Informatiemonopolie

LC-hoofdredacteur Sander Warmerdam. FOTO LC

In tijden van crisis moet de overheid de burger informeren maar kan niet altijd alles vertellen. Daardoor zijn er meer vragen dan antwoorden.

Afgelopen dinsdag was de eerste uitzending van het programma Medialogica, van omroep HUMAN. Deze aflevering ging over de berichtgeving in de eerste weken van het coronavirus. Het is natuurlijk altijd een beetje tricky om tijdens een lopende crisis al aan geschiedschrijving te doen, maar toch geeft de uitzending een goed inkijkje in de relatie tussen de machthebbers en de journalistiek.

Zo was het interessant om te horen dat de hoofdredacteur van RTL Nieuws besloot om een primeur niet te publiceren om te voorkomen dat er paniek uit zou breken. Pas nadat het kabinet – een paar uur later – bekendmaakte dat de horeca vrijwel per direct gesloten moest worden, bracht de zender het nieuws naar buiten. Zoveel meedenken met de regering – het zorgde voor gefronste wenkbrauwen bij collega-journalisten.

In tijden van crisis zijn journalisten nog afhankelijker van woordvoerders en voorlichters, de poortwachters van informatie. Regelmatig leidt het op de redactie tot frustratie of onbegrip als onze vragen onbeantwoord blijven of antwoorden pas komen als ze niet relevant meer zijn.

Namens u, onze lezer, stellen we bijvoorbeeld vragen over het aantal mensen dat getest wordt in Friesland. Of het aantal mensen dat is besmet of overleden. Of we willen een specialist spreken, iemand die nauwgezet in de gaten houdt wat het virus doet in de provincie. We stellen vragen over het aantal boetes dat is uitgedeeld aan mensen die zich niet houden aan de – soms tegenstrijdige – richtlijnen. Te vaak komen we niet verder dan voorlichters die niets meer te bieden hebben dan bekende landelijke cijfers, verwijzen naar elkaar of zich ten onrechte beroepen op privacywetgeving. Dat maakt het moeilijk om feiten te checken en wederhoor te halen op verhalen die lezers ons aandragen.

Een veelzeggend voorbeeld is de drukte op Hemelvaartsdag. We stelden logische vragen aan de Veiligheidsregio over waar het druk was in de provincie, welke maatregelen er zijn genomen, of er boetes zijn uitgedeeld en of er overwogen is om de politie in te schakelen. Het antwoord: „In zijn algemeenheid was het drukker aan de kust en in de parken. Indien nodig hebben gemeenten maatregelen genomen. Daarvoor kun je de gemeenten bellen.” De gemeenten verwijzen vervolgens vaak weer terug naar de Veiligheidsregio, die alle macht nu in handen heeft. De overheid wil de coronacrisis ‘samen’ bestrijden. Dan heeft de burger recht op meer informatie.

hoofdredactie@lc.nl

menu