Rusland haalde in 1976 het Nederlandse nieuws met een publiciteitsstunt. Sovjet-technici hadden namelijk een ‘milieu-auto’ ontwikkeld die geen benzine nodig had. Hij reed op ‘schone’ waterstof. Een jaar later bleek Amerika inmiddels drie stappen verder: daar waren waterstofauto’s al te koop.

Over de schone ‘waterstof-economie’ werd in die jaren veel geschreven, maar het enthousiasme was van korte duur. De productie van waterstofgas kostte namelijk te veel energie. Het werd vaak gemaakt van aardgas, dus groen was het niet.

Waterstof kun je ook maken van stroom. Veel mensen kennen de waterstofbellen uit de elektrolyse waarschijnlijk nog uit de scheikundelessen. Als je er een lucifer bij hield, hoorde je een machtige knal.

Maar als je cv-ketel prima brandt op aardgas, waarom zou je dan moeite doen om dat gas eerst om te zetten in waterstof? En wie is zo dom om eerst kolen of olie te gebruiken voor stroomopwekking, die vervolgens weer wordt benut om waterstof te maken? Het was duidelijk dat waterstof vervuilender en duurder uitpakte dan aardgas, kolen of olie.

Prima, zeggen veel raadsleden nu: wij willen geen zonnepanelen of windmolens meer. Nee, doe ons maar waterstof

Sinds kort is waterstof echter weer terug in de publiciteit. Het wordt gepresenteerd als wondermiddel voor opslag van groene energie. Stel, je bouwt massa’s zonnepanelen of windmolens op zee of in de Sahara, dan kun je er waterstof mee maken. Die haal je vervolgens per tanker naar Nederland als brandstof voor de kachel of auto.

Klinkt goed, maar waterstofproductie blijft omslachtig en peperduur. Daarom heeft de Europese Unie besloten miljoenen te steken in onderzoek om dit goedkoper, handiger en duurzamer te maken. Dit gebeurt vooral in Groningen, maar Friesland lijkt er – als partner van de ‘energievallei’ – ook van mee te profiteren.

Daar hoort ook veel propaganda bij, die hoge verwachtingen wekt bij Friese burgers en gemeentebesturen. Prima, zeggen veel raadsleden nu: wij willen geen zonnepanelen of windmolens meer. Nee, doe ons maar waterstof.

Als waterstof ooit iets wordt, moeten we alle kansen grijpen om ervan te profiteren. De proeven leveren veel banen en waardevolle kennis op

Zo makkelijk gaat dat helaas niet. Het is hoogst onwaarschijnlijk dat Friese huizen voor 2030 op grote schaal kunnen overschakelen van aardgas op waterstof, blijkt uit een recent rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving. Er zijn wel experimenten mee, bijvoorbeeld in Hoogeveen. Die draaien echter op forse subsidies, want de kostprijs van waterstof zou anders te hoog worden voor de gebruikers.

Of er ooit grootschalige waterstofproductie in bijvoorbeeld de Sahara komt, is nog maar de vraag. Kunnen we het dan niet zelf maken? Jazeker, maar dan wel met extra windmolens, zonnepanelen of kerncentrales in ons eigen landschap.

Zijn de proeven in Groningen dan onzin? Nee, het is lovenswaardig dat Europa hierin investeert. Als waterstof ooit iets wordt, moeten we alle kansen grijpen om ervan te profiteren. De proeven leveren veel banen en waardevolle kennis op.

Tegelijkertijd is het zaak om te waken voor hoge verwachtingen: de kans is namelijk zeer klein dat waterstof voor 2030 een belangrijke rol gaat spelen in ons dagelijkse leven.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct