Ruim afstand bewaren voor een langer leven

Ook binnen families wordt het belang van afstand houden steeds groter. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Door verspreiding van de Engelse Covid-variant dreigen ook in Nederland meer patiënten uit jongere leeftijdsgroepen te overlijden. 

De gemiddelde levensduur van de Nederlander stijgt door de jaren heen gestaag. De coronapandemie met haar fatale gevolgen dwarsboomt echter die ontwikkeling.

Nog steeds zijn er mensen die beweren dat Covid-19 niet meer is dan een doorsnee griepvirus. In hun ogen is er weinig aan de hand. Als er meer ouderen zijn, dan gaan er nu eenmaal meer ouderen dood, beweren zij. In werkelijkheid is Covid-19 een ongekende killer. In 2020 zijn in Nederland 10 procent meer mensen gestorven dan in 2019. Die stijging is niet in verhouding met de vergrijzing van afgelopen jaar. Zonder maatregelen was de stijging veel hoger geweest.

Natuurlijke afweer

Vooral onder de alleroudsten heeft Covid-19 toegeslagen. Maar ook duizenden zeventigminners is Covid-19 fataal geworden. Vermindering van natuurlijke afweer is niet alleen iets voor de alleroudsten.

Het begint al op actieve leeftijd. De kans op ernstige ziekte of dood neemt al eerder toe. Niet iedereen haalt zijn 65ste verjaardag. Zo is van alle twintigjarigen uit 1975 één op de zes al overleden, ook zonder Covid-19.

Er worden daarom miljarden uitgegeven om langere levens mogelijk te maken. Het verhogen van de verkeersveiligheid, het ontmoedigen van roken, maar vooral medische vooruitgang zorgen ervoor dat minder mensen midden in hun leven overlijden.

Dankzij medische techniek kunnen we hart- en vaatziekten of kanker vaker overleven en doorleven naar hogere leeftijden. De kans dat iemand 65 haalt, is daardoor flink toegenomen. Gemiddeld kon elke 65-jarige in 2019 verwachten nog twintig jaar te leven, vijf jaar langer dan een halve eeuw eerder.

Ook halen meer mensen dan vroeger hun tachtigste verjaardag. Het eerste decennium van deze eeuw was gunstig: de levensverwachting steeg met twee jaren, ondanks een toenemende vergrijzing.

Stijgende levensduur hapert

De laatste jaren hapert de stijgende levensduur van ouderen echter. Zowel in 2015 als in 2018 was de levensverwachting voor 65-jarigen nog 19,9 jaren. Griepepidemieën en hittegolven eisten hun tol. In 2019 werden er twee maanden aan levensverwachting bij gesprokkeld, doordat een zware griepepidemie uitbleef.

Maar de Covid-sterfte van 2020 zal de winst van 2019 meer dan tenietdoen. Al eerder maakte het CBS gewag van een aanzienlijke daling in de levensverwachting van ouderen als een tweede golf zich zou voordoen.

Verspreiding

De uiterst besmettelijke Britse Covid-variant is ook in Nederland gesignaleerd. Daarmee dreigt ook hier een exponentiële verspreiding van besmettingen. Engelse virologen waarschuwen dat elk contact dan een extra risico vormt. In het kielzog daarvan kun je dan een golf aan patiënten verwachten die een ziekenhuisbed nodig hebben.

Wanneer, net als in Londen, ambulances hun patiënten niet of te laat kunnen afleveren, kunnen geen nieuwe noodgevallen worden opgehaald. Er overlijden onherroepelijk óók meer patiënten uit jongere leeftijdsgroepen. Het kan een race tegen de vaccinatieklok worden.

Als we iedereen een langer leven gunnen, moeten we elkaar blijven ontlopen totdat we gevaccineerd zijn. Die boodschap klonk ook door in de afgelopen persconferentie. Ook binnen families moet men helaas bij elkaar uit de buurt blijven, anders loopt een groot aantal ouders en grootouders hun levensjaren alsnog mis.

Dat signaal mag nog wel duidelijker worden verspreid. Blijf je wachten op onderzoek dat besmettelijkheid van kinderen aantoont, dan kun je te laat zijn.

Prof. dr. Jan Latten is demograaf en werkte voor het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Opinie