Hilbert van der Duim laat in Ravenswoud stabij Jente uit.

Hilbert van der Duim, kleurrijke recordhouder van zeven Nederlandse allroundtitels

Hilbert van der Duim laat in Ravenswoud stabij Jente uit. FOTO RENS HOOYENGA

Hilbert van der Duim werd zeven keer op rij Nederlands kampioen allround. De kleurrijke oud-schaatskampioen denkt dat zijn record nog wel een tijdje blijft staan. ,,Yn elts gefal noch sân jier.’’

Het herfstdecor op de foto achter Hilbert van der Duim is fraai. ,,Dizze is by Grolloo nommen’’, zegt de 63-jarige oud-schaatser als hij zich met de bossen op de achtergrond meldt op het online vergaderplatform Teams. Soms gaat hij met zijn vrouw, die natuurfotograaf is, mee op pad. ,,Dan nim ik it apparaat ek mar mei.’’ De foto achter hem is het resultaat.

Van der Duim kiest zijn eigen achtergrondfoto’s uit. Al sinds maart voert hij alle gesprekken vanuit zijn woonplaats Ravenswoud online. Bij het Drenthe College in Assen is hij degene die de gegevensbescherming van leerlingen en docenten regelt. In de tijd van corona, waarin veel lessen online plaatsvinden, heeft hij het er druk mee. ,,Ik tsjek oft alles oan de privacywet foldocht.’’

Hij hoeft de deur er niet meer voor uit. ,,Dat befalt my wol’’, zegt Van der Duim. Geen gedoe met parkeren in de binnenstad van pak ’m beet Utrecht voor een landelijk overleg, maar alleen even inloggen. En wanneer hij de hond wil uitlaten in een pauze, dan gaat hij gewoon.

As Sven faker meidien hie, hie hy it rekord al lang hân

Van der Duim vindt het heerlijk dat hij niet alles in de agenda hoeft te regelen. ,,It is fansels wol sosjale earmoede, want sjochst gjin kollega’s of kennissen. Mar it hat ek foardielen. Kinst dyn bioritme folle better op peil hâlde.’’

Dit weekeinde zal hij veel op de bank vertoeven. Nu Thialf ook voor hem verboden terrein is, volgt hij het NK allround voor de televisie. Het mannentoernooi kan dit weekeinde op iets meer aandacht rekenen dan elk ander toernooi. Er staat immers nog altijd een NK-record op zijn naam. Als enige schaatser werd Hilbert van der Duim zeven keer nationaal allroundkampioen.

In 1978 deed hij voor het eerst mee aan het NK. Van der Duim pakte zilver. Daarna stond hij nog zeven keer aan de start, alle keren sloot hij af met goud. Een imposant rijtje dat zelfs Sven Kramer niet op zijn palmares heeft staan. Die staat op zes titels. ,,Mar as Sven faker meidien hie, hie hy it rekord al lang hân’’, erkent Van der Duim.

Voor de huidige toppers hebben de NK’s geen prioriteit. Dat was in de tijd van Van der Duim wel anders. Destijds waren de NK’s de scherprechter van het seizoen. Wie daar niet presteerde had een verloren jaar.

World Cups en afstandstoernooien bestonden nog niet. De schaatskalender puilt tegenwoordig uit. Een NK overslaan is eerder regel dan uitzondering voor de wereldtoppers. Waarom extra inspannen als plaatsing toch al een feit is. ,,Wy libben echt nei dy toernoaien ta.’’

Wy trainden as profs, mar waarden behannele as amateurs

Voor Van der Duim is er geen twijfel. Sven Kramer is de grootste allrounder aller tijden. ,,En yn myn tiid wie dat Eric Heiden fansels. Dy pakte alle ôfstannen op het Olympische Spelen en waard ek wrâldkampioen sprint en allround. Mar Sven hat safolle Europeeske en wrâldtitels allround.’’ Van der Duim kan er niet aan tippen.

Waar zet hij zichzelf dan? ,,Ast it hast oer allrounden yn de sin fan koartebaan oant maraton, kom ik miskien wol op it twadde plak. Sven hat gjin marathons en koartebaan riden.’’

Van der Duim, die naast zeven nationale allroundtitels ook twee Europese en twee wereldtitels won, was ook op die andere disciplines succesvol. Hij was geen uitgesproken kortebaanrijder en ook niet de beste op de marathon. Maar winnen deed hij overal weleens.

Na de achtste plaats in de Elfstedentocht van 1986 werd hij een jaar later zelfs Nederlands marathonkampioen op natuurijs. Een zwaar auto-ongeluk maakte later dat jaar een einde aan zijn schaatsloopbaan. Met de langebaan was hij toen al twee jaar gestopt.

loading

De measte jonge riders witte net mear wa’t ik ben

Wie Hilbert van der Duim opzoekt op Wikipedia komt woorden als brokkenpiloot en kleurrijk tegen. Van der Duim schudt zijn hoofd. ,,In brokkenpiloat wit ik net. Ja, ik fleach wolris út de bocht, dus ik hie noch wol wat mear winne kind. En ik hie wolris wat konflikten mei de KNSB as dat ek ûnder brokkenpiloat falt.’’

Een van die conflictenleverde hem zelfs een schorsing op. Van der Duim probeerde cosponsoring voor elkaar te krijgen in de tijd dat schaatsers louter met reclame-uitingen van de bondssponsors op de pakken reed. Naast Uniekaas wilde hij Labello op zijn trainingspak krijgen.

Geen schijn van kans. De dissident moest maar even een tijdje aan de zijlijn toekijken. ,,Mar wy ha it paad doe wol wat frijmakke foar mannen as Hein Vergeer en Rintje Ritsma. En dêrnei kamen de kommersjele ploegen.’’

Geld verdienen met schaatsen was in die tijd niet de bedoeling. ,,Wy trainden as profs, mar waarden behannele as amateurs. Ast al ekstra ynkomsten hiest, moast dat jild op in spaarbankboekje by de KNSB stean. Nei dyn karjêre krigest it dan útkeard. Dat ha ik sa rap mooglik opnommen’’, zegt hij lachend.

Brokkenpiloot dus niet, maar kleurrijk wel toch? Hilbert van der Duim kan het moeilijk ontkennen. ,,Miskien leit de klam dêr ek wol wat tefolle op, wêrtroch de dingen dytst prestearre hast wat op de achtergrûn ferdwine.’’

Hilbert van der Duim is nu eenmaal ook de man van ‘Hilbert je moet nog een rondje’, van het regenboogpak en van de vogelpoep. Hij lacht weer. Hij wil de anekdote best nog eens ophalen. ,,Ik wie fallen en krige nei de race gelyk in mikrofoan ûnder de noas drukt. ‘Hilbert je bent gevallen, hoe kon dat nou?’. Der lei fûgelpoep jong, ik bin útglieden. Ja echt, skriuw mar op. Sa’n ferhaal krijt in eigen libben.’’

In die vroege jaren tachtig waren de schaatsers misschien ook wel wat meer kwajongens dan tegenwoordig. ,,Of de ferhalen komme pas nei bûten as dizze generaasje stoppe is, dat kin ek. Mar der giet no folle mear jild yn om. Sponsoren easkje ek in bepaald gedrach. Miskien jout dat wol wat minder mooglikheden om dingen út te heljen.’’

En er is tegenwoordig veel meer vermaak. ,,Wy hâlden ek wolris in sjoernalist foar de gek. Ik wit noch dat we yn Inzell wienen en der in journalist belle.’’ Die vroeg of er nog nieuws was. Van der Duim en zijn maten vertelden bloedserieus dat Sies Uilkema zijn rug had gebroken. ,,Dat kaam sels yn it sjoernaal. Heit en mem skrokken harren naar, mar der makearde Sies hielendal neat.’’

Het waren mooie tijden. Van der Duim kijkt er met genoegen op terug. Succesvolle tijden ook. Alleen een olympische medaille ontbreekt in zijn prijzenkast. In 1980 in Lake Placid wist Van der Duim nog niet wat zijn kwaliteiten waren en vier jaar later in Sarajevo ontbrak de vorm. ,,Dat is in gemis, mar ik gean der net gebukt ûnder. It hie de karjêre wol ekstra glâns jûn.’’

Andere gouden plakken heeft Van der Duim genoeg. Maar eerlijk, van de zeven Nederlandse titels weet hij zich weinig meer te herinneren. De mooiste? Hij heeft geen idee. De WK’s herinnert hij zich nog wel goed. Vooral dat van 1980 in Heerenveen, toen Van der Duim in wind en regen voor het eerst de beste van de wereld was.

,,It wienen al oare tiden. De tiid dat der 30.000 minsken op de tribune sieten en dat der in fleske beerenburg út de binnenbûse kaam, is net mear. Reedriden is foar it publyk dochs mear in vip-gebeuren wurden mei sponsoren dy’t gasten útnoegje. Ja, dêr sitte wy tsjintwurdich ek.’’

De goede oude tijd moet niet geromantiseerd worden, vindt Van der Duim. Er mankeerde ook genoeg aan. De innovaties hebben de sport naar een ander niveau getild. Van der Duim had graag geweten wat hij had gekund in een gelikt pakje, met moderne schaatsen onder de voeten in een overdekte hal. ,,Want de 14.37 út Inzell wêr’t ik eartiids hiel bliid mei wie, liket no fansels nearne mear op.’’

Destijds was Van der Duim een grootheid in zijn sport, een bekende Nederlander. ,,Ik waard wolris lêstich fallen, ja. Siet ik yn in restaurant en koe ik gjin hap troch de kiel krije.’’ Schaatsfans hielden hem bezig met een praatje, een foto of een handtekening. ,,Dat wie net myn hobby, mar it hearde derby.’’

Tegenwoordig kan Hilbert van der Duim op de publieksuren van Thialf in betrekkelijke anonimiteit zijn rondjes rijden. Want schaatsen blijft trekken. Soms wordt hij nog herkend. ,,Mar de measte jonge riders witte net mear wa’t ik ben.’’ Lachend: ,,In gebrek oan opfoeding.’’

Dit weekeinde wordt hij sowieso niet herkend. Van der Duim kijkt thuis in de wetenschap dat hij recordhouder blijft met zeven Nederlandse allroundtitels. Hij verwacht niet dat Kramer er ooit nog aan toekomt. ,,Patrick Roest is no de bêste.’’ Die heeft het NK echter nog nooit gewonnen. ,,Dat rekôrd bliuwt dus noch wol sân jier stean.’’

loading

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct