Jantien de Boer.

Leverstoot

Jantien de Boer. FOTO NIELS WESTRA

Aanvankelijk durfde ik niet te kijken. Ik was bang voor Donald Trump. Bang voor Joe Biden. Daarom las ik eerst over het Amerikaanse verkiezingsdebat. En daarna keek ik toch.

Ik keek, en keek en suisde terug naar de jaren tien van deze eeuw, toen mijn jongste junior tussen de middag thuis kwam van school. ,,Juf komt aan het einde van de middag even langs’’, kondigde hij aan. Ik schrok. Juf? Waarom dan? ,,O’’, zei junior. ,,Ik heb W. geslagen.’’

,,Echt geweldig gedaan’’, vond juf een paar uur later. In die tijd werd het pennenbakje van junior, die als een gemakkelijke prooi werd gezien, vaak van zijn tafeltje geveegd en die ochtend had W. het op zijn mooie, gloednieuwe potlood voorzien.

Junior had W. daarom keihard in zijn lever gestompt. De klas stond erbij en keek ernaar. Het was verschrikkelijk leerzaam geweest, vertelde juf. Niet alleen voor W., het alfamannetje in de groep, maar ook voor alle anderen.

Ik dacht er ineens weer aan toen ik naar het gebekvecht van Trump en Biden keek. ‘Een duel als een auto-ongeluk’, vond de Duitse krant Der Spiegel . En Fox News-veteraan Chris Wallace, die het gesprek moest leiden, bekende pips dat hij nooit had kunnen dromen dat alles zo uit de rails zou lopen. Hij was de meester die de orde moest bewaren, maar de jongens voorin rolden vechtend over de vloer.

Er zit niet zoveel verschil tussen groep acht en de macht in het Witte Huis

Eigenlijk, dacht ik, zit er niet zoveel verschil tussen groep acht en de macht in het Witte Huis. In mijn ogen is Joe Biden een gepest, bleek jongetje dat deze week probeerde op te staan tegen de grote bek uit de klas. De grote bek heeft de republikeinse partij, het huis van afgevaardigden en het hooggerechtshof al naar zijn hand gezet. En als hij de verkiezing onverhoopt verliest, kondigt hij nu al aan, zal hij de uitslag betwisten. Dan rekent hij op datzelfde hooggerechtshof en het parlement, waarin hij zijn poppetjes alvast naar voren geschoven heeft.

‘Onze democratie is verschrikkelijk in gevaar’, schrijft The New York Times -columnist Thomas Friedman. ‘Ik heb altijd gedacht dat het democratisch systeem ondanks alles stand zou houden, maar het gaat kapot.’

Zolang feiten gewoon feiten mogen zijn en er min of meer sprake is van een gedeelde waarheid, werkt het democratische systeem, stelt Friedman. Maar in deze tijd worden die pijlers onderuit gehaald via TikTok, Twitter en Facebook. ,,Gigantische machines die complottheorieën verspreiden die door een schokkend aantal mensen worden geloofd.’’

En in de chaos die ontstaat, wordt de democratie ondermijnd. Na het Amerikaanse verkiezingsdebat lanceerde de Trump-machinerie filmpjes met leugens over Joe Biden. ‘Sleepy Joe’ droeg een oormicrofoontje, meldde het Trump-kamp, waarmee hij informatie kreeg ingefluisterd. Het is voer voor de Amerikanen die denken dat Joe Biden seniel is en niet meer op eigen kracht kan debatteren.

Smerige tactieken lonen. De waarheid doet er niet meer toe. Thomas Friedman houdt zijn hart vast. En ik denk aan twaalf jaar geleden, aan de leverstoot die een einde maakte aan de hegemonie van een sterk jongetje in groep acht. Vechten mag niet. Maar soms moet het. Soms wint dan toch onverhoopt een slungelig ventje.

jantien.de.boer@lc.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct