Marwin Talsma.

Marvin Talsma en Femke Kok, nuchtere debutanten op EK allround

Marwin Talsma. FOTO NEEKE SMIT

Het coronaseizoen 2020-2021 is voor Marwin Talsma (23) en Femke Kok (20) een bijzonder jaar. Beiden braken door naar de Nederlandse top. Ze staan te popelen om te zien hoe ze er internationaal voor staan.

Het zal even wennen zijn, een EK allround zonder tienvoudig kampioen Sven Kramer. Voor het eerst in zijn loopbaan slaagde de 33-jarige Heerenvener er niet in zich te plaatsen voor het EK. Hij ontbrak wel eens, maar dat was altijd uit eigen beweging of vanwege een blessure. Dit seizoen werd hij er simpelweg afgereden bij het kwalificatietoernooi. De jonkies waren hem de baas.

Het zal Marwin Talsma er nooit toe verleiden om te zeggen dat het tijdperk Sven Kramer voorbij is. Daarvoor is het respect dat hij heeft voor zijn provinciegenoot veel te groot. ,,Mar de jeugd komt der dúdlik oan’’, zegt de 23-jarige Grouster. ,,Patrick Roest, Marcel Bosker en ik binne fan de nije generaasje. It is moai dat wy ús sjen litte meie.’’

Dat Talsma dit weekeinde start op het EK allround had hij zelf niet meteen verwacht. Al past het wel in de lijn van het seizoen waarin hij persoonlijk record na persoonlijk record schaatst. ,,In absurd goed seizoen’’, erkent de Nederlands kampioen 10 kilometer. ,,Dat ik de bubbel yn mei, is echt top.’’

loading  

Datzelfde gevoel heeft Femke Kok aan de vooravond van het EK sprint. Dat ze vijf weken niet thuis in Nij Beets kan zijn, is lastig, maar ze had de komende vier toernooien – na het EK zijn er twee World Cups en het WK afstanden - niet willen missen. ,,En gelokkich kinst mei Facetime in protte. It is hjir seker gjin gefangenis.’’

De doorbraak van Kok verloopt stormachtig. Na de goede resultaten in de eerste helft van het seizoen voelt het al bijna alsof ze al tijden deel uitmaakt van de top. ,,Mar ik ha my hielendal noch net mjitten mei de ynternasjonale toppers.’’ Vorig seizoen was ze er weliswaar bij op het WK afstanden, maar het EK sprint is pas haar eerste internationale vierkamp. ,,Ik kom noch mar krekt sjen’’, zegt ze.

Dat ze het in Nederland zo goed doet, zegt niets over wat ze internationaal kan, benadrukt Kok. Maar haar opmars is over de grenzen niet onopgemerkt gebleven. Toen ze eind vorige maand de 500 meter in Thialf afrondde in de toptijd van 37,08 kwamen er appjes uit het buitenland. Zelfs uit Amerika. En ook in de schaatsbubbel wordt ze regelmatig aangesproken.

Toch blijft Kok nuchter. En mocht ze toch naast haar schoenen gaan lopen, dan houden haar ouders haar wel met beide beentjes aan de grond. ,,Ik snap best dat minsken in protte fan my ferwachtsje, mar ik bin ek noch mar gewoan in earstejiers senior. Alles is foar my ek nij, dat begripe in protte minsken noch net.’’

Ze merkt in Nederland wel dat haar status is veranderd. Tijdens de openingswedstrijd van het seizoen voelde ze al dat de camera op haar gericht was. Bij het aantrekken van de schaatsen, bij het inrijden, overal werd ze gevolgd. Haar ervaren ploeggenoot Ireen Wüst, die ook op zeer jonge leeftijd doorbrak, had Kok er al wat op voorbereid. Als het vanwege haar prestaties is, wil ze trouwens best op de voorgrond staan. Verder liever niet.

Nog immer kan ze onbevangen aan races beginnen. Elke wedstrijd is weer een nieuwe. ,,It is altyd wer ôfwachtsjen hoe’tst dy fielst en oftst yn foarm bist.’’ Het is niet zo dat ze na het WKKT overstroomt van zelfvertrouwen. ,,It befêstiget dat ik goed dwaande bin, mar is gjin garânsje foar de folgjende wedstriid. Ik haw echt gjin idee hoe’t de bûtenlanners derfoar steane.''

In zijn Nederlandse pak, geaccentueerd met een pompeblêdenkraag reed Marwin Talsma deze week zijn trainingsrondjes. Stiekem keek hij eens om zich heen. Want na het prima seizoen tussen de Nederlanders, leeft ook bij hem die ene vraag. ,,Kin ik it ynternasjonaal ek?’’

Het EK allround is niet meteen het beste podium om dat te testen. Talsma heeft in de zomer met succes hard gewerkt om zijn aanvangssnelheid te verhogen, maar sprintvezels zal hij nooit krijgen. De 500 meter is overleven, waarna de inhaalrace kan beginnen.

Een extra onzekerheid is de vervelende blessure die hij opliep in het begin van de 10 kilometer bij het WK kwalificatietoernooi tussen kerst en oud en nieuw. De Grouster voelde een knap bij zijn ribben, kreeg pijn en kon tijdens de rit nauwelijks ademhalen.

Hij heeft de afgelopen twee weken vooral in de lappenmand gelegen. ,,De ûnderste ribbe wie der útsprongen.’’ Met alle gevolgen van dien. Het middenrif, de organen aan de rechterkant, ze schoten in de stress. ,,It wie ien grutte, hurde klute. De fysio koe der net iens goed bykomme. Mar it giet hieltyd better.’’

Van een ideale voorbereiding kan Talsma niet spreken. Hij moet erom lachen. ,,Eins haw ik dit seizoen noch gjin inkelde kear in optimale tarieding hân.’’ Door de coronapandemie en het ontbreken van een A-status van zijn Team Frysk werd Talsma gezien als amateursporter, waardoor hij aanvankelijk niet eens mee zou mogen doen aan de toernooien. Laat staan trainen op de topsporturen op Thialf.

Toen in december de lockdown een feit werd, ging vlak voor het WKKT ook nog eens de Leeuwarder Elfstedenhal, de thuishaven van zijn ploeg, dicht. Een rommelige voorbereiding lijkt een garantie voor succes. Na de Nederlandse 10-kilometer titel in november pakte hij onlangs EK- en World Cup-tickets. Voor het WK afstanden is hij reserve.

Het seizoen van Femke Kok begon ook anders dan verwacht. Doordat ploeggenoot Kjeld Nuis vlak voor de start van het seizoen in Inzell positief testte op corona, moest ze halsoverkop terug naar Nederland waar een periode van quarantaine volgde in plaats van ijstraining. Het hinderde haar niet, Kok werd Nederlands kampioen op de 500 meter.

Op diezelfde afstand schoot ze bij het WKKT uit haar slof. De 37,08 was slechts een fractie langzamer dan het baanrecord (37,02) en het Nederlands record van Thijsje Oenema (37,06). Het schept verwachtingen. Vooral bij de buitenwacht. Kok blijft bij haar eigen doelen. Ervaring opdoen en zichzelf elke wedstrijd verbeteren, hoe moeilijk dat dat na een dergelijke toptijd ook is. Ze blijft er nuchter onder.

Laat ze zich dan door helemaal niets gek maken? Femke Kok is even stil. Dat ze nu een pak draagt van een commerciële ploeg, werkt beslist niet verlammend. Dat de buitenwacht meer verwacht geeft evenmin extra druk, al leverde dat bij de eerste wedstrijd van het seizoen wel wat stress op. Ze stond te trillen aan de startlijn. ,,Ik moat mysels júst net tefolle druk oplizze, want dan ryd ik allinnich mar minder.’’ Kok kan er steeds beter mee omgaan.

Nou vooruit, er is toch iets. Bij het WKKT moest Kok in de laatste rit van de 1000 meter op jacht naar een WK-ticket. Ze hoorde de speaker de ene na de andere snelle tijd noemen. ,,Doe stie ik wol wat gespannen oan de start, wylst dat hielendal net moatten hie. Miskien haw ik my wol in bytsje gek meitsje litten.’’

Marwin Talsma is ook een toonbeeld van nuchterheid. Daarom past Team Frysk ook zo goed bij hem. Het moet niet, maar het mag. Die instelling past hem. Twee keer mocht hij het al proberen bij een commerciële ploeg, maar zowel het avontuur bij de ploeg van Jillert Anema als die van Peter Kolder werd geen doorslaand succes.

Een last wil hij de logo’s van een commerciële ploeg op zijn pak niet noemen. ,,Mar miskien lei ik mysels wol wat tefolle prestaasjedruk op. By TalentNed krige ik betelle, dan krijst dochs it gefoel datst moatst. Miskien woe ik wol te graach. De wiisheid dat it doe oars hie moatten, haw ik no.’’ Bij een nieuwe kans in een merkenploeg is hij gewapend.

Talsma ziet wel wat de toekomst hem brengt. Stiekem denkt hij wel eens aan de Olympische Spelen van volgend jaar. Maar ook de twee edities daarna zijn voor de Grouster een doel. ,,De Spelen binne altyd al in dream en ja, it is wol realistysk dat ik dy in kear helje kin.’’

Datzelfde gevoel heeft Femke Kok. Wie sprint zoals zij doet, kan dat moeilijk ontkennen. Tegelijkertijd is er weer die nuchterheid. ,,Eins haw ik pas sûnt ein desimber it idee dat de Spelen mooglik binne. Ik lit stabile 500 meters sjen. Ik wol it graach helje, mar ik bin der echt noch net mei dwaande. We ha noch in hiele simmer. No giet it goed, mar dat is gjin garânsje foar folgjend jier.’’

Over de Winterspelen kunnen beide EK-debutanten zich later nog wel druk maken. Eerst dit weekeinde maar eens zien of ze zich in een internationaal veld ook staande kunnen houden. Structureel meedoen in de top is voor beiden de volgende uitdaging. ,,Dêr gean ik al foar’’, besluit Kok.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
Schaatsen
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct