Waar in normale tijden motoren brullen, modderkluiten in het rond vliegen en stofwolken optrekken, is het nu oorverdovend stil. Geen pijnlijker stilte dan die van een autocrossterrein, zo ervaren ze in Kollum. Daar wordt de coronapijn ook in de portemonnee gevoeld. ,,Wy misse ús útlitklep.’’

De kofferbak van een 25 jaar oude Volvo 850 fungeert als schrijftafel. Eigenaar-coureur Thomas Hellinga uit Broeksterwâld glimt van trots. Op verzoek is zijn bolide meegenomen naar het circuit van de NAC, de Noordelijke Autocross Club, nabij Kollum. Leuk voor op de foto. Als bonus mag de 22-jarige Hellinga voor het maken van een filmpje een paar rondjes rijden over de kleibaan.

Hij klimt via de raamloze deur achter het stuur, zet zich in zijn beveiligde stoel vast in drie gordels, checkt zijn helm en start de motor. Het geluid klinkt hem als een sonate van Beethoven in de oren. Hoeveel paardenkrachten bezit dit racemonster, dat volgens Hellinga 4500 euro waard is en waarmee hij in de rodeoklasse niet op een deukje meer of minder kijkt? ,,Dat hâld ik foar mysels’’, zegt hij geheimzinnig.

Dan trapt hij het gaspedaal in. Een handvol vogels vliegt verschrikt op, gewend als zij kennelijk al waren dat ze het op dit circuit voor het zeggen hebben. Als Hellinga even later stopt en zich uit zijn auto wurmt, spreekt zijn blik boekdelen. ,,Hjir dochst it foar. Hjirfoar bist al dy oeren mei-inoar oan it sleuteljen.’’

'Noch sa'n jier en it is 'knak''

Meer dan een paar rondjes, op verzoek van deze krant, zitten er vooralsnog niet in voor Hellinga. Evenmin voor al die andere autocrossers in Kollum, Blauwhuis, Makkum, of waar dan ook. De coronacrisis hakt er stevig in. Zeker bij de NAC. ,,Noch sa’n jier en it is ‘knak’'', zegt Meindert Acda, de uit Tytsjerk afkomstige pr-man van de in 1980 opgerichte club. De woordgrap is leuk, de boodschap bloedserieus. ,,Wy moátte dizze simmer op syn minst ien kear ride, oars falt miskien de finishflagge. In soad kosten rinne troch, benammen troch de easken op it mêd fan feiligens, mar ynkomsten ha wy net. De kas is leech.’’

Het is méér dan alleen de financiële alarmbellen die rinkelen, zegt NAC-bestuurslid Sjirk van der Veen. ,,Alle riders, mar ek alle monteurs misse no al mear as in jier harren útlitklep. De autocrossers foarmje ien grutte famylje. Wy misse de spanning fan de wedstriid, de sfear yn it rennerskwartier, it broadsje hamburger mei it bierke en it eefkes lekker tsjininoar oanlullen.’’ De 34-jarige Van der Veen, afkomstig uit Damwâld, mist zelf het crossen al veel langer, na een vervelend ongeluk dat hem als kitesurfer is overkomen. Sindsdien zet hij zich in als mede-organisator van de wedstrijden in Kollum. ,,Ik mis dat sa bot.’’

Gerke Veenstra (51) uit Kollum is een van de zes bestuurlijke collega’s van Van der Veen. Zelf heeft hij zich nooit gewaagd aan het crossen, ,,mar as lytse jonge rekke ik swier ûnder de yndruk fan it spektakel. In hiele dei op it sirkwy wie in geweldige happening.’’

Stilstand is achteruitgang

Van der Veen vertelt dat de NAC normaal gesproken drie wedstrijddagen per jaar organiseert op het circuit dat is vernoemd naar de broers Van der Schaaf, die via een stichting hun nalatenschap over diverse clubs hebben verdeeld. ,,Mei Peaske begjint it seizoen en mei Pinkster ha wy in hiel grutte race. Tsjin de twahûndert riders en dan ek nochris in pear hûndert monteurs en oare helpers. Dêr komme wol trijetûzen taskôgers op ôf, soms wol fjouwertûzen. Kinst neigean wat de autocross betsjut foar in protte minsken. En net allinnich yn dizze regio hear.’’

De NAC heeft het beheer over ruim 15 hectare grond, verdeeld over circuit, rennerskwartier, parkeerplaatsen en toeschouwersaccommodatie. Stilstand is achteruitgang. Acda: ,,Ek al ride wy net, it kostet jild. De feiligens foar riders, sjueryleden en taskôgers is fan it grutste belang. Dêr meist net op besunigje. Al foar de koroana ha wy in soad jild ynvestearre. Sels as der net riden wurde kin, geane de útjeften troch. Sa ha wy in pear yngongen fan it sirkwy ôfslute moatten mei sânbulten, want minsken meie absolút net op de baan komme. As se pakt wurde, kin de NAC dêr op oansprutsen wurde en as der in ûngelok bart, binne wy ek de klos. Alle jierren wurde de regels skerper en dy hast mar te folgjen. Sa net, dan kinst in probleem krije mei de fersekering.’’

Hij lacht. ,,Autocross wurdt noch altiten sjoen as in ûnfeilige sport. No, in partijke fuotbal is gefaarliker.’’ Hellinga: ,,Yn de rodeoklasse meist elkoar in ‘drukker’ jaan en fan de baan ride. Ik ha al in kear op ’e kop yn it hek hongen. Neat oan it hantsje, want de auto foldocht oan alle easken.’’

Doneeractie opgezet

Maar de veiligheid kent zijn prijs. De penningmeester van de NAC ziet de bodem van de kas. Van der Veen: ,,Elke knaak giet nei de baan.’’ Inmiddels is een doneeractie gestart, met als doel 10.000 euro binnen te halen. De teller staat op ongeveer 3000 euro.

,,En wy ha tasizzingen fan bedriuwen dy’t ús stypje wolle yn ‘natura’, foar as wy aanst wer ride meie’’, aldus Acda. Veenstra: ,,Mar foar ien wedstriiddei hat de NAC in lytse 15.000 euro noadich. Brânbefeiliging, in hiele dei moat der in ambulânse mei twa man klearstean, dik tritich helpers moatte ite en drinke, trije befeiligers, neam it allegear mar op. Froeger koest mei de hiele hannel los as der in stik as tsien striebalen om de baan hinne leinen. Wiest foar hûndert euro klear, by wize fan sprekken. No kostet allinnich de pacht fan de grûn ús alle jierren 7200 euro. It is geweldich dat de stifting Van der Schaaf foar 2020 mei de helte tefreden wie.’’

,,Elkenien moat mar gau de ynjeksjes krije’’, zegt coureur Hellinga. ,,Dan ferromje se de regels en kinne wy yn augustus ride. Miskien wol twa kear. Oan dat byld hâld ik my op dit stuit fêst.’’ Hij streelt liefdevol over zijn auto, waarop een paar klompen is vastgeschroefd. ,,Gewoan in geintsje.’’ Dan, serieus: ,,Wy koereurs misse ús adrenalinestjit. Witst? Fuotballers en sa meie no wol wat traine en foar oare sporten is der ek wat romte. Wy crossers kinne neat.’’

Acda: ,,Sels eefkes by in boer op it lân ride kin net. Lûdsoerlêst. Fansels, it binne foar alle minsken swiere tiden, mar wy krije it wol ekstra foar de kiezzen.’’ Veenstra: ,,En wy ha gjin rjocht op stipe fan de oerheid. Wy falle oeral bûten. Wy ha ús opjûn om testevenemint te wurden, mar neffens my steane wy ûnderoan de list. Al soe der nei 1 augustus mar ien race trochgean kinne. Ientsje. Dat is ús strohalm.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
Coronavirus
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct