Jantien de Boer.

Mona

Jantien de Boer. FOTO ANNET EVELEENS

Pfoeh, Mona Keijzer wringt zich tussen de jongens. Ze doet een gooi naar het CDA-lijsttrekkerschap.

Tijdens de laatste verkiezingen haalde ze in haar geboorteplaats Volendam meer stemmen binnen dan Geert en Thierry. En dat is knap, begreep ik, omdat veel Volendammers weglopen met de PVV en Forum.

Mona is een taaie. Mona wil, net als de populisten, ook meer waardering voor de boeren. Mona zegt dingen als: ‘Nederland voedt de wereld op een buitengewoon innovatieve manier.’

Dat het Nederlandse exportsysteem, waarin bulk tegen bodemprijzen wordt geproduceerd, boeren de adem beneemt? Mona brandt haar vingers er liever niet aan. Liever houdt ze het systeem overeind. Desnoods arm in arm met Forum-politici en met ruggesteun van veel, heel veel boze trekker-rijders met gesponsorde petjes en spandoeken, allemaal gratis-maar-niet-heus gekregen van de agro-industrie.

En ik maak me zorgen. Het CDA is keihard nodig om een omslag in de Nederlandse landbouw te bewerkstelligen. Maar het piept en kraakt binnen de partij. Al in november vorig jaar schreeuwden CDA-hardliners moord en brand over het rapport Zij aan zij van het wetenschappelijke partij-instituut.

In de landbouwparagraaf lazen ze dit: ‘De waarden duurzaamheid en dierenwelzijn en het inkomen van de boeren moeten belangrijker zijn dan de ambitie om de tweede voedselexporteur van de wereld te willen blijven.’

Een waarheid als een koe. Maar onder druk werd de passage aangepast. Begin binnen het CDA over de landbouwexport en iedereen springt in de houding, vier vingers strak bij de slaap.

Cees Veerman, oud-landbouwminister van dezelfde partij, is al jaren een roepende in de CDA-woestijn. Een maand na alle commotie over de landbouwparagraaf zei hij in het vakblad Nieuwe Oogst dat politici hun oren juist niet moeten laten hangen naar de oudere boeren, ‘die misschien wel het luidruchtigst zijn en de meeste moeite hebben met veranderin’.

Systeemveranderingen gaan nu eenmaal gepaard met lawaai, weet hij. ‘Het gaat nooit vanzelf. Die moeten worden afgedwongen.’ Maar dan moet je wel durven. En ik zie het Mona niet doen.

Ik denk aan de jonge melkveehouder die ik deze week sprak. Hij keerde terug naar de ouderlijke boerderij in Gelderland waar zijn vader tot voor kort zandgrond verhuurde aan akkerbouwers. Er stonden lelies op en wortels en uien en aardappels. En nu kan de bodem de zomer niet meer aan.

De boel is stuk. Keihard en kaal. Er groeit onvoldoende gras voor de koeien. En een regenbui van 30 millimeter op 35 hectare boerenland, gemaakt door een loonwerker, kost ongeveer 10.000 euro. ,,Ik begin me nu wel een beetje zorgen te maken’’, bekende de boer.

Nou ik ook. Maar met verhalen over de bodem trek je geen kiezers. Het electoraat valt ervan in slaap. We vreten er gewoon van zolang het nog kan.

En de komende dagen regent het alweer niet. Het wordt genieten, zeggen de disc-jockey’s op de radio.

In de tussentijd loopt Mona, een kanon uit Volendam, vrouw en nog katholiek ook, zich dus warm.

Ik wil niet somber zijn maar ik vrees het ergste.

jantien.de.boer@lc.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct