De zuivelfabriek van FrieslandCampina in Gerkesklooster. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

Zuivelreus in zwaar weer

De zuivelfabriek van FrieslandCampina in Gerkesklooster. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

Sinds 1871. Het jaartal staat trots vermeld bij zuivelmerk Campina. In 1871 ging voor het eerst een groep melkveehouders samenwerken. Ze pakten de melkverwerking en de zuivelafzet gezamenlijk op. Boeren bleven dat doen in steeds grotere verbanden. Uiteindelijk heeft dat geleid tot de oprichting van FrieslandCampina, met een omzet van ruim 11 miljard euro een van de grootste zuivelbedrijven ter wereld. Ongeveer 70 procent van alle melkveehouders in Nederland is er bij aangesloten.

Volgend jaar bestaat FrieslandCampina derhalve 150 jaar. Een heuglijk feit, ware het niet dat van een feeststemming geen sprake kan zijn. Vorige week dinsdag maakte het zuivelconcern bekend dat het maar liefst 1000 van de bijna 11.000 banen in Nederland, Duitsland en België gaat schrappen. Een ingreep die eind volgend jaar al afgerond moet zijn. 

Een onderdeel van de reorganisatie is de opheffing van de financiële administratie van FrieslandCampina in Nederland. Deze 150 medewerkers tellende en in Wolvega zetelende afdeling wordt overgeheveld naar Boedapest om er samengevoegd te worden met het financiële servicecentrum voor de rest van Europa, Afrika en het Midden-Oosten. Medewerkers bij de vestigingen in onder meer Workum, Dronryp, Leeuwarden, Gerkesklooster en Marum wachten in spanning af waar nog meer banen zullen verdwijnen.

FrieslandCampina wijt de ingreep aan de coronacrisis en onder meer de politieke onrust in Hongkong. De afzet naar de horeca stokt en door de toenemende druk van China kan Hongkong niet meer functioneren als belangrijke toegangspunt naar dit land. 

Dit is echter niet het hele verhaal. De afgelopen jaren draaide het zuivelconcern ook al niet optimaal, getuige de almaar dalende prestatieprijs. Dit jaar lijkt deze plus op de melkprijs er helemaal niet in te zitten. 

Het gevolg is dat een groot deel van de leden-melkveehouders mort. Al jaren. Uit een recent ledenbetrokkenheidsonderzoek blijkt dat meer dan de helft van de boeren zich weinig betrokken voelt bij FrieslandCampina. Ze vinden dat het bestuur niet goed luistert en ze ervaren een zeer beperkt gevoel van zeggenschap en invloed. 

Het gevoel in boerenkring is bovenal dat het zuivelconcern zijn enorme potentie niet optimaal benut. Het weet onvoldoende te profiteren van zijn schaalgrootte, zijn mondiale klantenkring en zijn forse budgetten voor innovatie en marketing. Onderwijl ervaren boeren steeds meer bemoeienis op het boerenerf en worden ze niet warm van complexe slogans zoals  our purpose,   nourishing by nature.

Tegelijkertijd houdt de kritiek aan op een bedrijfscultuur waar ondernemerschap strandt in de stroperige bureaucratie van een te dominant hoofdkantoor in Amersfoort. De nieuwe directie beloofde een paar jaar geleden deze cultuur aan te pakken, maar blijkbaar is ze daar niet geslaagd. Het zou mooi zijn als FrieslandCampina in zijn jubileumjaar het lek alsnog weet te vinden en te dichten.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar  commentaar@lc.nl  .

 

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct