Verloren vertrouwen

DEN HAAG - Premier Mark Rutte verlaat het Binnenhof. De toekomst van het kabinet staat ter discussie na het vernietigend rapport over de toeslagenaffaire. ANP REMKO DE WAAL Foto: Remko de Waal

Het vertrek van PvdA-leider Lodewijk Asscher was het laatste zetje in een beweging die al niet meer te stoppen viel. De val van Rutte III voltrok zich in slowmotion.

De premier nam tijdens de coronapersconferentie van dinsdag al een voorschot op een eventueel aftreden. Hij benadrukte dat het kabinet bij een val missionair zou zijn waar het zou gaan om het bestrijden van de coronacrisis. In het landsbelang moet het vaccineren doorgaan, moet er beslist worden over een eventuele avondklok en moet er aandacht blijven voor iedereen die - financieel, sociaal of geestelijk - wordt getroffen door de lockdown.

Het is volkomen terecht dat het kabinet de ultieme conclusie trekt uit het snoeiharde rapport van de ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. De commissie heeft het over een optelsom van onvermogen. Vrijwel alle betrokken overheidsonderdelen hebben gefaald. De overheid zou de burger moeten beschermen, niet handelen uit geïnstitutionaliseerd wantrouwen. De Tweede Kamer, de Raad van State, de Belastingdienst, ministers: nergens konden wanhopige ouders aankloppen om hun verhaal recht te zetten. De commissie was hard: „Bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag zijn de grondbeginselen van de rechtsstaat geschonden.”

Natuurlijk is het laatste woord nog lang niet gezegd over de affaire. De gedupeerden hebben recht op compensatie en willen hun leven terug. Verontrustend is het nieuws dat de Belastingdienst in veel gevallen vooraan in de rij staat om een deel van de beloofde compensatie weer te innen. De veroorzaker van de puinhoop is tegelijkertijd schuldeiser, waardoor er voor veel gezinnen niets van de toegezegde 30.000 euro overblijft. Er zit iets grondig fout in het systeem.

Natuurlijk is het laatste woord nog lang niet gezegd over de affaire

Dat is ook de reden waarom veel gedupeerden geen vertrouwen meer hebben in de overheid. Veel van hen hebben ook geen vertrouwen meer in Mark Rutte. Ze hebben te vaak beloftes gehoord die te weinig werden waargemaakt. De onomstreden leider van het begin van de coronacrisis begint zijn glans te verliezen. Gisteren bracht het RIVM - de geschiedenis heeft een sardonisch gevoel voor ironie - een studie naar buiten over het vertrouwen van de Nederlander in de aanpak van de coronacrisis. Dat vertrouwen daalt.

Mark Rutte vindt nog steeds dat hij de aangewezen persoon is om de VVD door de verkiezingen te loodsen. Dat is niet verstandig. Hij was verantwoordelijk voor de schokkende vertrouwenscrisis tussen overheid en burger, zijn laconieke retoriek is niet effectief meer en hij verliest het vertrouwen van de bevolking. De tijd vraagt bovendien om vrouwelijk leiderschap. Mark Rutte moet plaats maken voor de nummer twee op de lijst van de VVD, Tamara van Ark.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar