Bildts kan als taal erkend worden

Het Bildts is een zelfstandige taal en kan voorgedragen worden voor erkenning onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden.

Die conclusie trekt taalonderzoeker Paulus van Sluis. Hij werkt voor Mercator, onderdeel van de Fryske Akademy.

In opdracht van de gemeente het Bildt onderzocht de Fryske Akademy de status van het Bildts.

Dat erkenning aangevraagd kan worden, betekent niet dat die er ook komt.

Uiteindelijk beslist de Nederlandse overheid over de voordracht. De zwaarte van erkenning verschilt ook.

Het Fries valt onder deel drie en heeft daardoor een hogere bescherming dan bijvoorbeeld het Stellingwerfs dat onder deel twee valt.

loading

WETENSCHAP

Om bij minister Ronald Plasterk goed beslagen ten ijs te komen voor een aanvraag onder deel twee, is een wetenschappelijke publicatie van grote waarde. Van Sluis publiceert dit wetenschappelijke artikel binnen twee maanden.

Erkenning betekent dat aanspraak gemaakt kan worden op Europese subsidie. De gemeente vindt erkenning van belang in verband met het verdwijnen van het Bildt, dat in 2018 opgaat in een grote gemeente. Het Bildt wil waarborgen dat het Bildts een sterke basis heeft als de nieuwe gemeente start.

loading

SPREKERS

De onderzoeker stelt vast dat de streektaal geen dialect kan zijn van het Standaard-Nederlands of het Standaard-Fries. Bildts wordt gesproken door zo'n zesduizend mensen, drieduizend binnen de gemeentegrenzen en drieduizend erbuiten. Het ontstaan ligt in het begin van de zestiende eeuw toen de bedijking plaatsvond en kolonisten uit Holland en Brabant de taal beïnvloedden.

Het sprekersaantal is de laatste jaren stabiel gebleven: 35 procent van de inwoners heeft Bildts als moedertaal.

Onderzoeker Van Sluis stelt dat daarnaast van belang is dat de taal buiten huis gebruikt wordt: in het onderwijs en bij de gemeente.

Uit een vergelijking met de andere Europese minderheidstalen Cornish, Elfdaals, Mirandees, Laagduits, Noordfries, Sorbisch en Ulster Schots blijkt dat erkenning geen eindpunt is maar slechts een beginpunt om de taal te verheffen.

TEKST: MARIA DEL GROSSO

Tipys Bildts

Betúltsys: niet echt, gespeeld (Fries: ûnecht, sabeare)

Hússyriem: huis-aan-huis (Fries: hûs oan hûs)

Ruwtsy: kop en schotel (Fries: kop en pântsje)

Sugedissel: paardenbloem (Fries: hynsteblom)

Overdâg: vanmiddag (Fries: fan 'e middei)

Struuf: pannenkoek (Fries: pankoek)

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct