Sambal.

Sambal erbij

Sambal. FOTO CORNE SPARIDAENS

Het skûtsjesilen is deze week toegevoegd aan de lijst van immaterieel erfgoed van Nederland. Daarmee voegt het jaarlijkse zeilevenement zich in een rij van meer dan 160 cultuuruitingen die kenmerkend zijn voor allerlei groepen in de Nederlandse samenleving.

Op de lijst staan ook heel wat Friese tradities, zoals het houtsnijwerk van De Knipe, de Hylpener cultuur, het fierljeppen, de strontrace, de mobiele gondelvaart van Drogeham en het Sint Piterfeest in Grou.

Immaterieel erfgoed wordt door het centrum dat deze lijsten opstelt en bijhoudt, omschreven als ‘cultuuruitingen die door erfgoedgemeenschappen worden beleefd als erfgoed en hen een gevoel van identiteit en continuïteit geven. Dit immaterieel erfgoed wordt steeds opnieuw vormgegeven in samenhang met maatschappelijke veranderingen en in interactie met de sociale omgeving en van generatie op generatie doorgegeven.’

Vissenkom op tafel

Het is een hele mond vol. Kort samengevat gaat het om cultuuruitingen waaraan de gemeenschappen die ze dragen hun identiteit ontlenen. Het gaat weliswaar om tradities die wortelen in het verleden, maar tegelijkertijd springlevend zijn en dat, door het enthousiasme van de mensen die zich ervoor inzetten, voorlopig ook nog wel een tijdje zullen blijven. Immaterieel erfgoed vormt zo een schakel tussen heden, verleden en toekomst.

Het is mooi om te zien hoe divers de lijst is. Koningsdag, de Nijmeegse Vierdaagse, de kinderpostzegelactie en het sinterklaasfeest staan erop, maar ook het joodse chanoekafeest, het Rotterdamse zomercarnaval, de Afrikaans-Caribische verteltraditie over Anansi de spin en, sinds deze week, het hindoeïstische holifeest en de Chinees-Indische restaurantcultuur.

Ook die cultuuruitingen, die van oorsprong van over de grens komen, maken Nederland en de mensen die er wonen tot wie ze nu zijn. Lees maar eens wat In-Soo Radstake van de stichting Meer dan Babi Pangang, die zich inzet voor behoud van de Chinees-Indische restaurantcultuur, daarover zegt: ,,De restaurantcultuur gaat van menukaart tot aan de manier waarop het eten geconsumeerd wordt. Maar ook het afhalen. De manier van inrichten van de zaak. De vissenkom op tafel. Het zijn allemaal dingen die erbij horen’’. De Nederlandse taal dankt er ook uitdrukkingen aan: ‘Sambal erbij?’ en ‘Afhaalchinees’ worden tot in de kleinste dorpen en de verste uithoeken begrepen.

Staalkaarten van de eigen aardigheden

De Chinees-Indische restaurantcultuur is een prachtig voorbeeld van hoe uit het samengaan van Chinese, Indische en Nederlandse culinaire tradities iets geheel eigens is ontstaan, dat nergens anders op de wereld te vinden is.

In een tijd dat het debat over identiteit weer ongemeen fel gevoerd wordt, kan het zeker geen kwaad om zo nu en dan eens een blik te werpen op de lijst van immaterieel Nederlands erfgoed. Het is een staalkaart van de eigen aardigheden die gemeenschappen vormen en dragen. En al die gemeenschappen samen vormen de Nederlandse samenleving en verlenen die haar veelkleurigheid. En ja, daar hoort ook sambal bij.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct