Shorttracker Sjinkie Knegt poseert met vriendin Fenna, dochter Myrthe en zoon Melle bij een schaatsbaan in zijn Friese achtertuin.

De kachelbrand smeult nog na...

Shorttracker Sjinkie Knegt poseert met vriendin Fenna, dochter Myrthe en zoon Melle bij een schaatsbaan in zijn Friese achtertuin. FOTO ANP / VINCENT JANNINK

Sjinkie Knegt lijkt dit weekeinde een van de kanshebbers voor de Europese shorttracktitel. Lijkt ja. Want de drievoudig kampioen is nog steeds niet volledig hersteld van de kachelbrand die hij twee jaar geleden ternauwernood overleefde.

Hij kijkt niet veel televisie, daarvoor is zijn ongeduld vaak te groot. Maar toen Sjinkie Knegt eerder deze maand de eerste aflevering van de documentaire over de cafébrand van Volendam zag, wilde hij de twee volgende delen ook zien.

Die reeks, getiteld De Veerkracht van Volendam met daarin de ervaringen van jonge mensen die in de nieuwjaarsnacht van 2001 door een vlammenzee werden overvallen, deed hem weer eens beseffen hoeveel geluk hij heeft gehad.

Ook hij stond in brand, afgelopen 10 januari exact twee jaar geleden. Dat gebeurde thuis in Bantega, bij het aansteken van een houtkachel in de woonkamer, bij het krieken van de dag. Naast hem toen de eenjarige baby Melle. Het is dat zijn vriendin Fenna kordaat handelde toen de daardoor veroorzaakte explosie haar wakker schudde, anders had dit verhaal heel anders kunnen aflopen. Ook Sjinkie belandde, net als de verbrande Volendammers, in het brandwondencentrum, in zijn geval in Groningen. Daar lag hij bijna twee maanden.

Of hij er nog weleens aan terugdacht, aan wat hem was overkomen, was de vraag in het oudejaarsverhaal dat op 28 december 2019 in deze krant werd afgedrukt. Nee, antwoordde Knegt toen stellig. ,,Einliks net. Ik kin der goed mei libje. De rest fan Nederlân stiet der mear by stil as ik’’, liet hij toen optekenen.

Dat blijkt een jaar later toch ietsje anders te liggen. Veel van toen kwam weer boven toen de KRO-NCRV een aangrijpende documentaire uitzond over hoe Volendammers die helse nieuwjaarsnacht twintig jaar later hebben verwerkt. ,,Ik siet yn deselde situaasje’’, herkende Knegt toen hij drie overlevenden hoorde praten. ,,Mar harren brânwûnen binne mei in hiel oare technyk behannele as dy fan my.’’

,,It wie yndrukwekkend om te sjen’’, vertelt vriendin Fenna, die naast Sjinkie op de bank televisie zat te kijken. Het deed haar ook terugdenken aan hun eigen leed, zegt ze. ,,Tinkst net allinnich oan dysels. It is ek watsto mei elkoar dielst. It kaam wer hiel tichtby. Dêrom wie it moai om te sjen hoe’t oaren soks belibje.’’

Documentaire

Ook het verhaal van Sjinkie, Fenna en hun jonge kinderen Myrthe en Melle wordt verfilmd. Het was de bedoeling die NOS-documentaire dit jaar uit te zenden in de aanloop naar het WK shorttrack in Rotterdam Ahoy, maar nu dat toernooi vanwege de coronapandemie naar begin maart is verplaatst (in Dordrecht, zonder publiek), wordt naar een alternatief gezocht. Mogelijk dat het visuele naslagwerk nu pas vlak voor de Winterspelen van 2022 in Peking op televisie komt.

In die docu zit bijvoorbeeld de visite die Sjinkie en Fenna onlangs brachten aan de meldkamer in Drachten, daar waar haar 112-telefoontje van 10 januari 2019 binnenkwam, het belletje dus waarmee ze groot alarm sloeg. Niet veel later landde een traumahelikopter in hartje Bantega, op het grasveldje vlak voor hun huis. Uiteindelijk is Knegt per ambulance vervoerd naar het brandwondencentrum in Groningen. Het koppel was gevraagd die opnames nog eens terug te luisteren. Fenna was vooral benieuwd of ze onder die dramatische omstandigheden rustig was gebleven. Dat kon ze zich namelijk niet meer herinneren. Ze beleefde die hectische dag in een roes, weet ze nog.

,,Yn it begjin wie ik wol yn panyk, fûn ik sels’’, analyseerde ze haar bezorgde stem die in het Nederlands vertelde dat haar man in brand stond. ,,Sjinkie hie dit ek noch noait heard. Hy tocht wol dat ik kalm wie, sei er letter. Ik hearde Melle ek skriemen, op de eftergrûn. Dat hakt der wol yn, ast dat werom hearst. Ik wist dat echt net mear. Wurdst wer efkes werom nommen yn de tiid. Oe… Heftich hear.’’

Knegt komt nog weleens nonchalant over als de kachelbrand die hem in lichterlaaie zette ter sprake komt. Afgelopen 10 januari appte hij zijn mannelijke ploegmaats een selfie van exact twee jaar geleden met als luchtig bedoeld onderschrift: ‘Goedemorgen! 2 jaar geleden was alles beter!’ Op die foto was hij kaalgeschoren, zijn baard en haardos waren er door het verplegend personeel in het brandwondencentrum meteen afgehaald. Het was toen luttele uren na de huiskamerbrand, hij kon amper bewegen in zijn ziekenhuisbed.

,,Dizze foto ken eins net ien’’, glimlacht Knegt als hij terugdenkt aan zijn whatsapp-actie van eerder deze maand. Dat heftige zelfportret was nog nooit naar iemand verstuurd, hij durfde hem niet eens aan zijn vrouwelijke teamgenoten te verzenden. ,,Net ien fan myn bettere selfies. Keal, myn kop behoarlik opset. Mar ik kin der no om laitsje, wy moatte der net te lang mear by stilstean. Moatst fierder hè.’’

Valpartijen

Fenna: ,,Ik wol net alles negatyf útlizze. In jier lyn hawwe wy bygelyks in boek foar lytse bern útbrocht, mei dêryn dit ferhaal ferwurke. En wy binne in foundation (Sjinkie Foundation, red.) begûn, om oantinken te hawwen foar slachtoffers mei brânwûnen. It hat ús ek wat oplevere, wol ik dêr mar mei sizze.’’

Zoals gememoreerd, het doet Sjinkie Knegt dus meer dan hij normaal gesproken laat blijken. Bondscoach Jeroen Otter zei vaak gekscherend dat een van Knegts voornaamste talenten was dat hij de ziekte van Alzheimer had. Al die vreselijke valpartijen, alle gevaar, alle fouten, alle drama op het ijs; hij leek het meteen vergeten. Zonder angst en met evenveel bravoure schaatste de onverschrokken schicht uit Bantega dan zijn eerstvolgende race alsof er niets was gebeurd. Het leverde hem in tien jaar tijd talloze trofeeën op, waaronder wereldtitels en twee olympische medailles.

De documentaire uit Volendam, de beladen datum van 10 januari; Knegt is dus toch met zijn verleden bezig. Ja, bevestigt hij nu ook. ,,Ik mei fan lok sprekke’’, zegt hij. ,,Net dat ik hieltyd mei triennen yn de eagen dêr oan werom tink, sa is it net. Mar ik bin tankber dat ik alles wer dwaan kin wat ik wol. Dy minsken yn Volendam hawwe allegear yn koma lein, ik net. Sy hawwe ek oaren yn brân stean sjoen, ik net. Mar dy brân, ja, dy sil my altyd bybliuwe.’’

Zijn ploegmaats weten tegenwoordig niet beter, heeft Knegt gemerkt. ,,As ik myn broek útlûk, sjochst noch alles. Mar eltsenien is der oan wend, net ien skrikt mear. Ik moat ek noch steeds alles ynsmarre, somtiden binne myn skonken echt te drûch.’’

Zijn palmares, zijn onwaarschijnlijke verhaal hoe hij de brand overleefde, het maakte van Sjinkie Knegt een steeds bekendere Nederlander. Hij zit zelfs in de kijkcijferhit De Slimste Mens waarin hij met enige regelmaat de kandidaten test met een lastige vraag. ,,Mar dy fragen ha ik sels net betocht hear. Dat hat de redaksje dien, dit is net echt in programma foar my. Mar dochs moai dat ik mei myn rotkop sa op telefyzje kom. Haha!”

Europees kampioen

De vraag dit weekeinde in de Poolse havenstad Gdansk is of Knegt voor de vierde keer Europees kampioen kan worden. De laatste keer was in Dresden in 2018, vlak voor de Winterspelen van Pyeongchang waar hij zilver won op de 1500 meter en een jaar na zijn eerste wereldtitel in Rotterdam. Vriendin Fenna: ,,Ik bin der hast wis fan dat Sjinkie weromkomt op syn âlde nivo. Miskien komt dit wykein noch te betiid, mar witst it mar noait.’’

Knegt: ,,Dit EK is foar eltsenien in fraach-teken. Net ien wit hoe’t hy of sy it ynternasjonaal docht. Fanwege korona. Kondisjoneel bin ik goed, mar ik kin noch better. Ik sit yn elts gefal goed yn myn fel.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
Schaatsen
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct