Henk Gemser in zijn huis in Oudehaske, op een door Herbert Dijkstra geschonken tuinbankje. ,,Deze tijd heeft best wel invloed op mijn leven.’’

Henk Gemser: 'Door corona verval je van het ene isolement in het andere. Ik voel me eenzaam, maar niet alleen'

Henk Gemser in zijn huis in Oudehaske, op een door Herbert Dijkstra geschonken tuinbankje. ,,Deze tijd heeft best wel invloed op mijn leven.’’ FOTO NIELS DE VRIES

Er was de afgelopen periode één moment dat zijn 80ste verjaardag voor hem niet meer hoefde. Achteraf is Henk Gemser blij dat het daarbij is gebleven. Want het leven is nog veel te leuk, vindt de voormalige schaatscoach die begin juni hoort of hij definitief is genezen van lymfeklierkanker.

Thuis in Oudehaske zwaait de voordeur deze woensdagmiddag helemaal open. Vervolgens doet Henk Gemser een stap achteruit om volgens de RIVM-normen op gepaste afstand zijn bezoek warm welkom te heten. Een blos op zijn wangen, zijn haar dat weer aangroeit (net als zijn gewicht), niets wijst erop dat hij door een hel is gegaan, van afgelopen september tot de start van de coronacrisis.

Hij heeft deze ochtend de nodige kilometers verstouwd op zijn hometrainer, verklaart hij zijn gezonde gelaat. ,,Anders had ik een rondje Tjeukemeer gedaan, maar het was te koud. Ik mag absoluut niet verkouden worden.” Zijn gezondheid is nog te broos, voegt Gemser daar meteen aan toe. ,,Ik ben momenteel krampachtig met mezelf bezig. Om later weer uit mezelf te kunnen treden.”

loading

‘Onbestemd gevoel’

Alle ellende begon vorig jaar zomer toen Gemser last kreeg van buikpijn die maar niet ophield. Of zoals hij het zelf typeert: ,,Een onbestemd gevoel.” Uiteindelijk belandde de voormalige schaatscoach – hij gidste in zijn rijke loopbaan onder anderen Ids Postma en Gianni Romme in 1998 in Japan naar olympisch goud en was in 2010 chef de mission van de olympische ploeg tijdens de Winterspelen in Vancouver – bij Henk Bos, de internist-oncoloog van de Heerenveense Tjongerschans die Gemser nog kende uit de tijd dat zijn vrouw Annie hulp nodig had, maar in maart 2017 toch overleed.

Gemser was overvallen door een agressieve vorm van lymfeklierkanker. Uit de diagnose bleek weliswaar dat zijn 79-jarige lijf vergelijkbaar was met dat van iemand van 60, maar dat alle lymfeklieren vol zaten met de zo gevreesde ziekte. ,,Als u wilt”, werd hem voorgehouden, ,,kunt u een zwaardere behandeling krijgen. Dan hebben we het over een pittige chemokuur, met de nodige bijwerkingen.”

Lekkende wond

Gemser aarzelde geen moment. ,,Gooi het er maar in”, was hij resoluut. E en keer in de drie weken kuurde hij, tot zes keer toe. ,,Dat heb ik geweten”, zegt hij nu. ,,Veel pijn, tien kilo lichter.” Gemser wil er liever niet tot in detail op terugkijken, maar de wond in zijn onderbuik zorgde voor veel ongemak omdat die maar moeilijk heelde. ,,Ik was bij wijze van spreken drieënhalve maand ongesteld. Ik had te maken met een lekkende wond die alleen maar lymfevocht uitstootte. Liters per dag. Ik moest me tien keer per dag verschonen, had dus incontinentiebroekjes aan.”

Maar hij hield vol. ,,In dit hele traject was ik nooit in mineur, op een keer na. Dat was eind oktober, begin november. Ik was thuis en kroop over de vloer van de pijn. Als er toen een knop naast me had gestaan waar ik op kon drukken zodat het voorbij was, had ik daar op gedrukt. Ben toen halsoverkop opgenomen in het ziekenhuis. Omdat ik hele hoge koorts had, 41 graden. Dat was meer dan alleen maar een verhoging. Het is drie dagen heel kritisch geweest. Maar daar ben je jezelf niet van bewust, als je vanwege die hoge koorts alleen maar in een foetushouding ligt.”

‘Ik red me weer’

De chemokuur sloeg aan, merkte Gemser eind februari. ,,Ik kreeg de regie weer terug over mijn lichaam. Daarbij gesteund door ontzettend warme mensen om me heen. Van de buren, van Erik, mijn zoon, die in Heerenveen woont. De buren maakten onderling zelfs ruzie wie aan de beurt was om warm eten voor mij te maken. En als ik ’s ochtends voor 9 uur niet terug geappt had op de vraag hoe het met me ging, stonden ze meteen voor de deur. Het gaat weer goed met me. Ik kook uiteindelijk weer zelf mijn eten, heb een keer per week huishoudelijke hulp. Kortom, ik red me weer.”

V anuit de warme woonkamer kijkt Gemser uit op een goed verzorgde en grote tuin. Die verzorgt hij met liefde. ,,Als saluut aan Annie. Tuinieren was haar grote passie.”

Bankje van Herbert Dijkstra

Aan de rand van de vijver staat bovendien een bankje dat hem is geschonken door Herbert Dijkstra, de tv-commentator van Studio Sport . Die kent hij al sinds 1987, toen Dijkstra nog schaatste. ,,Ik heb toen het allereerste OKT bedacht, voor plaatsing voor de Winterspelen van 1988. Herbert kwalificeerde zich toen voor de vijf en tien kilometer en kwam dus in de kernploeg.’’ Toen Dijkstra niet veel later privé moeilijk kwam te zitten, heeft hij een tijdje bij Annie en Henk Gemser in Oudehaske gewoond. ,,Daar was hij zo dankbaar voor. Nog steeds. Ik zeg weleens: dat mag wel een onsje minder. Maar goed, elk jaar ga ik bij Herbert en zijn vrouw asperges eten. In 2010 heeft hij mij dit bankje geschonken.”

Net toen Henk Gemser de draad weer wilde oppakken, werd Nederland lamgelegd door de coronamaatregelen. Het geplande feestje voor zijn 80ste mijlpaal op maandag 6 april viel daarom in duigen. ,,Ik had een verjaardagslunch georganiseerd in het Tjaarda-hotel. Die moest ik dus cancelen.”

Eenzaam, maar niet alleen

Gemser vond dat best lastig, hij had na zijn zware chemokuur graag op het leven willen toosten met de mensen die hem dierbaar zijn. ,,Door corona verval je van het ene isolement in het andere. Deze tijd heeft best wel invloed op m’n leven. Ik voel me eenzaam. Of beter gezegd: ik voel me eenzaam, maar niet alleen. Ik verveel me niet. Dit weekend zit ik op Texel. Niet zo lang voor Annie stierf hebben we nog een vakantiehuisje gekocht nabij De Koog. Een Scandinavische woning, vooral van hout dus. Ik neem de hometrainer mee en ik ga daar de tuin in orde maken. Mijn buren reizen me achterna. We gaan daar ongetwijfeld een goeie strandwandeling maken.”

‘Ik draaf hard, maar hol niet’

Het leven is mooi, wil Gemser maar zeggen. ,,Als je zo ziek bent geweest als ik, geniet je des te meer van wat je nu overkomt. Ergens in maart zag ik hoe een bloembol door de winterkorst heen barstte en na twee dagen al vijftien centimeter boven de grond uitstak. Als je dat ziet, is dat prachtig. En als je de warmte van de mensen mag incasseren, dan is dat de kostbaarheid van het zijn. Ik besef dat ik nu ook veel meer tijd heb dan vroeger. Ik was altijd taakgericht bezig, nu is dat tertiair. Ik draaf wel hard, maar hol niet. Ik ben ook dankbaar voor alles wat ik heb meegemaakt. Ik ben bijvoorbeeld tien jaar gymnastiekleraar geweest in Arnhem en ik kom nog weleens mensen tegen die zeggen: ‘dankjewel’. Dan voel je dat het een voorrecht is geweest dat je hun docent was, docent van die jongens en meiden die barsten van de dynamiek.”

Graag zou hij weer aan de slag gaan met 14, 15-jarigen. ,,Joop Alberda was hier laatst. En die zei het treffend: je mist je vak niet, je mist je mensen.” Maar eerst de resultaten van de PET-scan afwachten, een onderzoek dat voor 25 mei in Leeuwarden staat gepland. Gemser krijgt die maandag een radioactieve glucose toegediend waardoor nauwkeurig kan worden gemeten of de kanker uit zijn lichaam is verdwenen. De uitslag wordt op 3 juni bekendgemaakt. Dan moet dus blijken of de chemokuur effect heeft gehad. ,,Of ik bang ben voor de dood? Sterven hoort bij het leven, maar dat gebeurt mij niet!”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct