Een veelzeggend beeld bij Zeerobben: een nagenoeg lege parkeerplaats en geen publiek, terwijl er op het hoofdveld wordt gevoetbald.  FOTO LC/ARODI BUITENWERF

Nieuwe klap voor het amateurvoetbal: zorgen nemen toe bij Friese verenigingen

Een veelzeggend beeld bij Zeerobben: een nagenoeg lege parkeerplaats en geen publiek, terwijl er op het hoofdveld wordt gevoetbald. FOTO LC/ARODI BUITENWERF

Mark Rutte bevestigde dinsdagavond wat iedereen al wist: voorlopig voetballen volwassenen niet op de amateurvelden. Tegelijk worden de financiële zorgen bij verenigingen volgens de belangenorganisatie van het amateurvoetbal steeds groter. Een rondgang langs de Friese velden.

Hij was een bevlogen jeugdtrainer en werd vervolgens bestuurslid. Heel gek hoe zoiets dan gaat, maar voordat Klaas Sinnema het wist was hij opeens voorzitter van Scharnegoutum.

Voor de zaterdagderdeklasser zou 2020 een mooi jaar worden. Scharnegoutum wilde het 50-jarige jubileum namelijk groots vieren, compleet met honderden genodigden op een feest in april en een oefenwedstrijd tegen Cambuur.

Maar ja, zegt Sinnema. Dat liep dus even anders.

Talloze uren steekt Sinnema in de club. Met alle liefde en plezier. Maar al het gedoe van de afgelopen maanden, alle tegenslagen en steeds maar weer inspelen op de nieuwe overheidsmaatregelen – het gaat hem niet in de koude kleren zitten. ,,Je bent vrijwilliger voor je club én omdat je het leuk vindt om te doen”, zegt Sinnema. ,,Maar momenteel ben je vooral crisismanager en politieagentje. De lol is er wat af, eerlijk gezegd. Dat merk ik aan heel veel mensen.”

Natuurlijk was de boodschap van Mark Rutte geen verrassing, al was het maar omdat het nieuws grotendeels al was uitgelekt. Toch kwam de mededeling van de minister-president hard aan bij amateurclubs, die al maandenlang de impact voelen van de coronacrisis, vooral door misgelopen kantine-inkomsten en entreegelden.

Wekenlang waren de sportparken in het voorjaar, tijdens de intelligente lockdown, immers al gesloten. Ook afgelopen maand bleven de kantines dicht. Slechts spelers, begeleidingsstaf en een handvol mensen die beroepshalve bij de wedstrijden moesten zijn – zoals KNVB-officials en journalisten – kregen toegang tot de sportcomplexen. Dat gold overigens ook voor ouders die kinderen naar de uitwedstrijden moesten rijden.

'Maar of het nog leuk is om in het bestuur van een voetbalclub te zitten? Dat is een ander verhaal'

Nu worden de teugels dus nóg strakker aangetrokken. ,,Het is landelijk beleid. Dat moeten wij volgen”, zegt Germ Jan de Jong, voorzitter van FC Wolvega , dat het verrassend goed doet in de zaterdagse tweede klasse. ,,Laat ik het zo zeggen: we nemen onze verantwoordelijkheid. Maar of het nog leuk is om in het bestuur van een voetbalclub te zitten? Dat is een ander verhaal.”

V rijwel alle amateurclubs zetten de sportieve ambities voorlopig in de koelkast, al is het maar omdat niemand weet waar en óf dit seizoen eindigt. Maar nog los daarvan gaat het deze weken domweg over het kasboekje. Steeds meer amateurverenigingen maken zich door de coronacrisis zorgen over hun financiële situatie, bleek deze week uit een enquête van de belangenorganisatie voor amateurvoetbalverenigingen (BAV) . Van de noordelijke amateurclubs die de vragenlijst invulden, bestempelt 31 procent de financiële situatie als ‘zorgelijk’. Landelijk gezien vreest 38,9 procent van de amateurclubs voor de financiën.

,,Kennelijk is het voor veel clubs ernst”, stelt Ben van Olffen. Volgens de BAV-voorzitter is de uitslag van de enquête een reële voedingsbodem voor een schrikbeeld: clubs die straks uit het voetballandschap verdwijnen. Van Olffen sluit zich daarmee aan bij de woorden van Jan Dirk van der Zee. De directeur amateurvoetbal van de KNVB zei onlangs tegenover deze krant dat er bij een tweede coronagolf ,,amateurclubs gaan omvallen”.

'Gjin ynkomsten'

Zo ver is het nu nog niet, althans, dat leert een kleine rondgang langs de Friese velden. ,,Mar it soe moai wêze as bygelyks de KNVB de bûnskontribúsje oanpast”, zegt Egbert Rorije, voorzitter van zondagderdeklasser Akkrum . ,,Wy hawwe 350 leden, jo moatte per lid in bedrach betelje. Foar in senior is dat mear as foar in jeugdlid. Wy hawwe no gjin ynkomsten. It wurdt dêrom lestich om oan dizze ferplichting te foldwaan.” Rorije wijst onder meer op een 45+-toernooi, dat Akkrum onlangs zou organiseren. ,,Troch alle rigels rinne wy by dat toernoai al gau 1000 euro omset mis.”

D e Lauwers kan erover meepraten. Normaal incasseert de vijfdeklasser zo’n 6000 euro van het toernooi dat jaarlijks wordt georganiseerd. ,,Met die inkomsten hielden we de club overeind”, treurt bestuurslid Ytsen Zijlstra. Nu wordt De Lauwers echter wel gesteund door de gemeente, dat de laatste maanden de huur van het sportcomplex betaalde. ,,Maar dat gaan ze natuurlijk niet een heel jaar doen. Als de situatie blijft zoals die nu is, dan kunnen we wel in de problemen komen.”

Talrijk zijn de raakvlakken bij de Friese clubs, of ze nu aanmodderen in de kelder van het amateurvoetbal of een vast gezicht zijn in de top van de piramide. Neem Harkemase Boys , als derdedivisionist de hoogst spelende amateurclub van de provincie.

Broek zelf ophouden

Ja, zegt voorzitter Sippe Heeringa resoluut, voorlopig kan Harkemase Boys de broek nog zelf ophouden. Maar duidelijk is ook dat de uitgaven – zoals de energiekosten, de gebouwen op sportpark De Bosk en de staf en spelers van de eerste selectie – momenteel beduidend hoger zijn dan de inkomsten. Deze situatie moet, kortom, niet te lang gaan duren.

,,Wy reitsje net yn panyk, mar meitsje ús wol soargen”, aldus Heeringa. Lichtpuntjes zijn er wel: Harkemase Boys bekerde onlangs een ronde verder, sponsoren blijven de club trouw en bovendien kreeg de vereniging een financiële tegemoetkoming van de overheid. Heeringa: ,,Alle bytsjes helpe. Mar as der oan ’e winterstop ta neat feroaret, dan tink ik dat in soad clubs it dreech krije.”

Uitzingen

Jetze Spijkstra van zaterdagvijfdeklasser Mulier heeft van competitiegenoten al zorgwekkende verhalen gehoord. Bij zijn eigen vereniging is daar vooralsnog geen sprake van. ,,We hebben minder omzet, maar je geeft ook minder uit”, zegt Spijkstra nuchter. ,,Gelukkig hebben we nog een financiële buffer. Wij zingen het nog wel even uit.”

Net als Spijkstra keek Klaas Sinnema de afgelopen weken weleens met gezonde jaloezie naar de kaatsvereniging, die eveneens gebruikmaakt van de sportcomplexen van Mulier en Scharnegoutum. ,,Bij de start van het kaatsseizoen kwamen we langzaam uit de intelligente lockdown”, zegt Sinnema. ,,Veel kaatsers hebben, ook dankzij het mooie weer, uiteindelijk nog wel een mooi seizoen gehad. Bij de start van het voetbalseizoen moesten wij door de nieuwe overheidsmaatregelen direct gaan schuiven met de beschikbare plekken in onze kantine – om vervolgens te horen dat publiek voorlopig helemaal niet meer welkom is.”

,,Net als elke amateurclub is Scharnegoutum financieel afhankelijk van de contributie, sponsoring en de kantine”, vervolgt Sinnema. ,,Wij hebben een bloeiend verenigingsleven, waar prestatie en plezier hoog in het vaandel staan. Vooropgesteld: ik weet dat we niet anders zijn dan heel veel clubs. Maar vrijwel álles valt nu weg. Het hele samenzijn is er niet meer. Wat betekent dat voor de toekomst? Haken voetballers en vrijwilligers straks af?”

Sociale cohesie

Sinnema raakt daarmee een fundamenteel punt. ,,Een voetbalvereniging zorgt er niet alleen voor dat je een wedstrijdje op zaterdag kunt spelen, maar draagt in brede zin bij aan de volksgezondheid”, zegt BAV-voorzitter Ben van Olffen. ,,Stel dat straks een club op het platteland omvalt. Gaan die leden nog sporten, als ze geen vereniging meer in de buurt hebben? En wat betekent het wegvallen van een amateurclub voor de sociale cohesie in een dorp of wijk?”

Ja, knikt Dirk van der Woude, precies dáár zit de grootste knelpunt bij de voorzitter van FC Burgum. ,,Mei sa’n 800 leden binne wy de grutste feriening fan it doarp. In amateurclub is folle mear as allinnich fuotbal. Wy hawwe in hiel wichtige funksje, sawol foar ús spyljende leden as foar de frijwilligers.”

De zaterdageersteklasser stelde onlangs opnieuw noodgedwongen de begroting bij. Maar de ingekrompen clubkas, daar komt Burgum wel overheen. ,,Wy merke finansjeel fansels wol de neidielen fan corona”, aldus Van der Woude. ,,Mar it ferlies fan sosjale kontakten, dêr meitsje ik my de measte soargen oer.”

Voorlopig leven amateurclubs tussen hoop en vrees. ,,Met FC Wolvega komen wij uit een heel moeilijke situatie”, doelt voorzitter Germ Jan de Jong op de financiële problemen die de vereniging enkele jaren geleden had. ,,We hebben heel veel positieve veranderingen gerealiseerd. Ik heb het gevoel dat wij wel tegen een stootje kunnen. Maar een ding is zeker: ons optimisme wordt momenteel weer behoorlijk op de proef gesteld.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct