De zes Friese voetbalscouts van de KNVB (van links naar rechts): Wim Timmermans, Ruud van den Braak, Johan Dijkstra, Arjen Miedema, Harm Portijk en Anne Postma.

Deze zes mannen speuren de Friese velden af op zoek naar talent (met speciale aandacht voor geboortemaanden)

De zes Friese voetbalscouts van de KNVB (van links naar rechts): Wim Timmermans, Ruud van den Braak, Johan Dijkstra, Arjen Miedema, Harm Portijk en Anne Postma. FOTO HENK JAN DIJKS

Geen voetbal in coronatijd. De zes Friese KNVB-scouts zitten dus ook even werkeloos thuis. Tijd genoeg dus om eens te vertellen hoe dat nu werkt, het opsporen van opwindend voetbaltalent, ten bate van Jeugdplan Nederland.

Toen Johan Dijkstra onlangs in deze krant een interview las met het 18-jarige Cambuur-talent Brett Minnema , pakte hij zijn aantekeningen van 17 november 2012 er nog een keertje bij. De keeper van Workum, toen 10 jaar, stond hem nog helder op het netvlies, vandaar. Hij schetste de doelman destijds in een paar kernwoorden: ‘Atletisch. Goeie trap. Rechtsbenig. Zelfs een dropkick’.

Nu, acht jaar later, voegt Dijkstra daar aan toe: ,,Die dropkick, dat vond ik erg bijzonder. Voor iemand van zijn leeftijd hé?’’

Dijkstra (58) is inmiddels zo’n jaar of elf KNVB-scout, iemand dus die namens de voetbalbond als hobby talent herkent. Hij is een van de zes Fries zaterdagse voetbalontdekkingsreizigers, speurend op elk veld naar bijzondere jongens en meiden die de status van Nederland als topvoetballand in de toekomst moeten blijven garanderen.

Ieder zijn eigen regio

Voor het tijdperk corona maakte dit zestal elke zaterdag een rondje langs de noordelijke velden. Niet gezamenlijk, iedereen heeft zo zijn eigen regio.

Bij Dijkstra bijvoorbeeld gaat, als hij om 8.45 uur op Urk een jeugdwedstrijd wil bezoeken al voor zevenen de wekker in Bolsward. Eenmaal langs de lijn, heeft iedereen hem al snel in de gaten. Vooral door de opvallende KNVB-jas. ,,En ik merk al snel wie de ouders zijn van bepaalde spelers.’’

Met andere woorden, papa’s en mama’s zijn nieuwsgierig of de scout wellicht hun kroost op de korrel heeft. ,,Maar we zeggen nooit voor wie we komen’’, zegt Anne Postma (69), collega van Dijkstra in de selecte groep van Friese scouts. ,,Anders galmt dat over heel het sportpark. Als een bepaalde speler of speelster ons opvalt, maken we hooguit een praatje met de trainer. Die adviseren we ook verder zijn mond te houden. We proberen zo discreet mogelijk te blijven.’’

Cambuur en Heerenveen

De Friese KNVB-scouts hoeven zich niet te bekommeren om uitzonderlijke beloften als Yoram Boerhout of Mads Alma. Die gelden al een paar jaar als parels van de jeugdopleiding van SC Heerenveen, kinderen met potentie prof te worden.

Ook Cambuur begint zich steeds meer te roeren, merken de scouts. Onlangs stelde trainer Henk de Jong in het bekerduel tegen RKC drie jeugdige talenten op die niet tot de A-selectie behoorden.

Postma: ,,Bij Cambuur heb je wel eerder de mogelijkheid om bij het eerste elftal aan te sluiten dan bij Heerenveen. Hoewel Cambuurs jeugdopleiding steeds beter wordt, ligt het niveau bij Heerenveen hoger. Dat komt omdat de betere talenten eerder voor Heerenveen kiezen hetgeen het niveau ten goede komt. En het heeft te maken met geld. Bij Heerenveen kan veel meer.’’

Dijkstra: ,,Heerenveen rijdt bijvoorbeeld busjes. Dat doet Cambuur niet. Een voorbeeld: een jongetje kwam van De Wâlde naar Bolsward. Die viel gelijk op. Cambuur nodigde hem uit, Heerenveen ook. Maar als je in Gaasterland woont, en je wordt opgehaald en thuisgebracht met een busje, is de keuze zo gemaakt.’’

Najaars- en winterkinderen in het nadeel

De KNVB-scouts willen zich graag ontfermen over de talenten in wie de betaald-voetbalorganisaties (bvo’s) het niet meteen zien zitten. Dat heeft vaak gek genoeg te maken met de geboortedatum.

Wie pakweg in de eerste zes maanden van het jaar wordt geboren, heeft statistisch gezien meer kans op een profcarrière dan de najaars- en winterkinderen.

René ten Broeke (medewerker talentontwikkeling van de KNVB Noord-Oost Nederland en de contactpersoon tussen bvo’s en KNVB) noemt dat het geboortemaandeffect. ,,Clubs kijken naar kinderen die groter, sterker en sneller zijn dan hun leeftijdgenoten. Die vallen op.’’ Een kind geboren op 31 december loopt dus gemiddeld genomen fysiek een jaar achter op iemand die op 1 januari van datzelfde jaar ter wereld kwam.

Ten Broeke: ,,Als je in je fysieke ontwikkeling sterk achterloopt ten opzichte van je leeftijdgenoten, dan sneeuw je in wedstrijden vaak onder. Dan kom je nauwelijks aan de bal, met uitzondering van de Robbens van deze wereld. En als je amper aan de bal komt, val je ook niet op en gaat het plezier ook weg. Deze categorie spelers verdient daarom ook een kans.’’

Om daar wat aan te doen, is de KNVB anders gaan denken. Jeugdplan Nederland voorziet daar in. ,,We zijn ons hier sinds een paar jaar echt bewuster van geworden’’, aldus Ten Broeke.

Nauwelijks winterkinderen

Kijk de selecties van Heerenveen en Cambuur maar na, zegt hij. ,,80 procent van de spelers is in het eerste deel van het jaar geboren.’’ Klopt, bewijst een check. Een begaafd talent als Joey Veerman, geboren op 19 november is een uitzondering, net als Arjan van der Heide (eveneens geboren op een 19 november).

Bij Cambuur is het niet anders: slechts vier spelers zijn winterkinderen (Jamie Jacobs, Robin Maulun, Stanley Akoy en Jarchinio Antonia). In de Oranje-selectie van deze week zijn slechts zes najaarsgeborenen: Joël Drommel, Owen Wijndal, Georginio Wijnaldum, Ryan Babel, Calvin Stengs en Steven Berghuis.

Zie ons als een soort van vangnet’’, zegt Ten Broeke. ,,Ons Jeugdplan Nederland biedt een tweede kans om toch nog in aanmerking te komen voor zo’n profopleiding. Wij nodigen die kinderen uit voor een aantal selectiemomenten, voor wedstrijden tussen zogenoemde Future Teams. Daar organiseren wij er zo zo’n zes tot acht van in een jaar.’’

Hij vervolgt: ,,Daarmee leveren wij ook een goeie bijdrage aan die voetbalpiramide, dat die steeds goed bevoorraad blijft. In het belang van het Nederlands voetbal dus. Niemand valt dus zomaar buiten de boot. De een ontwikkelt zich nu eenmaal wat later dan de ander.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct