FOTO

Onverkoopbare huizen

FOTO ANP

Leegstand dreigt voor 3200 huizen in zuidwestelijk Friesland. Ze zullen de komende dertig jaar gesloopt moeten worden of omgebouwd tot een andere functie. Elders in de provincie roepen de cijfers ook zorgen op. Ronduit schrikbarend zijn de prognoses voor het noordoosten, waar in de periode tot 2050 ruim 5500 huishoudens verdwijnen.

Je zou het ‘de tweede krimpgolf’ kunnen noemen. De eerste krimpperiode leidde tijdelijk tot leegstand in Noord-Friesland. Een tweede golf dreigt vanaf 2025 harder toe te slaan.

Bovenstaande cijfers zijn af te leiden uit een bevolkingsprognose, die het Provinsjehûs deze zomer naar buiten bracht. Het aantal Friezen stijgt nu al niet meer. Het aantal huishoudens zal over tien jaar ook gaan dalen, zo luidt de korte samenvatting. We moeten nog ruim 10.000 huizen bijbouwen. Daarna is het krimp wat de klok slaat.

Waarschuwing

Het rapport bevat een intrigerende waarschuwing: blijvende groei zit alleen nog op de Waddeneilanden en in grote kernen, vooral in Leeuwarden. In noordoostelijk Friesland zal de nieuwe krimp vanaf 2025 al voelbaar worden en na 2030 breidt de leegstand zich als een olievlek uit over bijna alle dorpen.

Het zijn cijfers die bijna niemand op dit moment lijkt te geloven. Bouwen, bouwen, bouwen, klinkt overal, want makelaars zien een ‘golf van Randstedelingen’ arriveren, terwijl de krapte op de woningmarkt tot forse problemen leidt.

Het is dan ook niet gek dat Friese politici op dit moment vooral aan bouwen denken. Sommigen geloven simpelweg niet in toekomstige krimp, anderen willen de ontwikkelingen bijsturen. In beginsel is daar weinig mis mee: het is de taak van politici om richting te geven aan ontwikkelingen.

Meer bouwruimte

In zijn opinieartikel in deze krant pleitte FNP’er Sijbe Knol dinsdag voor meer bouwruimte op het platteland. Zo lang er nog nieuwe huizen nodig zijn, moeten dorpen naar eigen aard en schaal groeikansen kunnen benutten, stelt hij. Het is een sympathieke gedachte. Als het om kleine aantallen gaat, kan dit voornemen weinig kwaad.

Knol wijst ook op het idee dat Friesland in de toekomst een overloopgebied voor de Randstad wordt. Die bewering klinkt de laatste tijd heel vaak, onder andere uit de mond van makelaars. De snelle digitalisering maakt thuiswerken aantrekkelijk. Dan wordt een verhuizing naar Friesland voor veel Hollanders ineens verleidelijk.

Of die verhuistrend doorzet, weet echter nog niemand. Bovendien werken andere ontwikkelingen niet mee. Er sterven meer Friezen dan er geboren worden, terwijl vooral jongeren op grote schaal naar elders blijven vertrekken. Dat leidt tot sterke vergrijzing en uiteindelijk tot forse krimp. Zelfs een overvloedige golf Hollandse nieuwkomers kan die ontwikkeling niet zomaar compenseren.

Laten we de prognoses van het Provinsjehûs dus serieus nemen. Kleinschalige bouw op het platteland is prima, maar dan wel met een scherpe blik richting toekomst. De provincie moet grote woningbouwplannen afremmen om menselijk leed over twintig jaar te voorkomen. Niemand benijdt de duizenden eigenaren die dan vastgeketend zitten aan een onverkoopbare woning.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct