Lezers over hun 2020: aangrijpende, openhartige en ook bemoedigende columns

Vorig jaar lanceerde de Stichting Ideële Reclame de campagne #DOESLIEF, die Nederlanders confronteerde met groot en klein onaardig gedrag. Dit jaar moeten we extra moeite doen om korte quarantaine-lontjes in bedwang te houden en onze naasten te laten merken dat we aan ze denken en om ze geven. Dieren doen niet aan anderhalve meter knuffels, corona of geen corona. Het is een jaloersmakend beeld, in een tijd waarin iedereen af en toe graag een knuffel wil uitdelen of een troostende arm wil bieden. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

Hoe was uw contact in 2020? Armzalig, vanwege thuiswerk en isolatie? Stressvol, vanwege kinderen en gesloten scholen? Of juist beter dan ooit, door saamhorigheid en gedeelde smart? Lezers reageerden met aangrijpende, openhartige en ook bemoedigende hoogst persoonlijke columns. Soms zelfs zo persoonlijk, dat ze op verzoek anoniem zijn geplaatst. De ontroering slaat toe bij het lezen over het kwijtraken van geliefden in coronatijd.

Lege agenda

Mijn contacten in 2020 zijn in vergelijking met mijn sociale contacten in 2019 een schrale afspiegeling. Voor mij persoonlijk als alleenstaande is het sowieso een jaar om nooit weer te vergeten.

Mijn dochter vertrok 17 februari voor een jaar naar Amerika met een koffer vol verwachtingen aangaande trips maken, popconcerten bezoeken en nieuwe contacten opdoen.

Ze is een desillusie rijker en een illusie armer kan ik verklappen. Echter ze heeft besloten haar verblijf met een jaar te verlengen in de hoop op betere tijden. Dat staat haar te prijzen.

Van mijn vriendengroep ben ik de enige die begin februari een verjaardagsfeestje heeft gehouden, de overigen zijn allemaal jarig tijdens de pandemie. De persoonlijke contacten verlopen daarom conform de regels beperkt en de andere contacten gaan via de app of telefonisch. Ook werd mijn agenda volledig leeg geveegd, geen schouwburg bezoeken, terrasje pakken of vakantie genieten.

Wat er als alternatief voor terug is gekomen, is dat er nu een eetgroep van vier personen is ontstaan. Beurtelings thuis een maaltijd bereiden die onder het genot van een wijntje en een praatje wordt genuttigd. Een van de aanwezigen vertelde dat haar proefabonnement bij de LC teneinde liep en dat ze mede daardoor bijna dagelijks telefonische contacten onderhield met call-agents. Een vak dat bol staat van de contacten. Dat staat garant voor contacten in de pandemie.

Foppe Slotegraaf, Leeuwarden

Zonder Monique

Een heel dubbel gevoel houd ik over van het afgelopen jaar.

In november 2019 is mijn vrouw Monique overleden, wij waren toen beiden 75. Ze had een aantal kwalen die elk op zich een redelijke prognose hadden, en ze stond op de nominatie voor een operatieve ingreep die haar en ons nog een paar goede en waardevolle jaren hadden kunnen opleveren. Maar twee hersenbloedingen werden haar fataal.

Ik besloot er het beste ervan te maken en de dingen te gaan doen die ik anders met haar samen gedaan zou hebben: een campertocht gaan maken langs vestingsteden in Zuid-Nederland. Dat deed ik dus alleen, met, zoals dat gaat, constant haar aanwezigheid in mijn hoofd. Totdat in maart corona roet in het eten gooide.

Na de eerste lockdown ben ik de tocht gaan afmaken. Met de camper kun je gemakkelijk contacten met de buitenwereld vermijden, en dat deed ik dus, ook al omdat ik me bewust ben van het feit dat ik zelf tot de risicogroep behoor. Had Monique een succesvolle operatieve ingreep gehad, dan was zij panisch geweest dat de ziekte haar zou treffen, zelfs als ik alleen maar voor de boodschappen de deur uit was gegaan. Dat is haar dus bespaard gebleven.

Vandaar dat dubbele gevoel.

Arnold den Teuling, Assen

Wonderlijk

Een observatie, actie of gewoon verzinsel

vormen voorlopig en voorzichtig het beginsel

van lied of limerick.

Dan zoeken naar de klik

met rijm en ritme. ’t Blijft een hersenspinsel.

Het was en is een bewogen jaar. Onderzoek, echo, scan, het gesprek. Hoe vul je de slapeloze uren door de bijwerking van de medicatie in? Schapen tellen helpt niet, vloeken kort en spijtig, het zacht reciteren van gedichten verdrijft de tijd een beetje. Dan is het wonderlijk te ontdekken dat ondanks de lichamelijke perikelen het geestelijk bezig zijn niet verloren ging zoals het schrijven van een vers. De meeste zijn in het Nederlands, soms doemt de streektaal op.

Vraauw van ol smid ien Suksmoezen,

wol geern nog ain keer verhoezen.

Wat dichter bie Stad.

Ien t dörp haar ze t had.

Mor smid zee: doe mos nait zo soezen.

Als je ouder wordt vallen mensen uit je support system en verdere omgeving weg. Ik ben dankbaar dat er per mail of brief contact mogelijk is. Iemand neemt je mee voor een ritje over het platteland dat er grotendeels onaangeroerd bij ligt. Wat is er in de stad de laatste jaren veel veranderd. Je ontdekt telkens nieuwe dingen.

De kerstbal op het dak van DOT

verschaft veel mensen kijkgenot.

De wisseling van kleuren.

Het winterse gebeuren

geeft aan december een plezierig slot.

Siet Bootsman, Groningen

Welkom op de coronaschool

Het sloeg in als een bom. Plotseling was alles anders. Half maart en corona had ons in zijn greep.

Het anders drukke gezondheidscentrum was onwezenlijk stil, geen mens te bekennen. Spreekuren met een paar patiënten per dag, een poster op de buitendeur: zonder afspraak niet binnenkomen.

Waar bleven de zieke mensen? Durfden ze te komen als er werkelijk nood was?

Mijn oude moeder in een verpleeghuis zag ik op mijn telefoonscherm of buiten onder haar raam. Zij met een verzorgende naast zich terwijl ik in de struiken stond te roepen – ze begreep het niet. Ik bedacht nooit uitgevoerde manieren om dichter bij haar te komen, bijvoorbeeld met een ladder naar haar raam en balkon op de eerste verdieping om haar echt te kunnen zien en aanraken.

Mijn kleinkinderen van 4, 6 en 8 moesten thuis werken. Aan de muur een papier ‘Welkom op de coronaschool’ met regels: We spreken de taal van de giraffe (want die hebben een groot hart) en luisteren naar minister-president Rutte, naar meester en juf, heit en mem en nog meer huis-schoolregels.

Intense indrukken, nieuwe werkwijzen, soms paniek waar dit allemaal eindigt. Nu, acht maanden later, de tweede golf. Het went niet: contact hebben met anderen gaat niet vanzelfsprekend.

Ineke Groen, Gieten

Tweestrijd

Mei 2020. Tijd. Gaat dit virus mij te pakken krijgen, of gaat het mijn deur voorbij? Zal er nog een nieuwe zomer komen met een hereniging tussen jou en mij? Ik ben bang en voer een tweestrijd. Wat als ik het wel krijg en het niet overleef? Dan heb ik je niet meer kunnen zeggen hoe vreselijk veel ik nog steeds om je geef.

En als het virus jou te pakken krijgt, God verhoede dat dat zou gebeuren, dan zou ik kapot gaan van verdriet en voor de rest van mijn leven betreuren, dat ik niet de moed had de eerste stap te zetten, wetende dat jij dat nooit zult doen.

Dat we het niet achter ons konden laten en elkaar vergeven met een zoen. Dat ik, te bang om afgewezen te worden, je niet liet weten hoe erg ik je in mijn leven mis. Dat we nu zoveel kostbare tijd verspillen en of dat anders zou zijn als we zouden weten hoeveel tijd er nog is.

Anoniem

loading  

Skoanmoeke

Het moet maar eens gezegd. Corona is natuurlijk afschuwelijk, maar heel soms een klein beetje een zegen. Direct vanaf pak ‘m beet half maart greep ik m’n kans en de telefoon om skoanmoeke mee te delen voorlopig niet bij haar langs te komen en dat dit wat mij betreft het nieuwe normaal is. ,,Het nieuwe normaal?’’, kraste de ouwe heks. ,,En hoe lang is voorlopig?’’, bibberde ze. Ja haha, dat weet gelukkig niemand en van mij mag het nog wel eventjes aanhouden. Dat laatste zei ik haar natuurlijk niet, maar dacht het des te meer.

Heerlijk, wat een rust en wat een weelde. Nooit in onze eeuwigdurende strijd heb ik haar zo gemakkelijk het zwijgen opgelegd als nu en ik zou daar in het vervolg best wat steun vanaf de kansel bij kunnen gebruiken. Want in de bijbel en de koran gaat het al over mien skoanmoeke. Daar staat namelijk geschreven dat Adam en Eva zoveel paradijselijk geluk ervaren omdat zij geen skoanmoeke hebben. Nou dan. Duidelijk toch.

Sterk praat mensen. Ik mis haar en wil haar heel graag weer ouderwets doodknuffelen. Nou ja, bijna dan hè. En gelukkig weet zij heel goed dat je niet alles wat er in de heilige boeken staat letterlijk moet nemen en mijn praatjes al helemaal niet.

Bouke van Nuil, Appelscha

Op de boerderij

Het jaar 2020 begonnen we met een frisse start. 366 nieuwe dagen om te gaan en te komen. Te ontvangen en te geven. En tussenin…gelukkig en gezond te leven.

Wie had kunnen vermoeden dat het coronavirus, dat toen al rondwaarde in China, naar Europa zou komen? Ook Nederland kreeg ermee te maken. Half maart 2020 werden strenge regels opgelegd voor iedereen. Wij, op de boerderij, hadden minder erfbezoekers. Minder contact.

Minder praatjes, minder koffiedrinkers, minder vertegenwoordigers. Kwam er toch (noodzakelijk) bedrijfsbezoek, dan anderhalve meter afstand houden. Wennen aan de situatie dat de kinderen alle dagen thuis zijn. Zij juichten dat toe. Ha, lekker vrij en niks hoeven doen voor school.

Nee, nee, online huiswerk maken en lessen volgen kwam ervoor in de plaats. Op deze wijze hield de school contact met de leerlingen. Nu zijn we jong en oud heel bedreven in het online contact met elkaar zoeken. Het blijft contact via een schermpje.

Wat mis ik het bij elkaar thee/koffiedrinken, het handenschudden, het omhelzen. Wat blijft is het Groningse platteland. Thuiswerken op de boerderij is heel normaal. Genoeg ruimte en frisse lucht. De dieren, de planten, de gewassen, de maan, de zon, het water… zij kennen geen corona.

Blijf naar elkaar omzien. Houd contact met je medemens. Hou vol. Blijf gezond. Nu in 2021!

Greet Terra, Adorp

Ode aan de tolken

Contact als je doof bent. Alleenwonend, 79 jaar, nog lekker actief, weinig contact in de buurt. Ik maak gebruik van schrijftolken en gebarentolken. Idee van de tolken in maart: Lets talk op zoom , iedere dag, kom praten en luisteren met schrijfgebaren of stemtolk.

Er gaat een wereld open, stoelyoga, lezingen en verhalen van schrijvers, psychiater, boswachter et cetera. In de zomer lets talk on tour , op vier campings kunnen we aansluiten, wat een plezier.

Op Koningsdag zingen we het Wilhelmus in gebaren met veertig mensen ongeveer. En in december Sinterklaas op zoom, met lootjes trekken en lied in gebaren. We vieren kerst met S tille nacht in gebaren en een mooie brunch op zoom. Zo bijzonder en zo mooi.

Gerda Rademaker-Kalis, Assen

Mijn boek

Al twaalf jaar werkte ik bij Treant, maar door een grote reorganisatie moest ik naar een andere afdeling. Ik zag die bui al geruime tijd hangen en zocht een andere plek om te schuilen. Tot mijn grote blijdschap kreeg ik een kans. Onder een andere paraplu kon ik verder.

Daar ik alle vakantiedagen opnam waar ik nog recht op had, kon ik ruim zeven weken thuis blijven. Deze periode viel precies samen met de eerste lockdown. En daar kwam de kentering. Ik had ineens zeeën van tijd, maar alles ging op slot. De deuren van de horeca en de deuren van tehuizen, waar een paar van mijn liefsten achter zaten. Wat moest ik doen?

Het antwoord kwam uit mijn hart. Tijdens vele wandelingen in de natuur raakte ik veel van mijn onrusten kwijt. Mijn hoofd werd leeg. Ik ben schrijfster, maar moest altijd zoeken naar een geschikt moment om mijn hobby uit te oefenen. Mijn korte verhalen die tweewekelijks gepubliceerd werden op een regionale internetsite, ging ik bundelen tot een boek. En dat was nog een hele klus. Elke dag zat ik als een bezetene te schrijven en te schrappen. Te corrigeren en te controleren.

Met als resultaat dat mijn boek De Baos & Ikke half september het levenslicht zag. 2020 bracht mij vooral in contact met mijzelf!

Yvonne Bijl-Hooijer, Hoogeveen

Materialisme overboord

Gelukkig heb ik drie dagen per week m’n werk; een contactberoep. Verplicht de werkzaamheden stil moeten leggen vanaf half maart. In die maanden ervaren dat ik alles in slow motion kon doen, en soort van proefdraaien op de aanstaande AOW-tijd. Ik was wel erg blij dat half mei de deur weer open mocht, alle klanten kwamen weer, mensen vonden het fijn om even de deur uit te kunnen, in mijn praktijk hun verzorging te halen. Even dat praatje, vragen hoe het gaat, bezorgdheid kunnen delen, een luisterend oor vinden. Ook van je afkletsen over dingen waar je het oneens mee was.

Persoonlijk ben ik in mijn vrije tijd heel veel gaan fietsen, had net een nieuwe e-bike en in onze provincie Drenthe zijn genoeg mooie routes en anders maar even de fiets op de auto en elders lekker de omgeving verkennen. Ik merkte wel dat niet elke vriendin of kennis het aandurfde om een fietstocht of wandeling te maken. Of een momentje bij elkaar te zijn voor een kopje koffie of een hapje eten. In de directe omgeving wel een besmetting meegemaakt; tien dagen quarantaine, geen punt.

Ik ben een sociaal mens, hunker naar samenzijn, gezelligheid, dat heb ik zeker veel gemist. Eenzaam is een tè groot woord, maar door de corona, waren er onder andere ook minder telefoongesprekken, we beleven minder, dus hebben logischerwijs ook minder te vertellen. Een kaartje sturen, een bloemetje brengen, ruim koken en dan een hapje naar een chronisch zieke brengen, kleine moeite, mooi gebaar.

Met eenvoudige dingen heel tevree kunnen zijn. Het materialisme overboord gooien, lekker geld uit kunnen sparen en genieten van je eigen basale dingetjes in en om huis. En van je partner, heerlijk knus op de bank, dichtbij elkaar zijn.

Marjanne van den Heuvel, Assen

Mama heeft corona

Achter in de auto geeft het mobieltje van onze kleindochter een zacht pingeltje, het gesprek komt op gang, ook zachtjes. We gaan op bezoek bij haar tante, de grote zus van haar vader. Het gesprek is afgelopen en ze buigt naar voren om ons op de hoogte te brengen van het nieuws. Nieuws dat inslaat als een bom en ons de volgende afslag doet nemen en een parkeerplaats zoeken. ,,Dat was papa, mama heeft corona, ze heeft zojuist de uitslag gekregen.” We schrikken, zeggen het bezoek af, opa draait, we gaan terug naar huis.

De gedachten razen door mijn hoofd. Hoe is het met haar mama, is ze erg ziek? Heeft onze kleindochter het virus ook bij zich? We hebben geknuffeld, samen op de bank tv gekeken, gezellig aan tafel gezeten. Wat nu? Moet ze bij ons in quarantaine of moet ze direct met de bus en de trein naar huis? Ze werkt bij een supermarkt aan de kassa, daar moeten ze ook op de hoogte gebracht worden. Volgende week begint de school. Zoveel vragen en de richtlijnen van het RIVM vinden we niet duidelijk. Tot nu heeft ze geen enkel symptoom en zolang ze dat niet heeft, is ze niet besmettelijk, lezen we op de website van de GGD.

Ze wil niet gebracht of gehaald maar besluit om met de bus en de trein naar huis te gaan. Mondkapjes mee en pleisters voor de blaren van de nieuwe schoenen. Daar gaat ze, met haar rolkoffertje. We zwaaien haar uit, geen knuffels. Oma is verdrietig, ze ziet een meisje alleen op pad gaan. In gedachten reizen opa en oma mee. Ze gaan terug in huis, dat nu leeg en stil is.

Fokje Oosterveld-Van Delden, Leek

Lichtpuntjes

Zo leeg……

Zo leeg als een kale boom, met nog een laatste blad. Of als een verlaten vogelhuisje, ogenschijnlijk nutteloos hangend in het groen.

Zo leeg voelt het land, de wereld, mijn wereld. Soms.

En dan woon ik niet eens driehoog achter. Werk ik niet keihard in het ziekenhuis. Of in de horeca. Lig ik niet op de ic, heb ik niet eens corona. En toch voel ik me leeg, soms, of vaker. Ik zou zo graag mijn kinderen knuffelen. Of mijn kleinkinderen. Maar heel even, voor één keertje desnoods. Of bekenden in de winkel de hand schudden. Even een kort gesprekje. Zonder mondkapje, zonder afstand.

Of onbekenden op straat groeten; maar dan niet met onuitgesproken excuses voor de anderhalve meter. Of vrienden onbekommerd uitnodigen voor een etentje thuis of in een restaurant. Of de vier vriendinnen omhelzend troosten, die dit jaar hun man verloren. Nee, aan die andere afschuwelijke ziekte. Ik zou graag mijn in oktober geboren achterkleinkind willen knuffelen, genietend van zijn typische babygeur.

En toch zijn er lichtpuntjes in deze donkere maand. Voorzichtig, onzeker, is daar het vaccin. Het vogelhuisje wordt betrokken door een mezenpaartje, schuilend voor de winter. En ik zag vanmorgen nieuwe knoppen in de kale boom, nauwelijks zichtbaar…….

Fred Kamp, Haren

Kuierpraot

Haost iederiene wil dit jaor wel praoten tiedens een kuiertocht. Kuieren is niet allienig gezond, mar veur oons ok de beste gelegenhied om in contact te kommen. In disse krisis leupen we meer as veurige jaoren. Mooie tochten deur bos en greiden.

Op oonze vaaste route kwammen we in de kunde mit meensken, die we gewoon veurbi’j leupen mit een ‘goeiemiddag’. Now voerden we hiele gesprekken! De man mit et hontien in een maantien aachterop de fiets kenden we wel. Mar niet de vrouw die een kast-kraans maekte bi’j iene van de woonarken. Et bliede echtpeer praoten we al mit, mar bi’j die oold kollega bleven we nów staon. De hadloper die oons veurbi’j vleug, hul de pas dit jaor even in. Mit de vrouw die heur tuun ‘verbouwde’ kregen we de oflopen maonden een prachtig kontakt.

De woorden ‘dag, goeiemorgen, moarn’ heurden we gewoonlik haost niet meer! Oflopen jaor soesden ze oons meer as aanders om de oren. We hadden et over et mooie of et rotweer. Over die halstarige Trump, de ni’je kuierschoenen en over et originele mondkappien. Een peer kilemeter lopen gaf vaeke een protte kuierpraot.

Harmen Houtman, Heerenveen

loading  

Kaartjes, kaartjes, kaartjes...

Net als mijn moeder heb ik altijd wel een kaartje in huis: een felicitatie, een opkikkertje en natuurlijk ook een paar mooie condoleancekaarten met een bijpassend gedichtje. Deze zomer was het even hard nodig om contact te kunnen houden.

Op 1 juli had ik de pech om voor de tweede keer een heup te breken. De volgende dag een kaart uit Groesbeek van broer Jos. Zo kwamen er nog wel een stuk of tien. Vaak verrassingen, zo mooi dat er even aan je werd gedacht.

Op 21 juli overleed plotseling de man van mijn jongste zusje. Ik kon er niet heen. Vier uur in de auto was niet haalbaar en de coronamaatregelen in België waren op een hoogtepunt. Maar een kaart kan altijd. Nu gaat er elke week een kaart naar Nazareth in België.

Een kaart draagt de vingerafdruk van de afzender. Hij of zij heeft hem persoonlijk geschreven en op de bus gedaan. Hoe ver weg ook, toch even heel dichtbij...

Truus Beukers, Klazienaveen

In contact

De situatie in 2020 heeft er voor gezorgd dat het contact met de belangrijkste persoon in mijn leven is verbeterd. Dan bedoel ik het contact met mezelf. Daardoor weet ik beter wat ik belangrijk vind in mijn leven. Hierdoor is het contact met de wereld om me heen beter.

Er zijn veel verschillende manieren om contact te hebben, heb ik deze periode ervaren. Oog in oog een gesprek of met de telefoon, via mail, berichtjes in de krant, als je naar de winkel gaat, tijdens het fietsen, boodschap voorlezen op de radio. U kunt er zelf vast ook nog wel noemen.

Dat vind ik waardevol om die vele verschillende manieren te kunnen zien. Hierdoor voelde ik me minder eenzaam en gefrustreerd. Dat allemaal door een beter contact met mezelf. Zo waardevol, positief en confronterend.

Blijf gezond allemaal en in contact.

Jansien, Emmer-Compascuum

Hûdhonger

It jier 2020. It jier dat de boeken yngean sil as coronajier. It jier dat ik 50 wurdt. It jier dat myn lêste bern it hûs útgiet. Dat wat ik altyd al witten haw komt út. It lege nêstsyndroom. Wat in leechte lit se achter.

Dêr sit moeke allinnich. Yn it jier dat kontakten net mear fansels binne mar dat je der muoite foar dwaan moatte. Gjin doarpsfeesten as oare feesten dêr’t je in protte minsken moetsje kinne. Plakken dêr ’t ik de batterij wer oplade kin. Wat in gemis! Ik haw it dreech... Noait mear in spontaan krûpke of tút. Ik haw der slim lêst fan.

It wurdt sa dreech dat ik de moed wat ferlies. Alle jûnen allinnich op de bank. Gelokkich kin ik myn wurk wol gewoan trochsette en moetsje ik dêr noch kollegaas en klanten. Dochs binne der in pear goeie petearen mei freonen en de húsdokter noadich om my wer wat better te fielen. Freonen komme wat faker del of nûgje my út. Mar de ‘hûdhonger’ bliuwt. Oant ik dy iene kunde tref dy’t it thús dreech hat. Tusken ús hinget der altyd wol in bepaalde spanning. It begjint ûnskuldich mei kofje drinke by my thús mar it sil yn bêd einigje. Us hûdhonger liket gjin genôch krije te kinnen. It hat genôch west.

Anonym

Gemis

Op onze droomreis naar Cuba is op 1 maart dit jaar op zestigjarige leeftijd mijn sprankelende vrouw Lia, zo maar ineens, in Trinidad overleden. Op 20 maart is haar lichaam in Nederland aangekomen en we hebben, door de coronamaatregelen, in een kleine kring van 11 mensen op 24 maart afscheid van haar genomen. Mijn laatste innige aanraking dateert van 12 maart, toen mijn dochter terugvloog naar Amerika. Na 24 maart ben ik nooit meer aangeraakt, geen hand, geen kuffel, geen kus, geen arm om me heen......

En ook de tastbaarheid van mijn vrouw, de aanrakingen, het even elkaar vasthouden, tegen elkaar aanliggen, de blikken van verstandhouding zijn er nu niet meer.

Ik ervaar dat als een groot gemis, bijna onmenselijk. Voor mij is aanraken een eerste levensbehoefte om te voelen dat je bestaat. Zeker in deze onwerkelijke rouwperiode waarin de wereld ook nog eens op de kop staat door corona en je zo op zoek bent naar troost. En wat is het een eenzame periode waar je door heen gaat in de nieuwe werkelijkheid.

Samen hebben we nog de tentoonstelling ‘Huidhonger’ in Drachten bezocht. Toen besefte ik nog niet goed wat huidhonger inhield. Kon het me niet voorstellen. Nu wel. Wat een armoede in 2020!

Hilbrand de Jong, Ruinen

Geen...

Geen bezoek,

Geen voordeurbel die gaat …

Geen post,

Geen telefoon …

Geen por in de zij,

Geen ferme handdruk …

Geen gesprek,

Geen antwoord …

Geen gulle lach,

Geen aangereikte zakdoek voor m’n tranen …

Geen zin om op te staan,

Geen vrijwilligerswerk …

Geen medeleven,

Geen uitgestoken hand …

Geen gezelligheid,

Geen bedtijd …

Geen contact in 2020.

Corona-eenzaamheid is pijnlijk,

Maar …

Niet meer aangeraakt worden,

Dàt doet pas zeer!

Huidhonger in plaats van contact,

En dàt in 2020!

Appie Beijer, Gieten

Duurzame relatie

2020: ingeschreven bij het relatiebureau dat adverteert met een slagingspercentage van 75 procent. Vooruit, dat het een maandsalaris kost is even slikken, maar na tien jaren alleengaan is een duurzame relatie toch een wenkend perspectief. Eerlijk profiel opgesteld: positief, warmte, cultuur, hbo, niet rokend. Belofte ontvangen dat twee tot drie matches zouden volgen en toen was het wachten.

Net voor corona stuurde het bureau M&R mij een interessant profiel: helemaal mijn type. Maar hé, wat vervelend nu, deze meneer bleek niet langer beschikbaar. Foutje, kan gebeuren. Daarna maanden geen bericht tot in juli een contactvoorstel in de mail. Het profiel gelezen en ik zie geen overeenkomsten. Toch maar vertrouwen op de deskundigheid van het dure bureau en, op gepaste afstand, een ontmoeting regelen. Een desillusie volgt. Geen enkele aansluiting en ook nog maar kort weduwnaar. Ja, zo komt zo’n bureau toch snel aan ‘genoeg’ voorstellen.

Met de consulente contact gezocht, weinig begrip. Uiteindelijk erkent het hoofdbureau dat er geen passend voorstel is gedaan en dat ik nog twee matchvoorstellen ‘te goed’ heb. Ik wacht maar weer…

Zijn alle mannen bang voor de corona? Zelfs op de contactadvertentie in de LC blijft het stil.

Ach, gelukkig zijn er mijn familieleden, vrienden en collega’s. We eten samen, blijven elkaar ontmoeten, met nog meer vreugde en vaak een verrassende diepgang. Op het leven!

Margaret Beckers, Leeuwarden

Dagjournaal

De eerste drie tot vier maanden heb ik de contacten onderhouden met de familie door dagelijks een journaal te schrijven en via e-mail te distribueren. Op deze wijze hielp ik mezelf door de tijd heen en had ik het idee de familie te vermaken met mijn doen en laten maar meer nog met wat me innerlijk beroerde. Want daar kom je vanzelf aan toe als de dagelijkse verveling toeslaat.

Het is bovendien erg verfrissend om na te gaan wat er nu eigenlijk wel of niet toe doet. Zo merkte ik dat ik wat meer om me heen begon te kijken in de natuur tijdens mijn hardlooprondjes. Een ooievaarsnest met twee jongen en twee bezorgde ouders. De vragen komen dan vanzelf. Wat doen ze hier? En hoeveel ooievaars hebben we eigenlijk in Nederland. Neemt de populatie af of komen er ieder jaar meer? Et cetera, et cetera. Vragen waarop Wikipedia wel een antwoord heeft en daarmee brandstof levert voor mijn dagjournaal.

Zo heb ik meerdere dieren en planten kunnen beschrijven maar ook monumenten in het landschap rondom Groningen en Haren. Brandstof ontleende ik ook aan onbekende straatnamen van schrijvers, dichters en politici in de buurt waar ik woon.

De journaals zijn een beetje uitgedoofd en in plaats daarvan ben ik gestart met het beschrijven van mijn leven tot nu toe. Van baby, peuter, kleuter, puber, student, getrouwde man, vader en echtgenoot en tenslotte AOW’er. Door de crisis is het contact waardevoller en interessanter geworden waardoor er, zo heb ik gemerkt, ook meer diepgang in de discussie ontstaat.

Klaas Plaggenborg, Groningen

Baukje N.

Yn de foartún snoeide ik de lêste deade roazen. It novembersintsje skynde en it fielde goed om sa noch eefkes dwaande te wêzen. Geert meande foar de lêste kear dit jier it gers. Doe fytste Baukje N. by ús del en stapte eefkes ôf. ,,Wat hasto it wer drok! Moatst seker wer alles allinnich dwaan.”

Sjoch no moat ik earst wat útlizze. Wêrom Baukje N.? Dat ha ús bern al ris betocht : Baukje Negatyf. Nee, net fan de foto’s.... mar de namme hat hjir de betsjutting fan: alles altyd NEGATYF besjen.

Doe ’t se foar de twadde kear beppe wurden wie en ik har dêrmei lokwinske en frege of alles goed wie sei se: ,,It hie better kinnen: wer in famke.” Op myn freegjen hoe as it mei har Gerrit syn nije knibbel gie, sei se: ,,Kinst better freegje hoe ik no mei alles rêde moat....”

Hjoed hie se ek sizze kinnen: ,,Wat hawwe we moai neisimmerwaar net?” Dan hie it posytief west... It petear yn de tún gie fierder. ,,Freselik, dy krona (sa neamt Baukje it). Ik bin der depri fan! Do net?”

,,Och Baukje, ik mei net kleie...Wy binne beide noch aardich sûn, geane wol gauris te fytsen of rinne in eintsje en yn de tún wie de hiele simmer wol wat te dwaan en dat dogge wy graach sjoch...”

,,No ik fyn it sa freselik! Jo sjogge de bern amper en dan dy oardel meter...praat my der net fan. En no smoar ik hast mei dat ferhipte mûlkapke. En ik kin ek net nei It Fean om nije klean foar de kryst.Yn de winkels fyn ik der no ek neat oan.Ik tink dat de hiele kryst neat wurdt. Gerrit en ik sille wol tegearre wêze. En sinterklaazje mei de bern? Wurdt neat! Ik liz der nachts wol ris wekker fan en it iten smakket my ek net mear.’’

,,En do?”

,,Ja ik hoopje ek dat it gau wer ris oars wurdt. Mar wat helpt it as wy der oer eamelje? Wy binne safolle mooglik bûten – tún, fytse, kuierje- en yn hûs in moai boek, de kranten, it breidzjen en de televysje. En dan betink ik ris in lekker nij resept foar moarn. Foar in hiel soad minsken hat it slimme gefolgen wat harren wurk en ynkommen aanbelanget. De jongeren misse harren kontakten en it der op út gean. Iensume minsken misse no ek noch dat bytsje oandacht dat der oars noch wol wie. Baukje, wy ha neat te kleien fyn ik.”

,,No ik hear it wol! Do giest fleurich de krystdagen temjitte! Hoechst MY gjin kaartsje te stjoeren mei ‘FIJNE KERSTDAGEN’. Dat wurdt him NET. Hoi.”

Hilly Keidel, Kootstertille

Andere lading

Contact kreeg een andere lading. Thuiswerken werd de norm. En videobellen kwam naar voren, heel eng de eerste keer. Tegelijkertijd leuk dat je ongegeneerd bij iedereen naar binnen kunt gluren. Maar bovenal: lang leve de techniek. Fantastisch dat dit mogelijk is.

Voor mijzelf als hoogsensitief persoon werden bezoeken aan bioscoop en museum, met een handjevol mensen, op gepaste afstand, als zeer prettig ervaren. Drukke mensenmassa’s vermeed ik sowieso al, doordat ik snel overprikkeld raak.

Wel dient er gezegd te worden dat het erg rot was voor de horeca, theaters, musea, bioscopen, zwembaden enzovoort dat ze hun deuren moesten sluiten. Laten we hopen dat het contact in het nieuwe jaar weer als vanouds kan verlopen.

Riet Lamberts, Wachtum

Afscheid

Mijn man Dick, mijn alles, overleed in januari na een ziekbed van vijf maanden. Hij kreeg het afscheid wat hij zelf heeft kunnen voorbereiden en waar hij recht op had. De veertien jaren samen met hem waren een feest, altijd hand in hand. Na zijn overlijden was de glans van mijn leven weg.

En toen kwam corona! De uitvaartverzorger heeft de as opgehaald, want dat mocht ik niet zelf doen. Geen knuffels meer van mijn dochter die verpleegkundige is in het UMCG. Geen knuffels van vriendinnen die samen met mij gingen kanoën in Eernewoude, de favoriete plek van mijn lief en mij. Wel: een knuffel van een collega maar als blikken van de manager hadden kunnen doden, was ze er niet meer geweest.

Een knuffel van kapster: ,,It kin my niks skele, kom hjir, ik hâld dy fêst.” Knuffels van mijn kleinkinderen die nog geen weet hebben van deze fysiek contactloze wereld. Knuffel van een vriend op een afgelegen bankje en toen kwam die kennis voorbij: ,,Hjir sil wol oer praat wurde, lit se mar prate.”

Dagelijks schrijf ik in mijn dagboek om mijn lief op de hoogte te houden. Als mens die graag mensen aanraakte zou hij deze wereld vreselijk hebben gevonden. Misschien toch maar goed dat hij voor deze tijd overleed, maar dat doet niks af aan dit verdriet.

Aeltsje de Boer, Holwerd