De verspreiding van het coronavirus is een acute gezondheidscrisis. Resoluut en slagvaardig moeten maatregelen genomen worden, van het afkondigen van lockdowns en quarantaines tot het instellen van vaccinatieprogramma’s en het maken van keiharde ic-afwegingen. Onder de oppervlakte sluimert al decennialang een andere gezondheidscrisis, de onbetaalbaarheid van de zorg.

Dit is een potentiële zorgtsunami waar de huidige tweede en derde coronagolven bescheiden bij zullen afsteken. Denk aan kanker, hart- en vaatziekten en diabetes, veroorzaakt door overmatig zout, suiker of alcohol. Om die vloedgolf af te wenden of in ieder geval beheersbaar te maken, is het belangrijk om meer te doen aan preventie.

Om daar aandacht voor te vragen, hebben bestuursvoorzitters van drie grote zorgverzekeraars de handen ineengeslagen. Menzis, Zilveren Kruis en CZ zijn samen goed voor zo’n elf miljoen verzekerden. In een interview in De Volkskrant pleitten ze deze week voor een brede aanpak die erop is gericht om gezondheidsklachten te voorkomen.

De taak van zorgverzekeraars, zegt Ruben Wenselaar van Menzis, is nu te veel gericht op ziekte: ‘Terwijl er de afgelopen jaren zoveel kennis is bijgekomen dat zaken als leefstijl, slechte huisvesting, stress of schulden een enorme voorspeller zijn van het beroep dat die mensen op de zorg moeten doen.’ De oplossing zit volgens de bestuurders in het invoeren van een gezondheidsplicht naast de bestaande zorgplicht. Het beleid van alle zorgpartijen, denk naast de zorgverzekeraars aan de GGD, de gemeente en zorginstellingen, zou gericht moeten zijn op gezondheid op alle niveaus: fysiek maar ook geestelijk en financieel. Als blijkt dat een maagzweer komt door hardnekkige schuldenproblematiek zijn pillen niet de enige oplossing.

Het beleid van alle zorgpartijen zou gericht moeten zijn op gezondheid op alle niveaus: fysiek maar ook geestelijk en financieel

Het idee van de zorgverzekeraars is nieuw noch verrassend. Al in 2012 pleitte Marleen Barth, destijds voorzitter van GGZ Nederland, voor een brede preventieve aanpak om mensen minder alcohol en drugs te laten gebruiken (en meer te gaan hardlopen). In het Nationaal Preventieakkoord van de Rijksoverheid staan afspraken met meer dan zeventig organisaties om overgewicht tegen te gaan en roken te ontmoedigen. In onze provincie liep tot eind 2020 een pilot waarin zorgpartijen samen keken naar het welzijn van inwoners. Het zal interessant zijn welke inzichten het programma Vitale Regio Fryslân heeft opgeleverd. Het belang van de zorgverzekeraars is evident: gezonde mensen zijn goedkoper dan zieke mensen.

Hoe nobel en noodzakelijk het ook is, ontmoediging mag niet leiden tot betutteling en beperking van persoonlijke keuzevrijheid. Wellicht leidt het in de toekomst nog tot creatieve zorgpakketten. Mensen die graag een peuk opsteken bij hun glas whisky, kunnen zich dan bijverzekeren met een Kop-in-het-zandpolis. Maar dan geen klachten achteraf.

commentaar@lc.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct