Te gast | Mondkap is het nieuwste zwerfvuil

‘Onze bermcultuur is een goede graadmeter voor de stand van het land’

Wie wel eens in bermen loert – en geef het maar toe, want wie doet dat niet –, zal zich de laatste tijd hebben verbaasd over de aanwezigheid van een aantal nieuwe fenomenen. Normaliter vind je er vooral petflesjes, energiedrankblikjes en fastfoodverpakkingen. En ja, vooruit, hondenstront. Rotzooi die zo langzamerhand helaas onderdeel uitmaakt van het traditionele Nederlands landschap.

Onze bermcultuur is een goede graadmeter voor de stand van het land. Een vast onderdeel, de peuk, is steeds minder waar te nemen in het open veld. Inderdaad, we roken met zijn allen beduidend minder. De papieren patatzak – vaak met nog een klodder vette mayo aan de punt – is ondertussen ook verdwenen. Helaas vervangen door kunststofbakjes die waarschijnlijk alles en iedereen overleven.

Fruit maakte een stille revolutie door. Vond je eerder klokhuizen van appels, nu zijn het vooral bananenschillen. In appelklokhuizen zitten pitten, de zaadjes van de appel. Klokhuis in de berm en grote kans dat er op die plek een appelboom tot wasdom komt. In theorie dan, want ik zag nog nooit zo’n spontaan geval. Waarschijnlijk worden er al fietsend of lopend te weinig appels gegeten en vervolgens klokhuizen gesmeten in verhouding tot de totale lengte van het Nederlandse fiets- en wandelpadennetwerk. Bovendien hebben we onderweg de handen al vol aan ons mobieltje.

Een bananenschil kan 1 tot 3 jaar liggen rotten voor er niets meer van over is. Een klokhuis 2 weken. Zo’n fastfoodbakje van polystyreen blijft minstens 10 jaar liggen en is dan waarschijnlijk al een paar keer vermalen door grasmaaiers van bermbeheerders en zo lekker verspreid.

Vooral rondom haltes voor het openbaar vervoer zie je objecten verschijnen die zelden eerder werden waargenomen. Het nieuwste zwerfafval bestaat uit mondkapjes en latex handschoenen. Oké, het zijn wegwerpmondmaskers en handschoentjes voor eenmalig gebruik, maar man, die zooi flikker je toch niet zomaar langs de kant van de weg. Ga je schamen. Moet daar dan ook weer een overheidscampagne voor komen die er op neerkomt dat ‘we het samen moeten oplossen’?

Ooit, heel lang geleden, lag ik met koorts in mijn kinderbedje. Mijn moeder belde de dokter, die kwam compleet met bolknak in zijn mond – een rokende dokter was vroeger heel gewoon – , morste as op mijn pyjama en schreef medicatie voor. Dat waren vieze poeders verpakt in ouwel. De ouwel smolt een beetje in je mond zodat je het poeder, voordat de bittere smaak je papillen terroriseerde, kon doorslikken. Ja jongens en meisjes, ouwel. Googelen is niet nodig: ouwel is eetbaar papier. Katholieken weten er alles van. Net als liefhebbers – en die kunnen ook katholiek zijn natuurlijk – van kokosmakronen.

Waarom worden mondkapjes niet gemaakt van ouwel. Dat kan zelfs in verschillende smaken, van paprika tot barbecueham, van gerookte zalm tot gebrande pinda’s. Een, twee of drie laagjes kan ook, met, als bij een macaron, een laagje vulling ertussen. Na het uitstappen eet je je mondkapje lekker op.


Sido Martens. Leeuwarden