FOTO

Naamloze terrorist

FOTO ANP

Kort nadat maandagavond het schieten in Wenen begon, stroomde Twitter vol met raadgevingen. Grenzen dicht voor moslims, sta het eigen volk wapens toe, voer de doodstraf weer in.

Primitieve reflexen zijn begrijpelijk op momenten van grote onmacht. De beelden van de jongeman die zich in het raamkozijn van een winkel wilde verbergen, neergeschoten werd, kronkelde en later nogmaals werd beschoten, gingen door merg en been. 

Ze maken woedend. Toch was Twitter ook meteen het epicentrum van vredelievende reflexen. Hartjes, PEACE!, #prayforvienna, sterktewensen voor de politie, de moslims, de joden, alle Oostenrijkers. Die tweets deden al net zo onbeholpen aan.

Het akelige van terroristische aanslagen is dat ze dwingen tot reactie. Je wilt er niks mee te maken hebben, het is niet jouw wereld, en toch moet je je ertoe verhouden. Zo’n aanslag is immers niet op individuen gericht, maar op een denkwereld, een politiek systeem, grondrechten die het waard zijn om voor op te staan. 

Niemand heeft dat indrukwekkender gedaan dan Jacinda Ardern, de premier van Nieuw-Zeeland. ,,Ik zal zijn naam nooit uitspreken’’, zei ze in maart vorig jaar een dag nadat een schutter 51 mensen had vermoord in en om twee moskeeën in Christchurch. De man (28, uit Australië) was gearresteerd en zou netjes een strafproces krijgen. Maar een podium kreeg hij niet. 

,,Hij zocht roem. Hij zal geen roem krijgen’’, sprak Ardern in het parlement. ,,Hij is een terrorist; hij is een crimineel; hij is een extremist. Maar hij zal, als ik spreek, naamloos zijn.”

'Hij kreeg een proces, geen podium. Dat is alles'

Ardern deed kalm voor hoe je iemand onschadelijk maakt zonder jezelf te verliezen. IJzersterk en inspirerend. Praktisch alle media en bijna de gehele bevolking namen haar koers over. Journalisten besloten tot terughoudendheid en tekenden vooral verhalen van slachtoffers op. De dader en zijn extremistische blank-nationalistische overtuigingen kregen nauwelijks aandacht. Soms leek hij bijna vergeten.

Toen het strafproces naderde, maakten pers en rechtbank exceptionele afspraken. Er zou niet doorlopend getwitterd worden; twee keer per dag waren er publicatiemomenten. Eigener beweging gaven veel media in augustus dit jaar het nieuws over zijn levenslange gevangenisstraf zonder kans op vrijlating een bescheiden plek, na Covid-19. Toch zijn alle relevante feiten aan het licht gebracht. 

Is meedogenloos negeren te wreed? Als dat zo was, ja. Maar van totaal negeren was geen sprake. Zijn bestaan is niet ontkend. Hij kreeg een proces, geen podium. Dat is alles. 

Misschien was er in Wenen één aanslagpleger, de man die nu dood is. Misschien waren het er meer. Dan is de beheerste Nieuw-Zeelandse aanpak de moeite van het proberen waard. Waarschijnlijk houdt ze geen nieuwe aanslagen tegen. Belangrijker is dat de Ardern-koers de bevolking goed doet. Niemand verlaagt zich. Zelfrespect is de grootste winst.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct