Opinie: Laat ze in IJlst in vrede wonen

Nij Ylostins. Foto: niels de vries

Ook woningcorporatie Elkien oogst wat het zaait bij het sloopbesluit voor Wooncentrum Nij Ylostins in IJlst uit 1972, waar ruim dertig 80-plussers nu wakker van liggen.

Wat goed dat de getroffen bewoners, familieleden en sympathisanten in IJlst dan zo’n tegenoffensief laten zien. Met een menselijk schild rond het bedreigde gebouw en, als voorlopige boppeslach, het advies van Hûs en Hiem om Nij Ylostins, als monument aan te wijzen.

De overwegingen zijn vooral immaterieel redelijk bijzonder want de nadruk wordt gelegd op de eigen ziel van het complex. Dat er te weinig budget zou zijn, is inmiddels door Koos Gerlofs, voorheen commissaris bij de Raad van Toezicht van Elkien, onderuit gehaald. In de LC van 4 december pleit hij voor renovatie, omdat de winst over 2018 voor Elkien 193 miljoen euro (géén typefout) bedroeg.

Waarom toch zo vasthouden aan slopen? Want het is allemaal wáár: renovatie is niet kostendekkend, de verwarming van inpandige straatjes en pleintjes is duur en ga zo maar door. Pak ‘m beet twintig of dertig jaar geleden zou er voor renovatie gekozen zijn. Met een kleine huurverhoging, niet al te buitenissige eisen, proberen wat extra woonruimte te maken, wat subsidie en wat geld uit de eigen reserve zo kwam je er eigenlijk altijd wel uit.

Maar woningcorporaties werden in het laatste decennium van de vorige eeuw geprivatiseerd. Toen werd een directeur een bestuurder. De medewerker die ook de verhuur regelt, is een gebiedsconsulent. Offertes worden bekeken door een kostendeskundige. Vragen van een journalist worden beantwoord door een communicatie-deskundige. Hoger op de apenrots vind je een assetmanager onroerend goed en een adviseur risicomanagement (vroeger boekhouder). En als je de besluitvorming mag voorbereiden, ben je strategisch vastgoed ontwikkelaar.

Maar desondanks konden corporaties zich jarenlang uitleven in een semi-publiek schemergebied. Met ontsporingen, fraude en mismanagement als gevolg. Waardoor ze heel huiverig werden, om uitgaven te doen die niet in het belang van de volkshuisvesting waren. Zoals investeren in een onrendabele renovatie. Van nota bene gedateerde ouderenhuisvesting. Angstigheid dus, niet bereid tot risico.

En zo verging het Nij Ylostins. Er wordt gekeken naar de boekwaarde (laag), de sloopkosten, de uitkoopkosten voor de bewoners, de opbrengt van de ondergrond. En de conclusie is: slopen die oude meuk, boekwaarde en kosten afboeken ten laste van de reserve en realisatie vervangende nieuwbouw. Want nieuwbouw, dat kan altijd uit, vooral als je niet met zittende bewoners hebt te maken en je met een schone lei kan beginnen.

En nu mag nieuwe bestuurder Herro Eppinga de plannen uitvoeren. Dat doet hij gezien de voorgebakken besluitvorming nog niet eens zo slecht. De bewoners hebben al een aantal toezeggingen losgekregen. Sloop wordt uitgesteld tot 2022 en huurders hoeven niet te verkassen, maar mogen sloop en nieuwbouw in een daarvoor gereserveerde vleugel afwachten. Dat kan hun vertrouwen geven in het definitief afblazen van de sloopplannen.

Daarom ook is het in dit stadium onnodig van vastgoedmanager Patrice Broersma van Elkien, om in de krant te dreigen ,,het gebouw aan de markt over te laten” wanneer dat tot monument zou worden verklaard. Niet tactisch en bepaald niet strategisch. Maar veel belangrijker is dat Elkien de morele verplichtingen van zijn nalatenschap verzuimt. Elkien is het eindproduct van een tiental fusies van corporaties en zorginstellingen. Ergens in dat geschuif met onroerend goed heeft zij Nij Ylostins in beheer gekregen. Daarmee heeft zij niet alleen bakstenen overgenomen maar ook de verplichting voor goede huisvesting van de bewoners te blijven zorgen. De bewoners zijn tevreden, ze wonen er prettig, ze hebben geen dure eisen, dus Elkien, laat ze daar in vrede wonen.

Anton Weda w as 38 jaar financieel administrateur bij een woningcorporatie, eerst bij St. Joseph in Leeuwarden en het laatst bij Elkien in Heerenveen.