Soekarno leest zijn proclamatie voor, 17 augustus 1945

Lomens

Soekarno leest zijn proclamatie voor, 17 augustus 1945

Japan had zich overgegeven en in Leeuwarden was het feest, 75 jaar geleden.

,,De bakker neist ús hat grutte oranjekoeken makke mei derop it wurd ‘Oranje’,’’ noteerde mijn pake, die toen aan de Schrans woonde. Hij vond dat onnozel, wat had Oranje hier nu mee te maken? ,,Fjierderop yn de Skrâns hat in kollega der ‘Frede’ op spuite. Dat liket better.’’

,,Fan feestvieren kin net echt praat wurde’’, ging hij door. ,,De lju dangelje de stêd wat yn en der hingje gâns wat flaggen. Op it Saailân steane trije sweefmolens en dy hawwe hjoed in jildwinning. That’s all ...’’

,,Wat soe it in stik moaier wêze as de lomens ris fan de lju ôffoel: arbeidzje, wrotte en wrame om meiinaor de boel foarút te krijen. Sa’t my oanfielt ûntbrekt it echte spirit,’’ moppert hij. In Rotterdam en het Bildt wordt gestaakt en ,,túzenen fan jongfeinten kringje om, hawwe blykber gjin wurk of gjin sin ta it wurk - want wurk is der altiten.’’

Dat ik de dagboeken van pake uit de kast pakte, was omdat ik nieuwsgierig was naar wat anders. Twee dagen na de Japanse capitulatie had Soekarno de onafhankelijkheid van Indonesië uitgeroepen. In zijn tuin las hij een proclamatie voor, in gezelschap van geestverwanten en bij een vlag, die zijn vrouw de nacht ervoor in allerijl had genaaid op haar Singer.

Een maand later (!) meldden de Nederlandse kranten het en ik was benieuwd of pake het had opgepikt. Tenslotte leidde dit tot een koloniale oorlog waar veel van die jongfeinten heen zouden worden gestuurd, pake’s beide zoons incluis. Maar het was hem in 1945 niet opgevallen, hij schreef er niet over. Zo is het met historische gebeurtenissen, meestal zie je ze achteraf pas.

asing.walthaus@lc.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct