De dorpshuizen luiden de noodklok. Ja, wie niet tegenwoordig. De horeca schreeuwt moord en brand, de thuiswerkers met een stijve computernek klagen steeds harder en de KLM ziet liever vandaag dan morgen een werkend vaccin.

De enige groep die je amper hoort mopperen, is de groep die er de meeste reden voor heeft. De jongeren die hun ontwikkeling gedwarsboomd zien, de studenten die al maanden doodsaaie videocolleges moeten volgen en de eindexamenleerlingen die zowel examenreis als gezelligheid moeten missen: de volgende generatie draagt de coronacrisis over het algemeen man- en vrouwmoedig.

Maar het ‘sociale goud’ is dus in gevaar, zo liet Doarpswurk deze week weten. Een deel van de buurt- en dorpshuizen vulde een vragenlijst in over de financiële situatie. Veel dorpshuizen hebben door de coronacrisis geen inkomsten, spaarpotjes raken snel leeg. Zes op de tien dorpshuizen vrezen de deuren definitief te moeten sluiten. Directeur Theo Andreae: ,,Financiële buffers verdwijnen als sneeuw voor de zon en vermogen, wat is opgebouwd voor verbouw of verduurzaming van het dorps- of buurthuis, is niet of nog maar beperkt aanwezig.”

Het mag duidelijk zijn dat het netwerk van buurt- en dorpshuizen in de provincie van grote waarde is. Het is de plek waar mensen heen gaan voor cursussen, discussieavonden of ontspanning. De afgelopen maanden is het sociale netwerk voor een groot deel stilgevallen. Dat de dorpshuizen nog leven, komt vooral door de inzet en zelfredzaamheid van de vele vrijwilligers. Die zijn creatief en piepen niet zo snel. Pas als de buffers écht op zijn, trekken ze aan de bel. Nu dus.

Landelijk hebben gemeenten 17 miljoen euro gekregen van het kabinet als compensatie. Het probleem is alleen dat dat geld wordt verdeeld naar rato van het aantal inwoners. Amsterdam krijgt dus relatief veel geld, het platteland relatief weinig. Terwijl in de plattelandsdorpen de sociale functie nou juist zo belangrijk is. De rekening zal onvermijdelijk weer komen te liggen bij de gemeentes – die, zo mag bekend zijn al alle zeilen bij moeten zetten door alle taken die ze van de centrale overheid toegeschoven hebben gekregen. Maar die beurs heeft ook een bodem.

De wereld kan er na een vaccin weer heel anders uit zien. De dorpshuizen die in de problemen zitten, moeten acuut hulp hebben. Voor de andere komen de investeringen onvermijdelijk later. Tegelijkertijd mag van Doarpswurk en de dorpshuizen ook zelfredzaamheid en creativiteit verwacht worden. Voorzichtig wordt al geëxperimenteerd met nieuwe verdienmodellen: de publieke ruimtes worden verhuurd voor vergaderingen of voor dagbesteding van ouderen. De toekomst van het sociale goud ligt in creativiteit, financieel gedragen door een dankbare gemeenschap – gemeentes, bedrijven én burgers.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct