Sven Kramer tijdens het trainingskamp in Toscane.

Sven Kramer wil nog een keer vlammen

Sven Kramer tijdens het trainingskamp in Toscane. FOTO STEPHAN TELLIER

Het NK afstanden van volgend weekeinde is het startpunt van Sven Kramers laatste jacht op olympisch goud. Daarna is het klaar. ,,De Spelen kinne myn karjêre net mear meitsje of brekke.’’

In hotel Van der Valk roert Sven Kramer langdurig in zijn kop thee. Wolvega is afgelopen zomer zijn tweede thuis geworden. ,,Mar ik sliep hjir net, hear’’, zegt hij. ,,We ha hjir de sintrale testen, we lunsje en ite hjir ek geregeld mei syn allen. Mar ik sliep gewoan thús. Allinnich yn de winter sliep ik hjir in pear kear.’’

Het hotelleven dat hij aan het begin van zijn carrière zo gewend was bij de TVM-ploeg, is voorbij. Zeker nu het eerste deel van het internationale seizoen vanwege de coronapandemie is geschrapt.

Destijds was Kramer een groot deel van het jaar met de groene brigade op pad. ,,Ik sit der ek gewoan net mear op te wachtsjen om altyd mar fuort te wêzen’’, bekent Sven Kramer. Nu hij wat ouder wordt, is de huidige situatie wel fijn. Dochter Kae naar bed brengen is ook heel wat waard.

Hij telt inmiddels 34 lentes en zijn erelijst is ellenlang. De beste van Europa, van de wereld, hij was het allemaal. En hij behaalde vier keer olympisch goud, waarvan hij er drie won op zijn favoriete 5 kilometer.

Op die afstand wil hij in 2022 nog een keer proberen de beste te zijn als hij voor de vijfde keer naar de Olympische Winterspelen hoopt te gaan. De zestien maanden die nog resten tot de Spelen van Peking staan volledig in het teken van die race. ,,Tolve rûntsjes’’, zegt Kramer met een lach. Twaalf rondjes, dat is waarvoor hij nog elke zomer rent, fietst, skeelert en aan gewichten trekt. Alles om nog een keer de beste te zijn.

Hij hoeft niets meer te bewijzen. Zijn carrière is al geslaagd, daar verandert een laatste olympisch race niets meer aan. En ach, mochten mensen er toch wat van vinden, Sven Kramer zal er geen tel wakker van liggen. ,,De publike opiny docht my hieltyd minder. Doe’t ik 19, 20 wie fûn ik it wolris ferfelend. No net mear. Der binne altyd minsken dy’t der wat fan fine. Dêr rint Nederlân yn foarop.’’

In de vijftien jaar dat hij nu als prof rond schaatst, heeft Kramer een dikke huid gekregen. Als zeventienjarige werd hij zonder zwembandjes in het diepe gegooid. ,,Dan moatst wol rap leare en ik tink dat ik dat wol dien ha.’’

Zijn loopbaan ligt al anderhalf decennium lang onder een vergrootglas. Als Kramer ergens iets over zegt, is het nieuws. Hij verbaast zich wel eens over de impact van zijn woorden. ,,Dan tink ik: it sil dochs wol wat tafalle?’’ Maar nee, dan barst er weer een nationale schaatsdiscussie los naar aanleiding van zijn woorden. ,,Ach, ik kin der wol om leitsje. It is ek in komplimint.’’

Opkomen voor de belangen van de schaatsers, hoort bij zijn status. Maar dat anderen niet opstaan als de sport onrecht wordt aangedaan, vindt hij zorgelijk. ,,Do kinst wol oannimme dat ik dit oer oardel jier net mear doch. It soe goed wêze as oaren dat oppikke. Allinnich bin ik bang dat it net bart sa lang as ik noch ryd.’’

Kramer is begaan met het lot van de schaatssport. Hij baalt van de negatieve berichtgeving van de laatste jaren. ,,Sjoch gewoan nei de sifers’’, zegt hij fel. ,,Reedriden wurdt noch altyd hiel goed besjoen. Lis se neist dy fan oare sporten en dan sjochst dat it net sa min is. En dochs wurdt der negatyf oer berjochte. It is fermoeiend en ûnterjochte dat wy ús altyd moatte ferdigenje.’’

De golfbeweging in schaatsen is er al zolang hij schaatst. ,,Doe’t ik kaam wienen de Amearikanen te goed. Dy soenen we noait mear pakke.’’ Toen kwam Kramer en was het snel gedaan met de Amerikaanse dominantie. ,,Mar doe waard it ynienen saai. En ik ha ek wol meimakke dat it by eltsje wrâldbeker bomfol siet. It giet konstant op en del.’’

Wel maakt Kramer zich zorgen over de milde winters. Steeds minder kinderen komen in aanraking met ijs en schaatsen. Dat gaat effect hebben op alle takken van schaatsen. Kunstrijden, shorttrack, langebaan, ijshockey, marathon. ,,Want se leare überhaupt net mear te riden. Lit stean dat se noch in kar meitsje.’’

Om die reden is Kramer begonnen met zijn eigen schaatsacademie. Het ambitieuze project moet er op termijn voor zorgen dat alle kinderen voor hun dertiende een keer op schaatsen hebben gestaan. Hij spendeerde de afgelopen maanden veel tijd aan het opstarten van de academie.

Nu de door corona onzekere schaatswinter begint, zal de bemoeienis worden ingeperkt. Nog zestien maanden en daarna is er alle tijd. Eerst nog dat laatste hoofdstuk. Aftellen doet Kramer niet. ,,Mar as it in kear swier is, is’t wol maklik dat ik mysels foarhâlde kin dat ik oer sechtjin moannen klear bin en sy noch tsien jier de Tsjûkemar om fytse moatte.’’

Ook na zijn loopbaan zal Kramer nog op de fiets stappen. Een leven zonder trainen is ondenkbaar. Trainer wordt Kramer niet. Na zijn loopbaan treedt hij toe tot de directie van de overkoepelende organisatie van het schaatsteam en de wielerploeg van Jumbo.

Het zijn zaken voor later. Eerst nog een keer de hoogspanning die richting de Winterspelen weer op zijn schouders komt te liggen. ,,Dy is der altyd’’, weet Kramer. ,,Dat fiel ik wol. Allinnich gean ik der no oars mei om. Dat is erfaring.’’

Zoals in de aanloop naar Vancouver 2010 is het niet meer. ,,Doe wie it echt swier. Meinammen alles der omhinne. Dat hiele Vancouver waard omdoopt tot Svencouver. Soks helpt fansels net.’’ Maar de druk wordt onherroepelijk weer opgevoerd. ,,Ik tink wolris: hé minsken, der dogge noch folle mear mei. Lit my even.’’ Het zit er niet in zolang hij nog schaatst.

Hij voelt dat een vijfde gouden plak haalbaar is, anders was hij al uitgestapt. Na al die jaren weet Kramer als geen ander hoe hij moet trainen om goed te zijn. ,,Jammergenôch ha’k de lêste jierren de rêch net mear hielendal ûnder kontrôle. Dus der kinne minne dagen tusken sitte. Ja, ek op de Olympische Spelen.’’

Maar op een goeie dag kan Kramer nog immer de beste zijn. Het WK afstanden in Salt Lake City in februari was daarvan het bewijs. Iets meer dan een halve tel gaf hij toe op winnaar Ted-Jan Bloemen. ,,As ik nei him sitten hie, wie it klear west’’, stelt Kramer. ,,Dêr bin ik echt sjagrijnich fan west.’’

De rit bevestigde zijn gevoel. Ook als midden-dertiger zijn toptijden nog mogelijk. Zelfs in een jaar waarin fysieke tegenslag hem op de hielen zat. In januari en februari reed Kramer weer ouderwets lekker. Het deed hem uiteindelijk besluiten om de kwetsbare rug toch maar niet te laten opereren.

Het was wikken en wegen. ,,It kin better wurde, mar kinst der ek wat mei kapot meitsje. Dan witst gelyk dat it klear is en hoechst net oan dy sechtjin moannen te begjinnen. As ik der no al sa ticht bysit, moatst it dan wol dwaan? It hoecht mar 0,5 prosint better. Dy wringe we der noch wel ergens út.’’

De rug van Kramer is de laatste jaren een nationaal goed geworden. Door zijn zwakke plek moet hij veel dingen laten. Dochter Kae ’s ochtends uit bed tillen? Geen denken aan. ,,Dêr begjin ik foar trainen net oan.’’ Uit voorzorg. ,,Ik wol net as in wrak nei de baan ta. Nei de training bin ik los, stiet der spanning op it liif.’’ Dan tilt hij zijn dochter wel. ,,Mar lestich is it wol. Papa, papa! En dan gean ik der net hinne.’’

De komst van dochter Kae heeft impact gehad. Maar of het nou heel veel heeft veranderd aan zijn topsportleven? Kramer schudt zijn hoofd. Toen zijn vriendin Naomi van As zwanger raakte, dacht hij wel even oeh, wat nu? ,,Want ik bin wol wat in kontrolfreak en in neuroot’’, zegt hij lachend. ,,Kinst dy wol foarstelle dat ‘t muoilik is.’’

Concessies aan zijn topsportleven heeft hij niet gedaan. Soms mist Kramer daardoor belangrijke momenten in het leven van zijn dochter. ,,Mar oer sechtjin moannen kin ik der elke dei wêze. Wa kin dat no sizze?’’

Er is veel veranderd sinds die eerste keren dat Kramer als broekie de strijd aanging met de gearriveerde toppers. Inmiddels is hij na het afscheid van Douwe de Vries de oudste in de ploeg. Maar opa durven ze Kramer niet te noemen. Hij kijkt veelbetekenend. Ze moeten eens wagen.

Niet voor niets is Kramer de leider in de ploeg. Nieuwkomers moeten hun plaats weten. ,,Ik wol dat se witte dat it net normaal is datst as 17-jierrige yn sa’n ploech rollest. Ik wol dat se dêr tankber foar binne. Ik ha in hekel oan fanselssprekkendheid.’’

Dan bekent Kramer dat hij zelf heel anders binnenkwam bij TVM. Nederigheid was destijds ver te zoeken. ,,Hoe’t ik binnenkaam, koe echt net. Ik hie in fiersten te grutte bek.’’ Zijn positie was wel anders. Hij reed voor zijn overstap naar TVM vedetten als Carl Verheijen en Jochem Uytdehaage er al af. Lachend: ,,Patrick en Kemkers (teammanager Patrick Wouters en coach Gerard Kemkers, red.) ha wol besocht om my oan te pakken, mar dat is net slagge.’’

Meteen was Kramer veeleisend, zoals hij zijn hele carrière is gebleven. Aan randzaken mag niets schorten. Kantoortijden kent hij niet. Zelf staat hij de hele dag aan. Als schaatser en als zakenman. ,,Ik tink dat ik noch hieltyd ien fan de meast professioniele riders bin. Ik ha net it idee dat ik ergens wat lizze lit.’’ Dezelfde instelling verwacht hij van mensen om zich heen.

Hij heeft ze nodig voor die ene topprestatie over zestien maanden. Hij werkt er met veel plezier naar toe, want hij geniet nog altijd van schaatsen. ,,Sjoch, sokke ritten as yn Minsk moast fansels net te folle ha’’, zegt hij wijzend op de waardeloze internationale seizoenopening van vorig jaar.

De reden was aanwijsbaar. De rug, die knieproblemen na het fietsongeluk in Inzell. ,,Yn in karjêre fan 15 jier hast fansels altyd wol in pear minne wedstriden’’, weet Kramer.

Liever niet zo’n race in Peking. De Olympische Spelen kunnen een mooie afsluiter worden, maar hij zet zichzelf niet op voorhand onder hoogspanning. ,,Wat ik yn 15 jier wûn ha, gean ik yn dy 16 moannen net mear ferbetterjen. De Spelen geane myn karjêre net mear meitsje of brekke.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct