaal zo met de meiden bezig waren, wist ik niet. Wij, als ouders, waren niet bij de trainingen. Nu vraag ik me nog steeds af waarom heb ik dat niet gezien.”

U kon het zich ook niet voorstellen, vertelt u.

,,Ik was zelf voetbaltrainer, was geen pieperd. Soms ga je gewoon door. Maar tot hoe ver? Dat is heel lastig. Dat kregen we bij Joy niet volledig mee, dat het zo veel impact op een kind kan hebben. Vooral na haar carrière. Dat ze naast fysiek vooral ook mentaal kapotging.”

,,Daarom is die cultuurverandering zo belangrijk. Dat die cultuur waarin de nadruk ligt op wat je niet goed doet, wordt doorbroken. Dat er meer balans komt, meer aandacht voor wat er wel goed gaat. Niet alleen het negatieve naar voren laten komen.”

Eén keer hebben jullie wel wat gezien, toch?

,,Ja, mijn vrouw zag dat Vincent Wevers Joy een klap gaf. We hebben hem gesommeerd hier te komen, bij ons thuis. Daar heeft hij zijn excuses aangeboden. Maar we wisten toen niet welke gevolgen dat zou hebben. Want Joy kreeg dat natuurlijk als een boemerang terug en durfde dat niet meer te vertellen tegen ons. Dan was dat masker er weer.”

De pijn is te lezen in zijn ogen, terwijl Goedkoop zoekt naar de juiste woorden en op een rustige manier praat. In zijn verhaal is geen ruimte voor woede richting coaches. Hij is niet uit op een volksgericht. Al weet hij dat er veel mensen zijn die er wel zo in staan. Het zorgt soms voor onbegrip bij de buitenwacht.

Waarom is die boosheid er niet? Zou u als vader die coaches niet te grazen willen nemen?

,,Nee, ik heb maar één doel en dat is mijn meisje weer een leven geven. Mijn dochter moet weer zin in het leven krijgen, plezier, een toekomst zien. Zonder masker. Ik heb er niets aan me verschrikkelijk druk te maken om andere mensen. Mijn prioriteit ligt bij Joy en mijn zoons. Ze heeft al wel veel stappen gemaakt, maar het kost veel tijd en geduld. Dat geduld is er niet altijd bij iedereen. Op termijn komt dat ook wel goed. Daar moet je met elkaar een weg in vinden. Niet alleen oordelen en veroordelen, maar ook accepteren en respecteren.”

Maar geen woede?

,,Ik ben wel boos. Natuurlijk ben ik boos. Maar ik ben boos op de manier waarop ze met Joy zijn omgegaan. En met anderen. Pas als ze stoppen met turnen, leer je de consequenties van die carrière kennen. Dat meisje heeft zo lang moeten strijden, mocht nooit opgeven, moest maar doorgaan en doorgaan. Had ze een blessure? Dan nog moest ze doorgaan. Het is puur overbelasting geweest. Lichamelijk én geestelijk.”

Hoe gaat het nu met jullie als gezin?

Weer valt Goedkoop even stil, alsof hij nadenkt en twijfelt of hij het achterste van zijn tong moet laten zien. Dan: ,,Het is Joy die er verschrikkelijk onder heeft geleden en nog steeds niet de oude is. Ze is fysiek en mentaal kapot. Om te herstellen, heb je heel veel geduld nodig, dat kost enorm veel tijd. Nu heeft ze weer een terugslag, maar stapje voor stapje krabbelt ze omhoog. Daar krijgt ze hulp bij. En dan heeft ze al sinds 2012 te maken met gescheiden ouders. Al zijn we met de feestdagen en verjaardagen wel met zijn allen bij elkaar, om de kinderen toch het familiegevoel te geven. Dat is soms lastig om mee om te gaan.”

Hoe is het met u als vader en met de broers van Joy?

,,Lastig. Mijn leven is er op ingesteld Joy haar leven terug te geven, op welke manier dan ook. Ik heb een baas die ontzettend goed meedenkt en me alle ruimte laat haar te helpen waar ik kan. Haar broers hebben het moeilijk met de situatie, dat het weer vooral over Joy gaat. Joy was altijd weg, altijd met turnen bezig. In 2012 ging ze naar Heerenveen, eerst in een gastgezin, om later met een vriendin, een trampolinespringster, samen te wonen. Ze kwam alleen in het weekend thuis, waar de jongens dan vol met voetbal bezig waren. Er was weinig tijd samen, voor je het wist, was Joy weer naar Heerenveen. Het gaat nu even niet zo lekker, maar dat komt wel weer.”

Heeft u contact met andere ouders van turnsters die zich nu roeren?

,,Nee, daar is geen sprake van. Nadat alle verhalen naar buiten kwamen via social media, hebben die meiden nog wel eens contact. Maar met ouders niet. In juli en augustus waren er interviews. Het Instituut Sport en Rechtspraak was hier voor een gesprek. Al die aandacht leidde weer tot een terugslag. Verschrikkelijk. Je hoopt dat veel al is verwerkt, maar dan blijkt dat het allemaal heel kwetsbaar is.”

Wat moet er in de turnsport gebeuren?

,,Het wordt niet anders wanneer Vincent of Gerben wordt ontslagen. De hele cultuur moet anders, zegt Joy. Dat vind ik wel knap, dat ze het zo kan zien. Ze wil het verhaal van de trainerskant horen. Misschien wel horen dat ze zelf vinden dat het ook niet goed was. In elk geval iets waarmee ze verder kan in de verwerking van dit trauma. Zodat ze ooit weer positief in het leven komt te staan. Ik wil het leven van Joy weer op de rit krijgen. Als zij genoeg heeft aan excuses, dan is dat voor mij ook voldoende, dan steun ik dat.”

loading

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct