In november 2019 trokken de Nederlandse wethouders nogmaals naar de Tweede Kamer om extra geld te vragen voor de jeugdzorg. Op de foto Attje Kuiken (PvdA) met in haar handen een actiesjaal.

Jeugdzorgmoeras

In november 2019 trokken de Nederlandse wethouders nogmaals naar de Tweede Kamer om extra geld te vragen voor de jeugdzorg. Op de foto Attje Kuiken (PvdA) met in haar handen een actiesjaal. FOTO ANP

Het was een verfrissend bericht, vrijdag in deze krant. Friese gemeenten blijken in staat om miljoenen te besparen op hun uitgaven aan jeugdzorg. Door een strakkere regie kunnen ze de uitgaven voor beschermd wonen met enkele miljoenen euro’s omlaag brengen en bovendien willen ze het mes zetten in het woud van de lichte jeugdzorg.

Nog niet zo lang geleden stonden de zaken er heel anders voor. Wethouders schreeuwden moord en brand. Met de overgang van de jeugdzorg van rijk naar gemeenten bleken de verstrekte potjes bij lange na niet genoeg. Er volgden petities, brandbrieven en smeekbedes. Krantenberichten over financiële moerassen en verzuipende begrotingen buitelden over elkaar heen.

Tijdens de alarmfase kwam Den Haag voor korte tijd met extra geld over de brug. Dat was in juni vorig jaar, toen de wereld er zo anders bij lag dan vandaag. Zorgminister Hugo de Jonge was chef jeugdzorg. Hij kreeg een petitie op zijn bureau van 140 gemeenten die nóg meer geld vroegen. 

De Jonge legde het verzoek naast zich neer. Hij schermde met een groot onderzoek naar de verschillen in aanpak door de diverse gemeenten en wilde eerst beter zicht krijgen op het waarom van die almaar oplopende uitgaven. Strooiden die gemeenten niet te kwistig met gemeenschapsgeld?

'De overheid is niet opgericht om voor sinterklaas te spelen'

De minister maakte zich met zijn opstelling weinig populair maar het moet gezegd: hij deed precies wat hij moest doen. Langzaam kwamen er scheurtjes aan het firmament. In oktober kwam het bericht dat de Friese gemeenten ruim 8,5 miljoen euro terugvorderden bij 104 jeugdzorgaanbieders die iets te ruimhartig hadden gedeclareerd.

Diezelfde maand becijferde bureau Berenschot dat in de jeugdzorg ruim 1 miljard euro opgaat aan organisatiekosten; bijna een derde van het totale budget. En in Friesland bleek het aantal kinderen dat jeugdzorg krijgt niet te groeien, maar de uitgaven wél. Ra-ra hoe kon dat?

Wat menigeen vreesde blijkt waar. Er is geld aan de verkeerde strijkstok blijven hangen. Omdat de kennis en kunde bij de gemeenten simpelweg onvoldoende was, en omdat er blijkbaar zorgcowboys bestaan die declaraties wel heel gemakkelijk naar boven kunnen afronden.

Sociaal Domein Fryslân stelt bij monde van de Leeuwarder wethouder Hilde Tjeerdema dat de inkoop en aanbesteding in de jeugdzorg een tandje scherper moet. Dat is een loffelijk streven. 

Nederlandse gemeenten kregen over 2019 samen 420 miljoen euro extra voor de jeugdzorg en in 2020 en 2021 nog eens 300 miljoen euro. We praten hier over gemeenschapsgeld dat door hardwerkende burgers bijeen is gebracht. Kinderen in nood moeten geholpen worden, maar de overheid is niet opgericht om voor sinterklaas te spelen. Zeker niet als het geld in verkeerde zakken verdwijnt.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct