Heden hosanna, morgen kruisig hem. Als deze Bijbelse spreuk het afgelopen paasweekend op iemand van toepassing was, dan wel op premier Mark Rutte.

Na de Kamerverkiezingen op 17 maart werd de liberale golden boy nog bewierookt om zijn historische prestatie. Niet eerder wist een politiek leider de verkiezingen vier keer op rij te winnen. Maar nadat duidelijk werd dat ‘Positie Omtzigt: functie elders’ door Rutte was ingefluisterd en dat hij een onderzoek ernaar wilde voorkomen - en daarmee het gerucht in stand hield dat de gewraakte zinsnede afkomstig was van CDA-leider Wopke Hoekstra - keert uitgezonderd de VVD heel politiek Den Haag zich van hem af.

Daarbij worden al zijn gebroken beloftes - hypotheekrenteaftrek, 1000 euro voor hardwerkend Nederland, steun aan Griekenland - en zijn selectieve geheugen - Nederlandse bombardement met burgerslachtoffers in Irak, het afschaffen van dividendbelasting, het Poetin-verzinsel van Halbe Zijlstra en de Teeven-bonnetjesaffaire - weer opgerakeld. Bovendien krijgt Rutte het verwijt verantwoordelijk te zijn voor een gesloten, Haagse bestuurscultuur waardoor onder meer de toeslagenaffaire zo lang onopgemerkt kon blijven.

'De kabinetsformatie verkeert in een immense impasse'

De affaire-Omtzigt is de druppel, vindt nu ook de ChristenUnie, nadat de partij vorige week donderdag nog een door de voltallige oppositie gesteunde motie van wantrouwen niet wilde ondertekenen. Om niet midden in een coronacrisis een demissionair kabinet te onthoofden, zo legde CU-leider Gert-Jan Segers uit. Voor de partij staat wel buiten kijf dat het geen zitting neemt in een nieuw kabinet met Rutte.

Zo verkeert de kabinetsformatie in een immense impasse. Rutte wil doorgaan en van de VVD mag hij, maar eigenlijk vinden ook CDA en D66 dat hij de eer aan zichzelf moet houden. D66-leider Sigrid Kaag was helder na het indienen van de motie van afkeuring: ,,Ik zou zelf mijn conclusie eraan verbinden.” Maar wat doen CDA en D66 als Rutte en de VVD voet bij stuk houden? Regeren over rechts met PVV, Forum voor Democratie, JA21 en SGP is uitgesloten en heeft geen meerderheid. Regeren over links met SP, GroenLinks, PvdA, ChristenUnie, Partij voor de Dieren en Volt zou in principe kunnen, maar is is moeilijk voorstelbaar (CDA en Partij voor de Dieren zijn water en vuur).

Per saldo resteren twee realistische opties. CDA en D66 gaan alsnog gesterkt de onderhandelingen in met een beschadigde Rutte en een van de drie linkse partijen schuift aan of er komen nieuwe verkiezingen.

In deze periode van onzekerheid is er een zekerheid: de nieuwe gezaghebbende en onafhankelijke verkenner die de Tweede Kamer wenst, wacht een uitdagende klus.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct