Demissionair premier Mark Rutte afgelopen week in de Tweede Kamer voor de nieuwe spoedwet over de avondklok.  Zolang 'links' het niet eens wordt, komt voortzetting van de huidige coalitie met de dag dichterbij. FOTO ANP

Na de verkiezingen

Demissionair premier Mark Rutte afgelopen week in de Tweede Kamer voor de nieuwe spoedwet over de avondklok. Zolang 'links' het niet eens wordt, komt voortzetting van de huidige coalitie met de dag dichterbij. FOTO ANP Foto: Sem van der Wal

Met potlood worden in Den Haag de tussenstanden van de peilingen nauwgezet bijgehouden. De verkiezingen naderen. Over drie weken is het al zo ver. Dat de VVD opnieuw de grootste wordt is welhaast een gegeven. De belangrijkste vraag wordt: wie gaat met wie?

D66 is van de vier coalitiepartijen het grootste zorgenkind. De partij staat in de peilingen op een verlies van vrijwel onverminderd 5 zetels. Hoogmoed komt voor de val. Het inzetten van diplomaat Sigrid Kaag als de eerste vrouwelijke premier van Nederland was buiten iedere realiteit.

Het is een publiek geheim dat de bestaande vier coalitiepartijen best een ronde verder zouden willen met elkaar. D66 is de zwakste schakel van de vier, maar met dank aan een sterke VVD en de premierbonus van Mark Rutte staat het gepeilde zetelaantal voor de huidige coalitie nu op 79 zetels, 3 meer dan de afgelopen kabinetsperiode.

Met nog een paar beslissende weken te gaan houdt dat natuurlijk niet over. Met een enkele mispeer kan een Tweede Kamermeerderheid uit het zicht geraken. En zo gaan de verkiezingen van 17 maart niet langer over wie de grootste wordt, maar of de huidige coalitie kan en mag doorgaan.

Het is goed gebruik in politiek Den Haag om na de verkiezingen winnende partijen serieus te nemen. GroenLinks, waar het Klaver-effect lijkt uitgewerkt, valt daar voorlopig niet onder. De PvdA wel, al is dat beslist geen huzarenstukje. De sociaaldemocraten belandden in 2017 in zo’n historisch diep dal dat letterlijk iedere zetel winst is.

''Links' plaveit de weg voor de grootste opponent'

Het is de vraag welke linkse oppositiepartij na 17 maart in gesprek durft te gaan over mogelijke deelname in een kabinet-Rutte IV. De uitspraak van PvdA-lijsttrekker Lilianne Ploumen van half januari is er eentje om in de oren te knopen: de PvdA, zei Ploumen, wil niet alléén aanschuiven in een nieuw kabinet. Daar moet beslist een tweede linkse bondgenoot bij.

Saillant in dit licht is ook het linkse stembusakkoord waarvoor GroenLinks-voorman Jesse Klaver afgelopen week pleitte. Hem stond een brede progressieve alliantie voor ogen met PvdA, SP en D66 over onderwerpen waarover zij gezamenlijk moesten optrekken. Klaver kreeg het deksel op de neus. Geen van de anderen wil hieraan zijn vingers branden.

De voorkeur van Rutte cum suis is helder; bestendiging van de huidige situatie. Een vijfde wiel aan de wagen staat garant voor ontsporing en de VVD is al ver genoeg naar de linkerzijde opgeschoven.

Zolang de linkse partijen het niet eens worden over een marsroute om een vuist te maken plaveien ze de weg voor hun grootste opponent. En komt bestendiging van de huidige coalitie in een nieuw kabinet-Rutte IV met de dag dichterbij. Een gevalletje eigen schuld, dikke bult.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar
Verkiezingen
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct