'Schoppende scheidsrechter' Martin Frankena luidt de noodklok: ‘Er gaat binnenkort weer een dode vallen’

Scheidsrechter Martin Frankena kwam zondag in opspraak omdat hij een boze amateurvoetballer schopte. Fout, natuurlijk. Maar de maat was vol, stelt Frankena. Scheidsrechters zijn volgens hem vogelvrij verklaard. ,,Er gaat binnenkort weer een dode vallen. Dat geef ik je op een briefje.”

‘L eeuwarder arbiter misdraagt zich’, kopte de krant maandag. Nu wist Martin Frankena (49) zelf ook wel dat het niet zo fraai was wat hij een dag eerder had geflikt. Maar zijn kant van het verhaal mocht ook verteld worden, vond hij. En dus pakte hij de telefoon.

In het Oranje Hotel, pal tegenover het station van Leeuwarden, tovert Frankena een dag later zijn mobieltje tevoorschijn. Er bleken tot zijn eigen verrassing beelden te zijn van het incident in het amateurvoetbalpotje tussen Steenwijk en LEO uit Loon, in de derde klasse D.

De kwaliteit van de opname is niet denderend, maar Frankena heeft Jarno Muis, een speler van Steenwijk, zojuist een rode kaart getoond. Daarna staan de twee even neus aan neus, waarop Muis zich omdraait en duidelijk zichtbaar een kleine schop krijgt van Frankena.

‘Ik wilde geen spelbreker zijn’

loading

Frankena schudt zijn hoofd bij het zien van de beelden. ,,Ik had tien minuten eerder mijn hamstring gescheurd. Ik stelde voor om te stoppen, maar Steenwijk voetbalde graag door. Ik wilde geen spelbreker zijn, dus gingen we verder. Al kon ik amper lopen. Maar die ene speler bleef maar zaniken. Ik heb hem op een gegeven moment geel gegeven, waarop hij heel opzichtig voor mijn gezicht begon te applaudisseren. Ik matste hem eerst nog, gaf hem een laatste waarschuwing, maar hij hield maar niet op. Toen gaf ik een tweede gele kaart en ging hij bewust op mijn voet staan, wat vreselijk veel pijn deed.”

Frankena vervolgt: ,,Daarna gaf ik hem een schopje. Had ik nooit moeten doen. Klaar. Maar er zit dus ook een verhaal achter. En weet je wat het frappante is? Toen de bewuste speler van het veld was, heb ik gevraagd wat we gingen doen: doorvoetballen of stoppen? Beide ploegen wilden gewoon verder spelen. Steenwijk ook. Als ik écht iets onvergeeflijks had gedaan, was ik toch gelyncht en de stad uitgedragen? Maar we hebben het na afloop uitgesproken in de bestuurskamer. Ze reageerden bij Steenwijk keurig. Echt keu-rig.”

,,Ik heb die jongen zelf niet meer gesproken. Terwijl ik hem zo weer de hand schud. Het zou mijn beste vriend kunnen zijn. Man, ik vond het al jammer dat ik hem geel moest geven. Hij speelde fantastisch en was de drijvende kracht van Steenwijk. Maar ik weet hoe primair mensen kunnen reageren. Ik heb met jongens gewerkt die net uit de bak kwamen. Als je die ergens op wijst, krijg je te horen: ‘Ik maak je af’.”

‘D at gebeurt ook op een voetbalveld. Hoewel ik bijna nooit ellende heb gehad met spelers. Het publiek is veel vaker het probleem. Toen ik eens een wedstrijd in Drenthe floot, riep een kerel van 2 meter dat ik niet levend van het terrein zou komen. Hij gaf een enorme stomp tegen mijn schouder om zijn punt nog duidelijker te maken. Zo heb ik veel meer van dat soort akkefietjes meegemaakt. Ik ben bespuugd, geslagen en geschopt. En weet je wat het is? Ik kan het nog wel hebben, maar wat dacht je van een ventje van 18 dat net begint?”

Jonge scheidsrechters coachen

Frankena zegt het niet voor niets. Zelf fluit hij nu een jaar of elf in het amateurvoetbal. De laatste jaren vooral in de tweede en derde klasse. Maar hij begeleidt en coacht ook jonge scheidsrechters. Om ze de liefde voor het vak bij te brengen.

,,Een jongen van 17 floot vorige week een jeugdwedstrijd op het complex van ONS Sneek. Een speler van de tegenstander schold met het k-woord en kreeg daarvoor rood. Terecht, zo is het afgesproken. Maar twee vaders gingen verhaal halen. Die jongen kon zich niet goed verweren en zei iets als: eigen schuld. De vaders wilden hem bij de keel pakken. Hij is net op tijd ontzet door iemand van ONS. Hij huilde tranen met tuiten in de kleedkamer. Ontroostbaar. Het zou zomaar kunnen dat hij stopt. En hij is helaas geen uniek geval.”

Het voetbalveld is een afspiegeling van de verharde maatschappij, denkt Frankena. ,,Je ziet de haat in de ogen. We zijn vogelvrij verklaard. Zo voelt het echt. En er gaat binnenkort weer een dode vallen. Dat geef ik je op een briefje. Op bijna elk sportpark hangen borden met ‘respect’. Maar pal naast zo’n bord staan ouders de scheidsrechter elke week wel ergens helemaal verrot te schelden. Dat is de realiteit.”

,,Nog een voorbeeld: ik floot in Drenthe. Daar stond een man van een jaar of 70 langs de lijn, die me uitschold met het k-woord. O ja, en ik was ook een homo. Ik stopte het spel en liep in de richting van die man. Naast hem stond een man of tien schaapachtig te lachen. Ik zei: ‘Mensen, jullie lachen, maar waarom spreken jullie hem niet aan op zijn gedrag? Schamen jullie je niet?’ De man zelf bleef maar doorgaan. Ik heb gezegd dat we zouden stoppen als hij niet weg zou gaan. Iedereen akkoord. Wat denk je? Ik zag hem even later aan de andere kant van het veld met een andere jas. Hij wilde me na de wedstrijd nota bene nog een hand geven. Ja, doei.”

‘Man, de tranen stonden in mijn ogen’

Het is tijd voor verandering, vindt Frankena. Hij heeft zelf inmiddels een voorstel ingediend bij de KNVB om arbiters beter te beschermen. ,,Scheidsrechters worden in de meeste gevallen prima ontvangen bij clubs, maar bij het loopje van en naar het veld staan ze er nog alleen voor. Terwijl je dan op je kwetsbaarst bent. Vaders moeten niet meer verhaal kunnen halen bij een jongen van 17. Daar gaat het om. Twee jaar geleden werd een jonge scheidsrechter geschopt, gespuugd en bekogeld met urine in bierbekers. Hij moest door een menigte van 100 boze mensen en niemand liep het hem mee. Man, de tranen stonden in mijn ogen.”

„Ik pleit er daarom voor dat een scheidsrechter in de toekomst altijd van en naar het veld begeleid wordt door iemand van de club waar hij te gast is. Te allen tijde. Dat heb ik ook voorgelegd aan de KNVB. Ik ben enorm druk met twee bedrijven en heb twee dochters voor wie ik alles doe, maar ik blijf vechten totdat dit geregeld is. Als ik dat voor elkaar krijg, word ik voor mijn part voor het leven geschorst voor dat akkefietje van zondag. Want als we scheidsrechters vanaf nu niet beter gaan beschermen, zullen ze stoppen. Of er vallen doden.”

Hij moet nog van de KNVB horen of hij een straf krijgt opgelegd vanwege het voorval in Steenwijk. Met zijn gescheurde hamstring staat Frankena sowieso zo’n zes weken buitenspel. ,,Ik heb bij de KNVB aangegeven dat ik mezelf wel een wedstrijd of acht schors. Want hoe klein het schopje ook was: het hoort niet wat ik heb gedaan. Een scheidsrechter mag nooit op zo’n manier reageren. Maar het is bij de beesten af hoe wij behandeld worden. Dat moet stoppen.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct