Dit jaar zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer.

Schrap 17 maart

Dit jaar zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Foto: archief Catrinus van der Veen

Bij de herindelingsverkiezingen van 18 november keek het ministerie van Binnenlandse Zaken nauwgezet naar de opkomst. Het wilde weten of corona van invloed was op de stembusgang. De eerste resultaten leken bemoedigend. De opkomst in de zeven Noord-Brabantse en Groningse gemeenten varieerde van 44 tot 51 procent. Ter vergelijking: in 2017 was de opkomst in Leeuwarden, Súdwest-Fryslân en Waadhoeke achtereenvolgens 40, 45 en 44 procent.

Steeds sterker groeit echter de twijfel of we op 17 maart het hele land wel naar de stembus moeten trekken. De burgemeester van Ede riep afgelopen week op tot uitstel. Meer dan in november raakt Nederland in de greep van het rondvliegende virus. Iedereen wordt geacht zich in huis te verschansen.

Verkiezingen zijn het hoogtepunt van ons democratisch stelsel. Niemand mag zich door factoren van buitenaf gehinderd voelen zijn stem uit te brengen. Veelbetekenend is de verdiepende evaluatie die dinsdag uitkwam. Het ministerie liet door Ipsos een peiling uitvoeren onder de niet-stemmers van die herindelingsverkiezingen van 18 november. Waren zij weggebleven vanwege het virus?

Het antwoord was volmondig ja. Bijna een op de vijf niet-stemmers, 18 procent, gaf aan dat corona de hoofdoverweging was om niet te gaan stemmen. Voor twee op de drie mensen speelden gezondheid en de eigen veiligheid een belangrijke rol. Vooral ouderen, een kwart van het totaal, gaven aan dat zij zich door het virus gehinderd hadden gevoeld om hun stem uit te brengen.

Voorlopig staat 17 maart vast als datum waarop Nederland een nieuwe Tweede Kamer kiest. Het ministerie stelt alles in werking om de stembusgang veilig te laten verlopen, van kuchschermen tot een eigen potlood en van briefstemmen tot een ‘drive through-stembureau’.

De Britse virusvariant is nog lang niet uitgewoed. De bekende artsen en virologen voorspellen in maart een nieuwe piek. Als in november in Appingedam een kwart van de niet-stemmers afhaakte door corona, zal dit percentage op 17 maart landelijk vele malen hoger zijn.

Op 12 februari komt minister Kajsa Ollongren met een brief over de nieuwste stand van zaken. Zij doet er verstandig aan de stekker er tijdig uit te trekken. Het coronavirus mag niemand zijn stem ontnemen en als de zwakkeren afhaken, is er simpelweg geen sprake van een eerlijke strijd. Bovendien zijn de campagnes zwaar gemankeerd. Linksom of rechtsom wordt de einduitslag voer voor jarenlange kritiek.

Lichtend voorbeeld is het Duitse Thüringen. De staatsverkiezingen van 25 april zijn hier uitgesteld tot 26 september, de datum van de federale verkiezingen in Duitsland. In Nederland zingt het demissionaire kabinet-Rutte III die zes maanden extra echt wel uit.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct