Hans Crebas komt met Inez Alki winnend over de finish op de baan van Mantorp, eind vorig jaar.

In Zweden traint Rewan Amin nog 'gewoon' en Hans Crebas heeft succes op de drafbaan

Hans Crebas komt met Inez Alki winnend over de finish op de baan van Mantorp, eind vorig jaar. FOTO MAGNUS STROMST/AN

Terwijl van georganiseerde sport in grote delen van Europa amper sprake is, laat Zweden de teugels al vanaf het begin van de coronacrisis wat meer vieren. Voormalig SC Heerenveen-speler Rewan Amin traint ‘gewoon’ bij Östersunds FK, terwijl de uit Bant afkomstige dravertrainer Hans Crebas met zijn paarden succesvol is op de Zweedse banen.

Hij ziet bomen om zich heen. Heel veel bomen. En de lucht is strakblauw. Hans Crebas (37) is deze woensdagmiddag onderweg naar Malmö, naar de drafbaan Jägersro. Inez Alki, de merrie waarmee hij op pad is, heeft sinds november al omgerekend 30.000 euro aan prijzengeld gewonnen. En dat in acht starts. Crebas hoopt uiteraard op nieuw succes.

Het is best een eindje rijden vanaf zijn entrainement in Kvänum. Vier uren om precies te zijn. Maar hé, Crebas voelt zich een bevoorrecht mens. Terwijl overal in Europa de drafbanen dicht zijn, wordt in Zweden volop gekoerst. Elke dag opnieuw, op verschillende banen. ,,We gaan in volle glorie door en zijn dankbaar voor elke dag dat we in actie mogen komen”, vertelt de dravertrainer. Publiek is niet welkom, maar vanuit menig huiskamer worden de draverijen gevolgd.

,,Zweden is echt een wed-land en met Frankrijk het belangrijkste drafsportland van Europa”, vertelt Crebas, geboren en getogen in Bant. ,,Ze wedden hier werkelijk op alles. Omdat veel sport nu platligt, wordt er nog meer dan normaal op de koersen ingezet. Ik denk dat de omzetten zeker met 50 procent zijn gestegen sinds het begin van de coronacrisis. Het lijkt alsof onze sport in deze tijd alleen maar populairder wordt.”

Belangrijke ‘arbeidsplaats’

Hoe het kan dat de meetings in Zweden gewoon doorgaan? De drafsport wordt er gezien als belangrijke ‘arbeidsplaats’. Het is een industrie die van groot belang is voor de economie in het Scandinavische land. Vele honderden miljoenen per jaar gaan erin om. ,,Veel mensen hebben werk in deze tak van sport”, legt Crebas uit. ,,Zo lang het verantwoord is, moet dat doorgaan, vinden ze hier.” Zweden heeft sowieso gekozen voor een aanpak die in vergelijking met andere landen nogal ‘losjes’ lijkt. ,,Eerlijk gezegd hebben we hier niet eens echt in de gaten dat we in coronatijd leven”, zegt de dravertrainer.

,,Natuurlijk, in de supermarkten moet je afstand bewaren tot anderen. En elke dag wordt benadrukt hoe belangrijk het is om handen te wassen en om thuis te blijven als je hoest. Maar de winkels zijn allemaal open, zelfs de kappers en restaurants. Die hebben wel te maken met flinke omzetverliezen trouwens. Mensen blijven toch wel zo veel mogelijk thuis.”

Ook de basisscholen en crèches draaien door. ,,Mijn vriendin Tilly Swaerdens, die is opgegroeid in Witte Paarden bij Steenwijk, is juf in een klas met 27 kinderen. Ze geeft elke dag les. De middelbare scholen en universiteiten zijn wel dicht.”

Spannend moment

Een paar weken geleden, toen de Zweedse overheid besloot evenementen met meer dan vijftig mensen (aanvankelijk was vijfhonderd de limiet) te verbieden, was het wel even spannend voor Crebas en zijn collega’s.

,,De vraag was wat ze met de drafsport zouden doen. Het antwoord: we gaan gewoon door. Wij werken op grote oppervlaktes. Alleen trainers, pikeurs en verzorgers zijn welkom op de complexen. Daar wordt streng op gecontroleerd. Op de baan komen andere pikeurs dichtbij natuurlijk, maar dan hebben we een snelheid van 50 kilometer per uur. Dan is het niet gevaarlijk.”

Crebas, die vroeger in de leer was bij zijn oom Bas en ook bij Cees Kamminga, Jeroen Engwerda en Hugo Langeweg, woont met zijn vriendin sinds november 2008 in Zweden. Eerst werkte hij op de Zweedse dependance van Engwerda en na anderhalf jaar begon hij voor zichzelf. Hij huurt sinds september een stal van de vermogende Bender-familie. Zoontje Sven wordt in juli twee jaar.

Niet terug naar Nederland

,,Ik heb zeventien paarden”, vertelt hij. ,,Een fulltime werknemer helpt me. We hebben moeilijke tijden gekend, maar nu gaat het heel goed. De start van dit jaar is zelfs super geweest. Ik behoor niet tot de top, wel draai ik goed mee. Ik ben hier een gerespecteerd trainer. Het is moeilijk om dat over jezelf te zeggen, maar ik heb een goede naam opgebouwd.”

Over een terugkeer naar Nederland denkt hij niet na. Crebas spreekt goed Zweeds, heel anders dan veel andere buitenlanders die hij op de banen tegenkomt. Dat zorgt voor respect. ,,We hebben een mooi leven hier.”

Hij heeft te doen met al zijn Nederlandse collega’s, die behalve hun paarden verzorgen en trainen niets kunnen op dit moment. ,,Het gaat me aan het hart. De gezondheid gaat natuurlijk voor alles, maar ik hoop dat ze gauw weer kunnen koersen.”

In de avonduren wint Crebas met Inez Alki in Malmö, goed voor dik 6000 euro.

loading

Met ploeggenoten van Östersunds FK het veld op

Dat was nog best even onwennig, gisteren. Rewan Amin (24) en zijn ploeggenoten van de Zweedse voetbalclub Östersunds FK mochten voor het eerst sinds ruim twee weken weer min of meer als groep het veld op. Er werd in viertallen getraind, zonder fysiek contact te maken. Eerst het ene kwartet, na een uur het volgende viertal, enzovoort. De spelers douchten thuis.

Hoe doet een profvoetballer die op het hoogste niveau speelt dat in vredesnaam, trainen zonder contact te maken? Amin, geboren in het noorden van Irak, opgegroeid in Leeuwarden en opgeleid bij LAC Frisia en SC Heerenveen, lacht. ,,Tijdens de warming-up zag je dat alle spelers heel veel afstand van elkaar hielden, wel twee, drie meter’’, zegt hij in een Facetimegesprek vanuit zijn appartement in het centrum van Östersund.

Bijzondere training

Zelf liet de middenvelder van Koerdische afkomst, die in 2018 als recordaankoop door Östersunds werd overgenomen van tweede divisieclub Dalkurd waar hij sinds 2017 speelde, de bijzondere training grotendeels schieten. Een dag voordat de trainingen eind maart in het hele land werden stilgelegd, liep Amin een enkelblessure op. Door de gedwongen rust is die nu bijna hersteld, een geluk bij een ongeluk. ,,Ik kan al bijna weer alles meedoen.’’

Wat hem te wachten staat als hij binnenkort weer bij de groep aansluit? Amin: ,,Er werden pass- en trapvormen gedaan. Je ziet dan dat alle spelers de hele tijd bij elkaar weglopen. Niemand komt in elkaars buurt, je ontwijkt elkaar voortdurend. Er werden pionnen neergezet op vijftien meter van elkaar. Zo konden er toch spelvormen worden gedaan. Maar een partijtje, toch het leukste wat er is, is absoluut uit den boze. Dat is niet toegestaan bij ons. Bij andere clubs gaan ze verder. Ik weet dat Zlatan Ibrahimovic (contractspeler bij AC Milan, red.) bij Hammarby, de club waarvan hij de eigenaar is, meer kan doen.’’

Voorzichtigheid voorop

Hoe dan ook: ook in Zweden, een van de weinige Europese landen zonder strikte lockdown-maatregelen tegen het coronavirus, staat voorzichtigheid voorop, weet Amin. Weliswaar zijn de basisscholen, winkels en horecagelegenheden over het algemeen gewoon open en hoeven de mensen niet thuis te blijven, er worden geen onnodige risico’s genomen. Het devies is: gebruik je verstand. De cijfers lijken het Scandinavische land gelijk te geven: het aantal coronadoden is de afgelopen dagen gedaald.

Amin: ,, Social distancing is hier sowieso al heel gewoon. Het is een soort tweede natuur van de mensen. Waar ik woon, wordt normaal gesproken tot ver in april heel veel geskied. Daar zijn ze hier gek op. Nu is alles gecanceld en zoeken ze hun vertier op het grote meer hier in de buurt (Storsjön, red.). Ze zijn er dus wel erg mee bezig.’’

Bij zijn club is dat niet anders. ,,Trainen met de hele groep tegelijk is in Zweden niet verboden, maar wij hebben besloten om daar tot 27 april mee te wachten en daarna zien we wel weer’’, zegt de oud-Leeuwarder. ,,Je wilt natuurlijk graag dat alles zo snel mogelijk weer normaal is. Iedereen is hongerig. Maar op dit moment zijn we vooral dankbaar voor wat we wél kunnen doen.’’

Dat is bijvoorbeeld al veel meer dan in Nederland, waar alleen individueel wordt getraind. Rewan Amin vindt dat voor de aanpak in beide landen iets valt te zeggen. ,,Ik begrijp heel goed waarom Nederland strikte regels hanteert’’, zegt hij. ,,Maar ik begrijp Zweden ook. De ziekte is hier nog niet echt doorgedrongen, er is nog niet zo heel veel aan de hand. Ook in Östersund (met 50.000 inwoners de grootste stad in het noordwesten van Zweden, op zo’n vijf uur rijden van Stockholm, red.), verspreidt het zich langzaam. Mensen wonen ook hier ver uit elkaar.’’

Zweedse voetbalcompetitie

Zonder coronacrisis had de Zweedse voetbalcompetitie op 4 april van start zullen gaan. Nu mikt de voetbalbond – daartoe dwingend aangespoord door een televisiezender die 2,5 miljoen euro in elke club pompt – op begin juni, uiterlijk half juni. Al dan niet met publiek.

Rewan Amin en zijn team waren sinds 7 januari in training en hadden al drie bekerwedstrijden gespeeld, toen de boel werd stilgelegd. ,,Het is een voordeel dat Zweden een zomercompetitie heeft’’, zegt Amin. ,,In andere landen zijn de competities voor twee derde gespeeld en willen ze natuurlijk dolgraag naar een einde toewerken, als dat kan. Hier maakt het in principe niet uit als we in juni niet kunnen beginnen. Desnoods beginnen we in juli.’’

Terug naar ouders

Tijdens de gedwongen onderbreking van twee weken keerde Amin 2,5 weken geleden voor even terug naar zijn ouders in Leeuwarden. ,,Ik was toch bezorgd, want in Nederland verspreidt het virus zich sneller dan in Zweden’’, zegt hij. ,,Na overleg met de club ben ik naar huis gegaan. Natuurlijk ben ik wel voorzichtig geweest: bij thuiskomst heb ik meteen gedoucht en mijn kleren in de was gedaan.’’

Hij lacht. ,,Ik ben blij dat ik gegaan ben. Anders zat ik hier ook maar alleen in mijn appartementje. Ik heb in Friesland krachttraining gedaan en veel in de omgeving gefietst op de racefiets van mijn zusje.’’

Nu hij terug in Zweden is, is het de beurt aan zijn ouders om ongerust te zijn. Maar Rewan Amin weet dat ze in Zweden geen ondoordachte dingen doen.

Ernstig: ,,Weet je, er gaan wereldwijd heel veel mensen dood aan corona. We zitten als mensheid allemaal in hetzelfde schuitje. Het minste wat ik kan doen, is voorzichtig zijn. Als ik het wil, kan ik gewoon in een restaurant eten. Maar de club adviseert ons dat niet te doen. Je wilt gewoon niemand ziek maken. Zo staan de mensen er hier in Zweden ook in. Ze weten hoe het coronavirus in een land als Italië heeft huisgehouden en beseffen dat het ook in Zweden zomaar erger kan worden.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct