Volkert van der G. op vrije voeten

Op vrije voeten

Volkert van der G. op vrije voeten ANP

Vandaag, achttien jaar na de moord op Pim Fortuyn, is de dag dat de moordenaar de duur van zijn vrijheidsstraf heeft overleefd. Hij was al jaren op vrije voeten. Ook rekenkundig is de sanctie nu voorbij. Maar het loodzware besef dat hij iemand weloverwogen van het leven heeft beroofd, zal hij als mentale molensteen moeten blijven torsen.

Dit kan de naasten van Fortuyn niet troosten. Het is wel een gegeven dat mensen met wrok over de moord voor ogen kunnen houden, nu het strafrecht zijn loop heeft gehad. De rechtsorde is hersteld, heet het dan.

Nadat door de officier van justitie levenslange gevangenisstraf tegen hem was geëist, werd de moordenaar in 2003 tot achttien jaar gevangenis veroordeeld. In hoger beroep werd die strafmaat bevestigd. De rechters redeneerden dat een enkelvoudige moord door iemand met een blanco strafblad zich niet leende voor levenslange opsluiting.

De moordenaar schoot Fortuyn dood omdat hij het kandidaat-Kamerlid als gevaar beschouwde voor ,,de zwakkeren’’ in de samenleving. De rechters vonden het politieke motief geen strafverzwarende omstandigheid.

Ze schatten de kans op nieuwe aanslagen gering en psychiaters noemden de veroordeelde ,,een hoogbegaafde, lichamelijk gezonde man’’ met ,,obsessief-compulsief gedrag.’’

Achttien jaar was in dit licht een zware sanctie, maar aan de tenuitvoerlegging kon je zien dat dat de politiek verantwoordelijken hun oor lieten hangen naar mensen die het veel te soft vonden.

Zo werden proefverloven en de voorwaardelijke invrijheidsstelling van de moordenaar na twee derde van zijn straf door premier Mark Rutte en bewindslieden op Justitie geproblematiseerd.

De man kreeg een enkelband aangemeten, locatieverboden, gedwongen bezoek aan een psycholoog, een meldplicht bij de reclassering – het kon niet op. Vrijwel al die vrijheidsbeperkingen wist de veroordeelde moordenaar met succes aan te vechten. De rechter had hem immers geen van die beperkingen opgelegd.

De raadsman van de moordenaar heeft gelijk door te stellen dat het in wezen politieke beperkingen waren, die in een rechtsstaat taboe behoren te zijn. Als ze waren ingegeven door bekommernis met de nabestaanden, dan hebben diegenen met de onhoudbaarheid ervan hun wrok ermee kunnen voeden.

Het is te hopen dat het politiek verzilveren van de post-Fortuyn-rancune en de lippendiensten aan de verzilveraars nu een einde hebben genomen.

De moord op Fortuyn was een aanslag op de vrijheid van iedereen, die zijn uitwerking niet heeft gemist. Het verharde strafklimaat is daar een uitloper van. Vergelding kan echter nooit goedmaken wat met een wandaad is bedorven.

commentaar@lc.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct