,,Wat zeker blijft hangen, zijn de herinneringen aan mondkapjes, desinfectiezeep en de mensen die ziek werden om ons heen."

Houd de moed erin

,,Wat zeker blijft hangen, zijn de herinneringen aan mondkapjes, desinfectiezeep en de mensen die ziek werden om ons heen." FOTO ANP

,,Ons hele menszijn verkeert in een crisis, wij leven in koorts-temperatuur en weten nog niet welke de afloop van deze ziekte zal zijn’’, schreef LC -hoofredacteur Jan Piebenga 75 jaar geleden op deze plek.

Je zou denken dat hij een epidemie bedoelde, bijvoorbeeld de tuberculose-uitbraak die in 1945 bijna zesduizend Nederlanders het leven kostte. Piebenga had echter grotere zorgen. Net als veel andere Friezen keek hij met vrees naar de toekomst. Hij had inmiddels veel ,,illusies en idealen’’ verloren.

Ja, de bevrijding van Duitsland was prachtig, maar de dreiging van communistisch Rusland, de gevaren van de atoombom en de bloedige strijd in Indonesië wekten vrees. Veel jonge mannen moesten als militair naar Indië, terwijl ze nog maar net terug waren uit de onderduik of Duitsland.

Aan de bittere armoede en tergende woningnood kwam ook maar geen einde. Alles was ‘op de bon’, veel gezinnen woonden noodgedwongen in woonwagens, kippenhokken of fietsenschuurtjes. Die eerste winter in het bevrijde Nederland voelde voor veel mensen beslist niet feestelijk: ze werden er eerder pessimistisch van.

Afgelopen voorjaar stonden rond 75 jaar bevrijding grootse herdenkingen en feestelijkheden gepland. Maar helaas: de coronamaatregelen maakten die onmogelijk. Wel hielden musea in het hele land exposities met oorlogs- en bevrijdingsfoto’s.

Wie zich verdiept in de zorgen van eerdere generaties, kan de frustraties van dit coronajaar ook beter relativeren

In mei 2021 wordt de schade ,,hoe dan ook’’ ingehaald met een geweldig bevrijdingsfeest, kondigden de organisatoren deze maand aan. Het is te hopen dat dit lukt, want terugkijken helpt om de sores van onze eigen tijd in perspectief te zien. Wie zich verdiept in de zorgen van eerdere generaties, kan de frustraties van dit coronajaar ook beter relativeren.

Achteraf gezien stonden de Friezen van toen aan de startlijn van een ongekende wederopbouw, maar dat kon niemand weten toen het nieuwe jaar 1946 zich aandiende. Veel mensen met lef wilden vertrekken: emigratie naar Amerika bood een lonkend perspectief.

,,Voor menigeen zal het jaar, dat thans ten einde spoedt, in geestelijk opzicht niet een van de magerste van zijn leven geweest zijn’’, verzuchtte Piebenga. Het jaar had ,,diepe indrukken’’ achtergelaten. Zijn vertrouwen in de goedheid van de mens was beschaamd, maar hij wilde de moed erin houden.

Welnu, ook 2020 was een jaar van diepe indrukken. Later zullen we er ongetwijfeld heel anders op terugkijken dan nu. Wat zeker blijft hangen, zijn de herinneringen aan mondkapjes, desinfectiezeep en de mensen die ziek werden om ons heen.

Wie de Friezen van toen eer wil aandoen, zet zijn schouders onder de mienskip en gaat in maart goed voorbereid naar de stembus

Ook het thuiszitten onthouden we en het verbod op leuke dingen buitenshuis. Toch vergeten we waarschijnlijk veel van ons huidige frustraties. Zo werkt ons geheugen nu eenmaal: uiteindelijk kijk je vaak luchtiger terug op gebeurtenissen.

Dat is maar goed ook, want cynisme levert weinig op. Ook nu moeten we de moed erin houden. Wie de Friezen van toen eer wil aandoen, zet zijn schouders onder de mienskip en gaat in maart goed voorbereid naar de stembus. Dat het na de oorlog toch goed kwam, was namelijk vooral te danken aan een opbloeiende democratie van betrokken burgers.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct