Johann Mast.

Sokkel

Johann Mast. FOTO ANNET EVELEENS

Ik wilde het eigenlijk helemaal niet met u over Abe Lenstra hebben, maar de actualiteit heeft me ingehaald.

,,Was Abe een racist?’’, vroeg een collega me deze week.

Hij was niet de eerste die ermee kwam. Ik keek er dus niet van op, niet van de vraag en ook niet dat ik ‘m, als Abe-biograaf, juist nu kreeg voorgelegd.

Het ging hierom: Abe zou in 1957 tegen Humphrey Mijnals, de eerste donkere voetballer in het Nederlands elftal, hebben gezegd: ,,Vuile vieze zwarte, ga terug naar je land.’’ De passage dook de afgelopen weken her en der op in de media.

De zin stamt uit het boek ‘Het Surinaamse legioen’ van Humberto Tan. Mijnals doet in dat boek over Surinaamse voetballers in de eredivisie een boekje open over Abe. Die zou hem ook voor ‘aap’ hebben uitgemaakt.

Heeft Abe het echt gezegd? Helaas kunnen we dat niet meer navragen. Abe Lenstra is in 1985 overleden en Humphrey Mijnals ontviel ons vorig jaar.

De feiten: tijdens SC Enschede-Elinkwijk in september 1957 had Abe een lastige tegenstander in Mijnals. Eerder dat jaar stonden de twee ook als kemphanen tegenover elkaar. Dagblad De Tijd schreef: ‘Abe Lenstra kreeg het al snel met Elinkwijks rechtshalf Mijnals aan de stok, die hij op een gegeven moment dreigend tegemoet trad’.

Zou de onverkwikkelijke uitspraak toen zijn gedaan? Hoe het ook zij, Mijnals heeft de kwestie later persoonlijk afgezwakt in een brief aan Abe-kenner Jan Kuipers. Mijnals schreef dat Abe hem ,,Hé, zwarte’’ toeblafte (dus niet: ,,Vuile vieze zwarte, ga terug naar je land’’). Mijnals counterde met ,,Hé, dikke bleekscheet.’’

Enkele jaren na het Mijnals-incident raakte Abe bevriend met Darius Dhlomo, een donkere Zuid-Afrikaan met wie hij samenspeelde bij Enschedese Boys. In de winter van 1963 kreeg Darius schaatsles van Abe en ze biljartten graag samen.

Dus Abe een racist? Zeg het maar. Is het überhaupt verstandig om een incident uit 1957 te beoordelen met onze 2020-blik?

Dat Humprey Mijnals een grootmoedig man was staat in elk geval vast. Toen Abe in een rolstoel belandde, was Mijnals de eerste die zich spontaan aanmeldde om mee te spelen in een benefietwedstrijd.

Ik zou dat standbeeld nog maar niet van zijn sokkel halen.

johann.mast@lc.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct