FOTO

Kinderen optimaliseren

FOTO ANP

De problemen van een kind hebben vaak verschillende sociaal-economische of medische oorzaken. Armoede en echtscheiding kunnen een rol spelen of er kan sprake zijn van een medische stoornis. Het Nederlands Jeugd Instituut schat dat het aantal kinderen in de jeugdzorg in twee decennia is gestegen van 1 op de 27 naar 1 op de 8.

Foar Fryske Bern is een provinciaal actieplan dat als doel heeft om de jeugdhulp in Friesland te verbeteren. Gemeenten spelen daarbij een belangrijke rol. Zij zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor het bieden van hulp. Ook de samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijs is cruciaal. Van leerkrachten kan niet verwacht worden dat ze naast lesgeven ook nog verstand hebben van alle labels die in het moderne onderwijs langskomen, denk aan ADHD, ADD of dyslexie. Sterker, vaak zitten die labels alleen maar in de weg.

In de zaterdagbijlage van deze week houden twee trekkers van het actieplan een nuchter pleidooi om kinderen niet te snel in een hokje te stoppen of te snel te medicaliseren. Bert Wienen en Pieter van der Zwan willen een discussie op gang brengen over de vraag wat eigenlijk ‘normaal’ is.

Van der Zwan: „De grens van het normale verschuift, het brede midden wordt steeds smaller. Alles wat te veel afwijkt van de norm, definiëren we als vreemd, gek of ziek. Of in positieve zin: uitzonderlijk, talentvol of geniaal.’’ Ook wijzen ze op de rol van de ouders en de prestatiedruk, waardoor het onderwijs ‘steeds meer een wedstrijd is geworden met toetsen, normen en scores.’

Het pleidooi sluit aan bij de visie van de bekende Duitse socioloog Hartmut Rosa, onlangs in NRC Handelsblad . Die betoogt dat de samenleving te ver is doorgeschoten in een obsessie met groei, versnelling en de meetbaarheid van alles om ons heen, wat hij parametrische optimalisatie noemt. Alleen als iets te meten valt, dan is het waardevol.

Maar daardoor verliezen we de werkelijke waarde uit het oog. Rosa: ,,Zo gaat het met alles, zodra iets zichtbaar wordt, kun je het met anderen vergelijken en ga je proberen het te optimaliseren. Dat is zowat ons hele leven tegenwoordig, of het nu gaat om vrienden, clicks, likes, reacties, productiviteit, bloeddruk, enzovoort. Het is ook wat ons gefrustreerd maakt, omdat we wel weten dat het niet het goede leven is.”

De missie van Van der Zwan en Wienen verdient alle steun. Medicatie kan een uitkomst zijn voor kinderen die echte problemen hebben. Kinderen die een beetje afwijken van de norm kunnen ook zonder medische diagnose geholpen worden, door te kijken naar de oorzaken van de problemen. Het is goed als kinderen weerstand leren overwinnen en uitgedaagd worden. Ouders mogen worstelen met hun rol. Groei mag best moeite kosten. Maar kinderen hoeven nooit geoptimaliseerd te worden.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct