Opinie: Houd zandslurpende suikeroom buiten

Cashen of keren? Fabriek of natuur? ‘Zee’ of slurpende suikeroom? Zandwinning is een dilemma in De Fryske Marren, maar druist in tegen alles waar de gemeente voor staat.

‘Wy binne De Fryske Marren. In gemeente fan mooglikheden. Wêrst alle romte hast. Yn in kleurryk lânskip mei in grut ferskaat.’

Zo begint het ‘Verhaal fan De Fryske Marren’ dat staat opgenomen in het pas uitgekomen ,,alternatieve collegeprogramma’’. Geen ,,lijvig rapport’’ dit keer, maar in een ,,toegankelijk magazine’’, aldus de gemeente.

‘In gemeente fan mooglikheden’ dus. Dat lijkt inderdaad het geval. Van burgemeester en wethouders mag Koninklijke Smals NV een zandfabriek in beschermd natuurgebied bouwen. En minstens dertig jaar zand winnen vanaf een eiland op 5 kilometer uit de kust van Oudemirdum.

Daarmee casht de gemeente jaarlijks 100.000 euro, want 5 cent per kuub. Het rijk vangt 2,41 euro per kuub. Maar de zandwinning betreft dan ook nationaal belang, benadrukt het college te pas en te onpas.

Maar het predikaat bleek eind 2018 minder hard dan de inwoners altijd was voorgehouden. Minister Cora van Nieuwenhuizen zegde toe niet met een zogenaamd rijksinpassingsplan komen om zandwinning er bij een eventueel ‘nee’ door te drukken. Hierin hoeft de gemeente het rijk dus niet meer te vrezen.

Dan het begrip ‘romte’, uit de introductie van het blad. De letterlijke ruimte is voor de inwoners en de recreanten, vanwege het weidse zicht en het glooiende landschap. Door burgemeester Fred Veenstra in het ,,toegankelijke magazine’’ aangeprezen als ,,een prachtige mix’’.

De figuurlijke ruimte lijkt voorbehouden aan Smals. Voor dit bedrijf wil het college de regels oprekken. Uiteraard staat het bestemmingsplan de gewenste zuigactiviteiten niet toe. Maar een wijziging is zo gemaakt. Al toegezegd in 2011. Het voormalige Gaasterlân-Sleat gaf zich op voorhand al gewonnen. Zandindustrie zou toch niet tegen te houden zijn.

Deze overeenkomst blijkt echter geen wurgcontract. ,,De gemeente kan deze overeenkomst met onmiddellijke ingang zonder rechterlijke tussenkomst schriftelijk ontbinden’’, staat erin opgenomen. ,,Dit ,,zonder tot enige vergoeding van schade of kosten’’. De Fryske Marren kan dus ook ,,ôfweve’’ met Smals.

De gemeenteraad beslist over het lot van het Gaasterlandse stukje IJsselmeer. De oppositie is helder: geen zandwinning.

Onderzoek leerde dat niet alle gevolgen voor de natuur te meten zijn. De coalitie worstelt met de materie. Terwijl die in het collegeakkoord van het afgelopen voorjaar meldde ,,dat een bestemmingswijziging niet mag leiden tot schade aan milieu en landschap’’.

Als de raad zijn verkiezingsbeloftes nakomt, kan Smals inpakken en wegwezen. Het programma waarmee de FNP het afgelopen voorjaar de boer op ging, zou niet misstaan als pamflet van een natuurclub. En het CDA bedoelde met ,,kwaliteit voor de groene ruimte’’ vast iets anders dan industrie in een beschermd natuurgebied.

De flat van zeven verdiepingen die Smals op het eilandje voor de kust wil bouwen, brengt inderdaad variatie in het ,,kleurryk lânskip’’. Maar hier mikt het college waarschijnlijk niet op met het ,,grut fer-skaat’’, waar het college in de introductie van het ,,toegankelijke magazine’’ mee schermt.

De Gaasterlandse kust is dichtgetimmerd met anti-zandwinningsborden. Het moet FNP-wethouder Durk Durksz wat doen. Want ,,de belutsenheid dêr’t de minsken foar har omjouwing stride, rekket my’’, meldt hij in het glossy collegeblad. Zijn partijgenoot, wethouder Durk Stoker zegt erin dat hij wil ,,oparbeidzje mei de ynwenners. It giet om har omjouwing.’’

CDA-wethouder Frans Veltman zegt ,,nooit koste wat het kost’’ aan zijn eigen standpunten vast te blijven houden. Nog een oneliner dan, uit het blad: ,,Overlast in eigen woonomgeving moet zoveel mogelijk worden voorkomen.’’

Gemeenteraadsleden, hou vast aan jullie programma’s. En verg het college op zijn mooie woorden in het magazine. Sta voor de belangen van jullie eigen inwoners, door wie jullie zijn gekozen. En niet voor die van een zand- en geldslurpende suikeroom.

Wietske Koen is redacteur van de LC.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement