Berber Vonk: ,,Ik leef echt in twee totaal verschillende werelden.’’

Berber Vonk, een brekebeen verslaafd aan sport

Berber Vonk: ,,Ik leef echt in twee totaal verschillende werelden.’’ FOTO NIELS DE VRIES

Ook voor de skeeleraars zit de coronastop er op. Vrijdag was de eerste wedstrijd in Wolvega, zaterdag de tweede in Heerenveen. Dat Berber Vonk mee kan doen, voelt voor de inlineskater uit Appelscha als een bevrijding.

Dit verhaal was misschien wel nooit geschreven als Berber Vonk (23) vorig jaar oktober geen dringende adviezen had gekregen van Martin van de Pol. Hij is ervaringsdeskundige als het gaat om diepe snijwonden veroorzaakt door een vallende schaatser.

Van de Pol zou in 2014 tijdens een marathon in Thialf zijn doodgebloed als hij geen bekwame eerste hulp had gekregen van een toevallig aanwezige ambulancebroeder. Een zenuw in zijn knieholte was door een vlijmscherpe schaats van een eveneens vallende collega compleet doorgesneden. De broeder wist in tegenstelling tot de EHBO’ers precies wat hij moest doen om Van de Pol in leven te houden.

Berber Vonk overkwam vorig jaar oktober iets soortgelijks op de Uithof. Ook zij tuimelde, waarna de scherpe schaats van een ander de zenuw van haar rechter bovenarm doorkliefde. Het leidde tot een huiveringwekkend tafereel: het bindweefsel hing gewoon uit haar arm, het vele bloed markeerde de Haagse horroravond. ,,De spier was doorgesneden, de zenuw ook. Ik had geen gevoel meer.’’

Ik leef echt in twee totaal verschillende werelden

Ze had de mazzel dat het bijna fatale incident met Van de Pol haar ooit was voorgegaan. Sindsdien is er altijd een gediplomeerd arts aanwezig bij een schaatsmarathon waardoor ze de beste eerste hulp kreeg die ze maar kon bedenken. De volgende dag zocht Van de Pol contact met Vonk. ,,Als je nu niet direct actie onderneemt, duurt het te lang’’, vertelde Van de Pol de schaatsster uit Appelscha. ,,Dan sterft het af.’’

Het was het signaal dat Vonk nodig had. Een leven zonder topsport kon en kan ze zich namelijk niet voorstellen. Met behulp van fysiotherapeut Jeroen Schradon kreeg ze te maken met een klein team van specialisten dat van haar weer de oude wilde maken. Berber Vonk verwoordt dat zelf in een metafoor: ,,Je moet die herstellende spier zo zien: als een baby-tje dat je moet je leren bewegen.’’

Ik heb geluk gehad, verzucht ze deze donderdagochtend, aan de vooravond van het coronaseizoen voor de Nederlandse inlineskaters (gisteravond in Wolvega, vandaag in Heerenveen). ,,Mijn slagader is wel geraakt, maar het mes is er niet doorheen gesneden. Het had dus ook anders kunnen aflopen.’’

Door het ongeluk in Thialf is Van de Pol paralympiër geworden. Hij heeft zich als wielrenner gekwalificeerd voor de uitgestelde Spelen van Tokio. Vonk: ,,Als mij zoiets was overkomen, had ik dan wel kunnen blijven sporten?’’

Aan die vraag wil ze niet denken. ,,Ik ben namelijk verslaafd aan sporten.’’

Met die verslaving valt overigens prima te leven. Berber Vonk moet glimlachen wanneer ze dat stelt. Ze maakt namelijk bijna dagelijks mee wat andere verslavingen voor leed aanrichten. Als sociotherapeut van de verslavingskliniek in Heerenveen heeft ze te maken met mensen die van hun ellendige gewoontes af willen kicken. Dat varieert van drugs, alcohol, gokken, tot noem maar op. ,,Je weet soms niet wat je hoort. Ik leef echt in twee totaal verschillende werelden.’’

Maar, voegt ze daar meteen aan toe, ,,dat is ook mijn kracht. Als topsporter kan ik motivatie en discipline overbrengen. Dat helpt.’’

loading

Vonk heeft namelijk diep gezeten deze winter en dat was niet de eerste keer in haar nog jonge sportleven. Twee keer geveld door een longontsteking, een gebroken pols na een skeelerwedstrijd in Parijs en een gebroken onderbeen na een natuurijsmarathon in Zweden. Daar kwam dus die diepe snijwond in de bovenarm nog bij voor de brekebeen uit Appelscha. ,,Ik heb weleens gedacht, als me zoiets nou nog een keertje gebeurt, dan stop ik ermee. Ik heb nu drie keer in mijn loopbaan helemaal opnieuw moeten beginnen. Dat is echt zwaar.’’

Wie Vonk een beetje kent, mag bovenstaande woorden met een korrel zout nemen. ,,Ja, eigenlijk wel. Ik zal altijd bezig blijven. Maar ik was afgelopen winter af en toe best somber. Stond ik om zes uur op, thuis in Appelscha. Begon ik om half 8 met werken in Heerenveen en ging ik pas weer naar huis toen het alweer donker was. Had ik de hele dag dus binnen gezeten en geen daglicht gezien. Daarom keek ik zo uit naar ons trainingskamp in Portugal, in maart. Maar ja, toen kwam corona.’’

Hoe kort het seizoen ook is, het wordt wel een coronajaar van de waarheid, weet Vonk. Want door alle tegenslagen is ze haar startnummer voor de schaatsmarathoncompetitie van komende winter kwijtgeraakt. Vonk had volgens de disciplinemanager van de schaatsbond afgelopen seizoen in de top-50 in het eindklassement moeten staan. ,,Maar hoe dan?’’, vroeg ze hem. Sinds de tweede marathon was het immers een kwestie van revalideren geweest.

Een seizoen eerder brak ze tijdens de laatste marathon op natuurijs in Zweden haar onderbeen waardoor Vonk de laatste wedstrijd op kunstijs noodgedwongen moest missen. Daardoor viel ze net buiten de top-50. ,,Ik stond toen 51ste.’’

Die beenbreuk werd door de disciplinemanager als een geldig excuus gezien, maar Vonk kreeg toen wel te horen dat ze in het volgende schaatsjaar zelfstandig top-50 moest rijden. Door het zware ongeluk in Den Haag werd dat echter een onmogelijke missie.

,,Nu heeft de tuchtcommissie tegen mij gezegd dat ik mijn startnummer voor het marathonschaatsen terug kan krijgen als ik me laat zien op de drie NK’s inlineskaten. Dat vind ik toch een beetje dubbel. Langebaners hoeven toch ook geen 500 meter te rijden voor een marathonseizoen? Het is bijzonder dat ze dit voor mij hebben bedacht. Moet dat zo, vroeg ik? Het komt goed hoor, maar het is krom. Het wordt dus alles of niets. Als ik op het NK onderuit ga, is het dus ook meteen einde marathonschaatsseizoen.’’

Als enige skeelerland ter wereld heeft Nederland in 2020 nog wedstrijden kunnen organiseren. Door de coronapandemie zijn het EK (Portugal) en WK (Colombia) afgelast.

Er resteert de Nederlandse toppers dus alleen het NK. Dat wordt over twee weekenden in augustus verspreid: in Wolvega en Heerenveen op 21 en 22 augustus en tot slot op het Formule 1-circuit van Zandvoort op 29 augustus.

Vonk: ,,Zandvoort, dat wordt echt vet. Wij rijden dus eerder op dat circuit dan Max Verstappen. Ik heb in Portugal al eens een EK gehad op een racebaan. Dat ging hard en was loodzwaar. We zijn al wezen testen en ook in Zandvoort gaat het af en toe stijl omhoog. Met zo’n NK wordt dus nog best een mooi skeelerjaar.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct