De Friese clubs hebben het zwaar, maar opgeven is geen optie, zo blijkt uit een enquête van deze krant.

Enquête LC: Friese voetbalclubs lopen miljoenen mis, maar blijven strijdbaar

De Friese clubs hebben het zwaar, maar opgeven is geen optie, zo blijkt uit een enquête van deze krant. FOTO SHUTTERSTOCK

De tweede coronagolf doet clubs omvallen, waren drie maanden geleden de woorden van Jan Dirk van der Zee, directeur amateurvoetbal van de KNVB, op deze plaats. Vooralsnog is dat niet het geval. De Friese clubs hebben het zwaar, maar opgeven is geen optie, zo blijkt uit een enquête van de Leeuwarder Courant.

Ongeveer drie weken geleden is een lijst met een elftal vragen voorgelegd aan de besturen van 33 Friese amateurvoetbalverenigingen. Dat is 20 procent van het aantal clubs met een eerste elftal in de competitie (167), waarbij vermeld dat clubs met zowel een zaterdag- als zondagteam voor één telden. Bij de keuze is gekeken naar geografische spreiding, het competitieniveau van het eerste elftal en de veronderstelde grootte van de vereniging, om redelijkerwijs tot een betrouwbaar gemiddelde te komen. Er is door 22 clubs gereageerd, 66 procent van het aantal verstuurde formulieren. Die verenigingen hebben samen ongeveer 7500 voetballende leden en omvatten in totaal ruim 10.000 personen.

Vrijwel alle clubs (20) hebben gebruik gemaakt van de steunmaatregelen van de overheid. Vele afkortingen kwamen voorbij. Er is financiële hulp gekregen via de NOW (Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid), de TVL (Tegemoetkoming Vaste Lasten), de TOGS (Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren) en de TASO (Tegemoetkoming Amateur Sport Organisaties). Voorts kon bij de provincie worden aangeklopt als de accommodatie ‘coronaproof’ moest worden gemaakt.

Inkomsten weggevallen

Aan alle steunmaatregelen is een maximumbedrag gekoppeld en mocht ‘de schade’ achteraf meevallen, dan wordt van clubs verwacht dat ze geld terugstorten. ,,Hoe dat precies gaat, is nog niet bekend’’, aldus een penningmeester. Clubs hebben vooral ondersteuning nodig omdat de belangrijkste inkomstenbron, de kantine, is drooggevallen. Staan er betaalde trainers onder contract, dan kan ook daarvoor financiële hulp worden gevraagd.

De bedragen lopen op tot 20.000 euro. De club die dat heeft aangevraagd, wilde dat niet gepubliceerd hebben. CVVO uit Lemmer heeft 16.525 euro aan steungeld ontvangen. Zwaagwesteinde (14.000 euro) en Rijperkerk (13.500 euro) zitten daar vlak onder. CVO en SDS hebben geen steungeld aangevraagd, waarbij vermeld dat de kantine in Easterein niet van de club is. Als de doorgegeven bedragen naar een gemiddelde per club worden doorberekend, dan hebben de 167 Friese amateurvoetbalclubs in totaal ruim 1,5 miljoen euro ontvangen. Dat wordt nog meer, omdat alle TASO-uitkeringen begin deze week nog niet bekend waren.

Daar staat tegenover dat de clubs geld zijn misgelopen. Heel veel geld. De kantines zijn dicht en feesten moesten worden afgelast. Ook acties (bijvoorbeeld lotenverkoop) gingen niet door. ,,We schatten in dat we hierdoor zo’n 20 procent van onze totale begroting mislopen’’, aldus Ingrid Breuker, voorzitter van Dronrijp. ,,Wij vele tienduizenden euro’s’’, meldt Germ Jan de Jong, haar collega van FC Wolvega. Het zijn bedragen die er niet om liegen. SC Stiens: 65.000 euro aan gederfde kantine-inkomsten, Makkum 60.000 euro. Als het gemiddelde vanuit de enquête (zo’n 27.500 euro per club) wordt doorberekend naar alle Friese amateurvoetbalclubs, dan is er liefst ruim 4,6 miljoen euro aan inkomsten weggevallen.

Kosten

Tegelijkertijd betaalt de helft van de gevraagde clubs nog net zoveel huur voor de accommodatie als voor het uitbreken van de coronacrisis. ,,Hier zou een compensatie meer dan nodig zijn, hier zouden de gemeenten de verenigingen tegemoet moeten komen’’, aldus Makkum-voorzitter Ruud de Vries. Drachten-voorzitter Durk Meijer meldt dat de veldhuur voor een periode van drie maanden is vervallen, ,,maar het voelt in deze tijden extra oneerlijk dat we als verenigingen in Smallingerland met betrekking tot de OZB (onroerendezaakbelasting, red.) als bedrijven worden gezien. We worden drie à vier keer zo zwaar belast als particulieren, terwijl wij geen winstoogmerk hebben en voorzien in een maatschappelijk belang.’’

Zoals vrijdag al in deze krant vermeld, scheelt dat Drachten ‘enkele duizenden euro’s’. ,,Extra hulp van de gemeente, Sporthoofdstad van Europa, zou meer dan welkom zijn’’, aldus Meijer. Ook in Bakhuizen zit pijn, meldt André van der Werf namens de club met 140 spelende leden. ,,De gemeente verhoogt de veldhuren vanaf 2018 in etappes met in totaal 150 procent. We hebben voor drie maanden veldhuur teruggekregen, maar we moeten voor volgend jaar behoorlijk meer betalen.’’ Daar staat de melding van IJVC uit IJlst tegenover. ,,De gemeente heeft het tarief voor de huur met 850 euro verlaagd.’’

In tijden als deze hebben clubs de steun van leden en sponsors hard nodig. De loyaliteit onder deze groepen blijkt groot. 18 clubs geven aan dat de leden voor dit jaar akkoord zijn gegaan met hetzelfde contributiebedrag, ondanks dat veel minder is gespeeld en getraind. ,,Dit zijn cruciale inkomsten voor de club en de leden begrijpen dit’’, aldus Geert Sprik, penningmeester van Mulier uit Witmarsum. ,,We hebben nog geen enkel geluid gehoord dat leden hier problemen mee hebben.’’ Makkum: ,,De leden hebben gelukkig begrip voor de situatie waarin we verkeren.’’ De acht Smallingerlandse clubs hebben in overleg besloten om het contributiebedrag niet te verlagen. ,,Bij ons kan dat tijdens dit seizoen nog wel gaan gebeuren’’, aldus Bakhuizen. Bij SDS wordt voor de tweede seizoenshelft een halvering overwogen.

,,Wij hebben de leden over vorig seizoen een korting van 30 procent gegeven’’, aldus Teade Borsch namens EBC (Oosterzee-Bantega. ,,Dat doen we dit seizoen niet, dat kan niet.’’ Borsch slaakt een noodkreet: ,,Onze financiële buffer is weg.’’ Bij SC Joure is de contributie vorig seizoen vier maanden gehalveerd. Ook bij Nieuweschoot is ‘contributiecompensatie’ toegepast. ,,Voor dit seizoen doen we dat wellicht met terugwerkende kracht.’’ Dennis Torensma, voorzitter van CVO, laat weten dat de leden en sponsors een brief is gestuurd. ,,Daarin staat dat we het wel zouden waarderen als ze het volledige bedrag willen betalen, maar dat ze naar eer en geweten mogen betalen wat ze kunnen missen in deze slechte tijden.’’

Clubmensen

De sponsors zijn echte clubmensen, zo blijkt. Bij 16 clubs zijn de sponsorinkomsten dit jaar op peil gebleven. Sterker nog: ,,Ze zijn toegenomen’’, meldt Niels Moelard namens SV Oosterwolde. Hoe kan dat? ,,We zijn een nieuwe vereniging, ontstaan uit DIO en De Griffioen, en hebben gemerkt dat de betrokkenheid van oude en nieuwe sponsors groter is.’’ Wolvega-voorzitter De Jong: ,,Wij zijn er zelfs in geslaagd een nieuwe kledingsponsor aan ons te binden.’’ Ook Martijn Hoekstra, voorzitter van LAC Frisia, meldt een toename. ,,We hebben er meer inspanning voor verricht.’’ Clubs beseffen dat de bedrijven het ook niet makkelijk hebben. ,,Sponsors uit met name de horeca staan even (?) on hold’’, aldus Drachten. Gerrit Daleman, secretaris van Zwaagwesteinde: ,,Sponsors hebben de gelegenheid over uitstel van betaling te overleggen.’’ Drie clubs melden een daling van sponsorinkomsten, met gemiddeld 16 procent.

Zitten de clubs bij de pakken neer? Driewerf nee! Gevraagd naar ontplooide activiteiten zijn velletjes volgeschreven. De animo onder de jeugd is groot. ,,Er moet ook wat gebeuren’’, klinkt het uit Vrouwenparochie, ,,want bij de senioren vliegen de kilo’s eraan!’’ Bij het Heerenveense Nieuweschoot is een footgolfbaan voor het hele gezin gerealiseerd. Bij SV Udiros in Nieuwehorne (5 afdelingen met 600 leden, waarvan 160 voetballers) werd iedereen de kans geboden bij andere afdelingen mee te doen. ,,Turnsters en volleyballers mochten binnen niks doen en konden zodoende buiten sporten’’, aldus voorzitter Bob Heida. ,,In deze tweede golf maken we veel gebruik van de survivalbaan.’’

Zonder uitzondering wordt gemeld dat voor alle activiteiten voldoende vrijwilligers zijn te vinden. Zij krijgen 22 keer een karrenvracht aan complimenten toegezwaaid voor hun inzet en betrokkenheid. Dat geldt voor zowel sportieve activiteiten als voor klussen die buiten de lijnen worden verricht. Want uit de enquête komt duidelijk naar voren dat de clubs niet lijdzaam in een hoekje gaan kniezen en wachten tot de coronastorm is uitgeraasd. Juist nu liggen er ook kansen. ,,Het is missschien wel drukker dan anders’’, aldus Wolvega-voorzitter De Jong. ,,Wij vernieuwen het jeugdbeleidsplan en versterken ons technisch hart. Als de bal weer gaat rollen, willen wij vol gas uit de startblokken komen.’’ Moelard namens SV Oosterwolde: ,,Wij krijgen na de fusie nu iets meer tijd om alle interne zaken goed op te pakken.’’

Investeren

Veel clubs nemen de gelegenheid te baat om de accommodaties onder handen te nemen. Bij Frisia, fc Harlingen en Nieuweschoot worden de clubhuizen aangepakt. ,,We halen tevens veel achterstallig onderhoud naar voren’’, aldus Frisia-preses Hoekstra. ,,Wij hebben een totaal vernieuwde kantine gerealiseerd en zijn na de eerste lockdown direct begonnen met een totale upgrade van het sportpark’’, aldus Erik Zandberg, bestuurslid van fc Harlingen. Het Sneker LSC 1890 gaat het rijksmonumentale tribunegebouw opknappen, CVO wil de kledinglijn in orde maken. ,,Wij pakken de aanbevelingen op uit het onderzoek dat door studenten van de Hanzehogeschool bij onze club is gedaan’’, aldus IJVC-voorzitter Franke Doting. Uit Ryptsjerk klinkt een ander geluid. ,,De renovatie van de kantine ligt juist stil om reserves te bewaren.’’

Wat de toekomst brengt? De voetbalbestuurders – velen noemen het ‘onbegrijpelijk’ dat er niet volledig buiten gesport mag worden – zijn geen helderzienden. Mocht er weer gevoetbald gaan worden, dan wordt gedacht aan halve competities met een sterke regionale tint. Als het moet, mogen zaterdag- en zondagclubs gemixt worden, zegt Drachten-preses Meijer. Bij zijn club, en ook bij fc Harlingen, hopen ze het eeuwfeest komend jaar enigszins ‘normaal’ te kunnen vieren. Makkum wil in juni de 75ste verjaardag vieren, ,,maar dat zal moeilijk uitvoerbaar zijn.’’ Frisiaan Hoekstra: ,,Het hervatten van de competities zal weinig zin meer hebben.’’

Maar de noodzaak om weer te mogen voetballen, wordt gevoeld. ,,Nog een jaar zonder competities zal een grote impact hebben op het hele verenigingsleven. Mensen zoeken andere activiteiten en zijn straks misschien minder frequent, of helemaal niet, beschikbaar’’, aldus Udiros-voorzitter Heida. Wellicht pas vanaf september, denkt de Wolvega-voorzitter. ,,Want als we starten, dan het liefst ook met publiek. Voetbal is immers een belangrijk sociaal bindmiddel.’’

De 22 voetbalclubs van de LC-enquête

Aan de LC-enquête is meegewerkt door deze 22 verenigingen:

Bakhuizen (140 spelende leden, 130 niet-spelende leden en donateurs); CVO Vrouwenparochie (75-15); CVVO Lemmer (449-252); Drachten (450-150); Dronrijp (264-280); EBC Oosterzee-Bantega (100-150); Frisia Leeuwarden (totaal ruim 900); fc Harlingen (400-200); IJVC IJlst (150-117);  SC Joure (1000-100); LSC Sneek (620-230); Makkum (250-100);  Mulier Witmarsum (270-85) Nieuweschoot Heerenveen (185-65); SV Oosterwolde (550-60); Rijperkerk Ryp-tsjerk (plm. 125-140); SDS Easterein (300-50); SC Stiens (501-143); Udiros Nieuwehorne (160-nn); V en V ‘68 Garijp (195-66); FC Wolvega (500-100); Zwaagwesteinde De Westereen (350-150).

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
Amateurvoetbal
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct