Ruud van Nistelrooy in 1997 nadat in de kleine finale van de beker door SC Heerenveen gewonnen werd van FC Twente.

SC Heerenveen nadert de recordstart uit 1997-1998: zijn de ploegen van toen en nu met elkaar te vergelijken?

Ruud van Nistelrooy in 1997 nadat in de kleine finale van de beker door SC Heerenveen gewonnen werd van FC Twente. FOTO CATRINUS VAN DER VEEN

Bij een overwinning op AZ verbetert SC Heerenveen de beste seizoensstart uit de clubgeschiedenis, een record dat stamt uit het seizoen 1997-1998. Reden genoeg om te kijken naar de verwachtingen, de selecties en de spelopvattingen van toen en nu.

D e verwachtingen

Foppe de Haan sprak in de zomer van 1997 waarschuwende woorden op het trainingsveld van SC Heerenveen. ,,Het valt me niet mee, dit is nog lang niet voor elkaar”, zei de trainer, enkele dagen nadat zijn ploeg voor de Intertoto Cup met 0-0 gelijkspeelde tegen Polonia Warschau.

De voorbereiding van Heerenveen verliep dan ook ronduit onrustig. Dat had alles te maken met het Bosman-arrest dat ruim een jaar eerder was ingevoerd, waardoor voetballers met een aflopend contract plots transfervrij de deur uitliepen.

Voor clubs waren de gevolgen enorm. Niet in de laatste plaats voor Heerenveen, dat een paar maanden eerder de bekerfinale had bereikt. Veel voetballers van Heerenveen hadden zich daardoor in de kijker gespeeld. Gevolg was een ware exodus in de selectie, waardoor De Haan een nagenoeg nieuw elftal moest bouwen.

,,It wienen in pear drokke wiken. Hast alles moat opnij op de rails set wurde”, blikt de Haan terug. Hij reed in de zomer van 1997, geflankeerd door zijn vrouw Geke, in aanloop naar het seizoen onder meer naar Oostenrijk om een spits te scouten. ,,Dy jonge kaam úteinlik net. Mar yn deselde wike waard in oare spits fêstlein.”

De Haan zat met zijn vrouw in de tram in Wenen, toen hij telefoon kreeg van toenmalig directeur Henk Hoekstra. Zijn mededeling was kort maar krachtig: ‘We hawwe him.’ De Haan: ,,Doe wist ik dat it goed siet, haha. It gie om Ruud van Nistelrooij.”

Hij vloog vervolgens door naar Roemenië, waar de verdedigers Florin Constantinovici en Dumitru Mitrita en spits Radu Gusatu werden opgepikt. Ondertussen struinden scouts van Heerenveen tientallen andere velden af, kriskras door Europa. ,,Wy krigen ynienen in ploech mei ferskillende nasjonaliteiten.”

De aanpassing van het drietal Roemenen, twee Nigerianen, een Macedoniër, Australiër, Bulgaar en een Serviër verliep aanvankelijk allesbehalve soepel. ,,Momenteel loopt het nog voor geen meter”, stelde Jeffrey Talan, destijds rechtsbuiten van Heerenveen, onomwonden vast in deze krant.

De raakvlakken met 23 jaar later zijn legio. Ook nu moest de selectie grotendeels worden gerenoveerd. Tijdens de voorbereiding ging de ploeg van Johnny Jansen weliswaar steeds iets beter voetballen, maar wat beklijfde was dat elke oefenwedstrijd werd verloren. Zelden was het vertrouwen aan de vooravond van het seizoen zó laag als twee maanden geleden, gevreesd werd voor een jaargang waarin domweg overleven centraal stond.

Opvallend is dat de gevoelstemperatuur rondom de club in 1997 niet wezenlijk verschilde. De Haan: ,,Minsken bestimpelen Heerenveen as ien fan de degradaasjekandidaten.”

De selecties

Zo bekeken had het verwachtingspatroon in 1997 veel parallellen met de aanloop naar dit seizoen. De Haan wil echter ook de verschillen benadrukken. ,,De situaasje wie ôfrûne simmer folle ekstremer as by ús tarieding fan 23 jier lyn”, zegt hij.

Het grootste verschil? De tijd. Waar Jansen onlangs pas vlak voor de competitiestart de broodnodige versterkingen kreeg, sloten de aanwinsten van De Haan relatief vroeg in de voorbereiding aan.

De Haan had, in tegenstelling tot Jansen dit seizoen, dus een paar weken om aan zijn nieuwe ploeg te bouwen. Ver voor de start van het seizoen wist de trainer al in grote lijnen welke zestien spelers het voor hem moesten doen. ,,Ik krige ek al frij gau yn de gaten dat we in aardige seleksje hienen”, aldus De Haan. ,,It wie smal, mar de kearn wie wol goed.”

,,We hadden van alles wel wat”, knikt Jeffrey Talan, de huidige assistent-trainer van Johnny Jansen. ,,We hadden onder Foppe een paar jongens die het puur van verdedigen moesten hebben. Maar we hadden ook enkele spelers die individueel heel sterk waren.”

Hoe verhoudt zich dat tot de huidige selectie? ,,We hebben nu veel jongere spelers, maar de ploeg lijkt wel een beetje op het Heerenveen van 1997-1998”, erkent Talan. ,,Beide teams leunden op een goede verdediging. En waar Ruud van Nistelrooij destijds makkelijk zijn doelpuntjes meepikte, zo doet Henk Veerman dat nu voor ons.”

,,Tieme Klompe wie in échte ferdediger. Nêst him stie Johan Hansma, dy’t benammen sterk wie yn de opbou”, vult De Haan aan. ,,Dat duo kinst wol ferlykje mei Jan Paul van Hecke en Pawel Bochniewicz.”

Dat geldt ook voor de doelmannen. Hans Vonk en Erwin Mulder zijn beiden niet van de onmogelijke reddingen, maar ook niet van de rare fratsen of grote blunders.

Het grootste verschil zit ’m volgens De Haan in het middenveld. Hij speelde meestal met Arek Radomski als controleur, Jan de Visser vervulde de taak van loper en Emmanuel Ebiede was het creatieve brein, slimme passes versturend naar de snelle aanvallers.

De Haan is stellig: de middenvelders die hij in 1997 kon opstellen, waren beter dan het huidige spelersmateriaal van Jansen. De oud-trainer maakt een uitzondering voor Joey Veerman. ,,Ik fyn him écht fantastysk.”

Bekijk hier de video waarin trainer Johnny Jansen en verslaggever Sander de Vries het hebben over de recordjacht van SC Heerenveen en vooruitblikken naar de wedstrijd van zondagavond.

loading

De spelopvatting

De sportieve gloriejaren van Heerenveen worden steevast geassocieerd met het aantrekkelijke, aanvallende voetbal dat werd gespeeld. Het Abe Lenstra-stadion was geregeld een spookhuis voor de traditionele topclubs, die vanaf de eerste minuut op eigen helft werden vastgezet.

Wat Heerenveen in 1997-1998 volgens De Haan slim deed, was dat zijn aanvallers zich vaak terug lieten zakken op de eigen helft. Meestal stonden Jeffrey Talan, Ruud van Nistelrooij en Radoslav Samardzic ter hoogte van de middenlijn, als de tegenstander wilde opbouwen. Vanuit daar werd collectief druk gezet – en als de bal eenmaal was veroverd zette Ebiede de pijlsnelle aanvallers aan het werk.

Het is een blauwdruk van het voetbal waar Johnny Jansen dit seizoen succes mee heeft. Goed, de poppetjes voorin heten nu Mitchell van Bergen, Henk Veerman en Benjamin Nygren. ,,Mar it idee derefter is likernôch itselde”, knikt De Haan.

Je kun dat onmogelijk los zien van de achtergrond van Jansen en De Haan. Beiden zijn clubmannen, opgeleid door Heerenveen, waarbij Jansen bovendien De Haan als een van zijn leermeesters ziet.

Hun voetbalvisie komt in grote lijnen dan ook overeen. De Haan en Jansen zijn niet per definitie verdedigende óf aanvallende coaches, maar bovenal realisten. ,,Wat me van Foppe is bijgebleven, is zijn duidelijkheid. Zowel in zijn communicatie als manier van voetballen”, aldus Talan. ,,Hij kon zijn ideeën over voetbal ook heel goed trainbaar maken én besteedde toen al veel aandacht aan de individuele ontwikkeling van spelers.”

Een aanpak die je moeiteloos kunt projecteren op de huidige werkwijze van Jansen.

Het record

De eerste acht competitieduels in 1997 leverden voor Heerenveen zeventien punten op. Bij winst op AZ komt de ploeg van Johnny Jansen zondag op achttien. ,,Ja, wie had dat gedacht?”, zegt Talan. ,,Het is echt mooi om dit als assistent-trainer mee te maken.”

De Haan hoopt eveneens dat ‘zijn’ record wordt verbroken. ,,Nee, dêr haw ik gjin lêst fan hear”, besluit de oud-trainer lachend. ,,Ik wol dat it goed giet mei Heerenveen. Dus as dat ten koste giet fan in rekôr út 1997? Ik fyn it hartstikkene prima.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct