Commissievoorzitter Tjibbe Joustra (links) overhandigt het eindrapport aan Sander Dekker, demissionair minister voor Rechtsbescherming.

Tijd voor één organisatie voor adoptie

Commissievoorzitter Tjibbe Joustra (links) overhandigt het eindrapport aan Sander Dekker, demissionair minister voor Rechtsbescherming. Foto: Phil nijhuis

Hulde voor de Commissie Onderzoek Interlandelijke Adoptie onder voorzitterschap van Tjibbe Joustra. Eindelijk is adoptie door een officiële commissie kritisch onder de loep genomen.

Zo kritisch zelfs dat de eerste van de drie aanbevelingen (‘Erken dat de overheid is tekortgeschoten in het tegengaan van adoptiemisstanden’) direct al door minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) werd uitgevoerd. Hij bood maandag de geadopteerden zijn excuses aan voor de dingen die fout zijn gegaan.

En terecht. Al decennia werd er in de media gewezen op misstanden bij interlandelijke adoptie. Van  Achter het Nieuws  en vervolgens  Zembla  kwamen vanaf 1979 waarschuwingen voor illegale en onzorgvuldige adopties, allemaal niet in het belang van kinderen.

Het is niet gewenst dat particuliere bemiddelaars kinderen naar Nederland brengen en hier in gezinnen plaatsen. Met de private elementen die in dit systeem zitten, wordt het volgens de commissie te fraudegevoelig, zeker als belanghebbende wensouders de leiding hebben over deze organisaties. Dit zou betekenen dat de bestaande bemiddelaars geen vergunning meer zouden krijgen voor hun werk. Hopelijk komt er nu één organisatie voor interlandelijke adoptie, verbonden aan het betreffende ministerie.

Zoektocht

De derde aanbeveling, waarin gepleit wordt voor de oprichting van een onafhankelijk landelijk expertisecentrum, sluit goed aan bij conclusies uit wetenschappelijk onderzoek. Geadopteerden blijken vaak hulp nodig te hebben bij de zoektocht naar hun achtergrond en het vinden van ondersteuning – financieel, psychosociaal en juridisch van aard. Verder pleit ze voor samenwerking tussen de vele organisaties van geadopteerden en betrokkenen. Dan kan er ook meer gebruik worden gemaakt van alle aanwezige kennis.

Goed is ook dat de commissie nu ook kritisch kijkt naar het draagmoederschap, beter draagvrouwschap genoemd. Zij stelt dat er problemen kunnen ontstaan, vergelijkbaar met de gevolgen van adoptie. Ook donorkinderen die slechts voor de helft of in het geheel niet verwant zijn met hun opvoedouders, hebben afstammingsvragen die beantwoord moeten kunnen worden.

De adviezen van de commissie zijn tevens gebaseerd op onderzoek onder bijna 3500 geadopteerden. Zeker de helft van de geadopteerden gaat nu al op zoek naar zijn herkomst en 61 procent van hen krijgt hiervoor hulp van adoptieouders. Die vinden dat een persoon altijd zijn of haar achtergrond moet kunnen achterhalen.

Grondwet

In dit verband had de commissie nog een duidelijker advies kunnen geven: het recht om te weten wie je bent hoort in de Grondwet thuis. In hoge mate wordt dit immers bepaald door de ouders van wie je afstamt en de verdere familie. Er mag daarom geen enkele drempel opgeworpen worden om dit recht te frustreren. Goed om te bedenken bij allerlei vormen van moderne voortplanting.

De interlandelijke adoptie is nu voor enige tijd opgeschort.

Het is te hopen dat de minister ook de andere adviezen van de commissie serieus neemt.

René Hoksbergen, emeritus hoogleraar adoptie .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Opinie
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct