Jacco Koops met Lilian de Geus op jacht naar olympische medaille

Mócht surfster Lilian de Geus een olympische medaille grijpen, dan straalt de glans daarvan ook af op Friesland. Zeker op Jacco Koops, ‘kampioenenkweker’ van beroep. ,,Je neemt ze bij de hand en laat ze los als het kan.’’

Elk nadeel heeft zijn voordeel. De Nederlandse zeilers kunnen vanwege sponsorverplichtingen niet uit onder de Delta Lloyd Regatta, die niet meetelt voor de wereldbeker en op weg naar de Spelen door vrijwel alle buitenlandse toppers wordt gemeden. Marrit Bouwmeester en Dorian van Rijsselberghe gaan op het IJsselmeer bij Medemblik met twee vingers in de neus winnen, maar hadden liever getraind in Rio de Janeiro.

Dat geldt ook voor Lilian de Geus. Elke trainingsminuut op het Braziliaanse wedstrijdwater is meegenomen voor deze olympisch debutant. Maar het voordeeltje is dat haar trainer-coach Jacco Koops gisteren zijn 48ste verjaardag voor een groot deel in huiselijke kring kon vieren. ,,Medemblik-Heerenveen is dagelijks wel te doen; Rio-Heerenveen is een ander verhaal’’, merkt Koops lachend op. ,,Omdat we zo vaak van huis zijn, is het prettig om op je verjaardag vrouw en kinderen te zien.’’

Lilian de Geus: 'Jacco zorgt voor de goede dingen, waardoor ik me volledig kan concentreren op het surfen.'

Koops is nu precies twee keer zo oud als zijn huidige ‘diamant’. Natuurlijk, het is de sporter die het moet doen, maar het is geen toeval dat de vrouwen die onder de hoede kwamen van de bondscoach uit Heerenveen de wereldtop bereikten. Lilian de Geus – ‘omgeschoold’ voetbalinternational – zegt het zo: ,,Jacco zorgt voor de goede dingen, waardoor ik me volledig kan concentreren op het surfen.’’

Marcelien de Koning en Lobke Berkhout waren in de 470-klasse de eersten die zich ontplooiden onder Koops, waarna hij Berkhout voor het volgende olympische trajact met succes koppelde aan Lisa Westerhof. Op weg naar Rio kreeg hij de kans zijn jeugdliefde, het surfen, op te pakken. In drie jaar tijd voer De Geus vanuit de anonimiteit naar WK-zilver en –brons. De teller van Koops: in ruim tien jaar elf medailles op Olympische Spelen en WK’s, waarbij liefst vijf gouden exemplaren.

Dozijn medailles

In augustus kan het dozijn worden volgemaakt, zo is de stellige overtuiging van Koops, die door het Watersportverbond en de zeilers werd uitgeroepen tot Coach van het jaar 2015. ,,Pin me niet vast op de kleur, maar Lilian is er toe in staat. We gaan naar Rio voor een medaille, niet om de toerist uit te hangen.’’

Het verhaal van De Geus leest nu al als het spreekwoordelijke jongensboek. Ze was twaalf toen ze tijdens een vakantie aan het Italiaanse Gardameer op een surfplank stapte. Lilian en tweelingzus Esther, wonend in Almere, staken tot dan al hun energie in voetbal. Dat ging ze goed af: beiden bereikten het Nederlands jeugdelftal.

Combineren

Lilian de Geus bleef beide sporten combineren, tot ze drie jaar geleden reageerde op een oproep van het Watersportverbond. ,,We organiseerden een soort ‘Idols’, om talent te ontdekken waarmee we op weg konden naar Rio’’, aldus Jacco Koops. Zijn broer Mathieu zwaaide de scepter over dat project. ,,Hij zag het direct. ‘Die meid kan er eentje zijn’, zei Mathieu. Toen ik ging kijken, was ik meteen gecharmeerd van haar manier van varen.’’

‘Die meid’ was Lilian de Geus, die in het door Dorien de Vries – surfbrons in 1992; zij is de vrouw van de vorig jaar april overleden Alexander Hoekstra uit Tytsjerk – getrainde Talent Team belandde. ,,Daar is geweldig werk verricht’’, aldus Koops. ,,Om de kernploeg te halen, moesten Lilian en drie zeilduo’s op een EK in de top eindigen. Dat slaagde. Toen kreeg ik Lilian en ‘PJ’ (Pieter Jan Postma uit Terkaple, regerend Europees kampioen in de Finn, red.) onder mijn hoede. PJ stapte er even later uit om zijn oceaanrace-droom na te jagen. Vanaf dat moment richtte ik me fulltime op Lilian.’’

Jacco Koops: 'Lilian lijkt op Lobke: een pitbull met een pesthekel aan verliezen.'

Koops merkte snel wat voor vlees hij in de kuip had. ,,Lilian lijkt op Lobke: een pitbull met een pesthekel aan verliezen, gedreven en een harde kop. Daarmee bedoel ik mentaal ijzersterk. Én wat bijzonder belangrijk is, misschien wel cruciaal tijdens de fase waarin we zaten: ze pikt dingen heel snel op. Het is een intelligente, leergierige meid. Mede daardoor boekte ze in korte tijd enorme progressie. Of ze op mij lijkt? Há! Ik herken de wilskracht en daadkracht, maar mijn erelijst kan niet tippen aan die van ‘Lil’. Zij heeft al twee keer op het WK-podium gestaan.’’

De ‘kampioenenkweker’ uit Heerenveen bouwde een compleet team op rond zijn surfster. ,,Dat deed ik bij de 470-koppels ook. Ik heb de wijsheid niet in pacht. Als je de kans krijgt om de ervaring van oud-wereldtopper Bruce Kendall te gebruiken, moet je dat doen. Oud-wereldkampioen Casper Bouman kwam erbij voor de technische feedback’’, aldus Koops.

Hij roemt tevens de inzet van Josje Hofland uit Sneek en Dokkumer Jur Roemers. ,,Josje heeft Lilian qua reglementkennis bijgespijkerd en Jur heeft op het gebied van kracht- en conditietraining geweldig werk geleverd, zoals hij dat ook met Marit heeft gedaan. Lilian is van een iel meisje uitgegroeid tot een sterke meid.’’

'Gespreid bedje'

,,Je legt de topsporter als het ware in een gespreid bedje’’, aldus Koops. ,,Je creëert de voorwaarden en stippelt vervolgens de route uit. Lilian moest heel veel gaan varen, maar ik diende tegelijkertijd voldoende rust in te bouwen. Tegelijkertijd ben je voortdurend bezig om jezelf overbodig te maken.’’

,,Ik heb haar bij de hand genomen en ‘gekneed’, maar altijd met het idee om ze beetje bij beetje los te laten. Zodra het kan, laat je ze los, want ik geloof dat een sporter pas succesvol kan zijn als hij of zij zelfstandig is en de eigen verantwoordelijkheid pakt.’’

,,Ik wil, dat eis ik eigenlijk, dat ze mondig worden. Ik wil tot op zekere hoogte ‘de herder’ zijn, maar ik wil geen makke schapen. Leiders wil ik, geen volgers. Lilian ís inmiddels een leider en dat is noodzakelijk om je doelstelling te halen: een olympische medaille. Je gaat geen medaille winnen met een surfster die voor elke boeironding achterom naar de coach kijkt en vraagt wat er gedaan moet worden.’’

Studie fysiotherapie

De Geus legde voor haar ambitie de studie fysiotherapie tijdelijk neer. ,,Het ging niet samen’’, zegt haar trainer-coach. ,,Op deze manier werkt het. ‘Lil’ is veel verder dan ik had verwacht. Ze is wereldtop, de rookie die de ervaren meiden schrik aanjaagt. Dat ze debuteert op de Spelen vind ik geen bezwaar. Ze heeft al diverse keren bewezen te kunnen pieken op beslissende momenten. Daarnaast kan ze onder alle omstandigheden voorin meedoen en boekt ze nog altijd progressie.’’

Koops staat voor zijn derde Spelen. In 2008 kwam hij thuis met zilver, vier jaar geleden met brons. Tijd voor die andere kleur? ,,Ja, liefst wel natuurlijk. Het kan, Rio ligt Lilian. Maar laten we eerst maar zien dat we een medaille pakken.’’

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement