Joe Biden heeft het gered. Hij won de Amerikaanse verkiezingen en kreeg de meeste kiesmannen achter zich. De Amerikaanse nieuwszender CNN maakte er maandagnacht brekend nieuws van. Alsof de ontknoping van de verkiezingen op 3 november alsnog een andere had kunnen zijn.

De Amerikaanse democratie leek de afgelopen vijf weken in gevaar. Of dat werkelijk zo was, moeten historici maar uitzoeken. Het voelde soms wel zo.

Onwillekeurig sluipt er twijfel binnen wanneer niet alleen de zittende president dag in dag uit van de daken schreeuwt dat de verkiezingen zijn gemanipuleerd, maar in zijn kielzog ook tv-zenders, politici en honderdduizenden Amerikanen. Als ze al geen feiten hadden, dan toch minimaal serieuze aanwijzingen?

Elk bewijs ontbrak, stelde rechtbank na rechtbank vast. Het was verbijsterend om te zien dat die gerechtelijke uitspraken geen bezinning brachten. Integendeel, opgehitst door Trump zagen veel Amerikanen ze als stinkende winden van een andere planeet, als klaroenstoten om politieke opponenten te gaan bedreigen.

In de VS bleken rechters ware steunpilaren van de democratie. Een aantal topambtenaren ook, een flink aantal kranten en tv-zenders, en toch ook massa’s burgers die het hoofd koel hielden. Genoeg om een presidentiele coup te keren.

Maar blijven het er genoeg? De Biden-gezinde CNN-presentator Jake Tapper wees deze week in een tv-commentaar op een menstype dat onontbeerlijk is om democratische principes te ondermijnen. Volksvertegenwoordigers, toch voorbeeldfiguren, die absurd gedrag van de leider niet openlijk goedkeuren, maar ook niet nadrukkelijk af. Die zich drukken, net op tijd achter de gordijnen schuiven.

,,Maar dankzij u, president Trump, en daarvoor wil ik u bedanken, weten we nu precies welke 126 Republikeinen niets geven om feiten, niets om waarheid, niets om democratische principes.’’ Onder druk van Trump zetten deze 126 volksvertegenwoordigers (een meerderheid in het Congres) hun namen onder de ,,krankzinnige Texaanse fraude –aanklacht, The Big One, volgens de president.’’ Die Trump ook weer weergaloos verloor.

Goed dat Tapper deze groep in het licht zette. Gevaarlijker voor de democratie dan luidruchtige relschoppers zijn gluiperige sfinxen met macht.

Zou een soortgelijke aanval op de democratie in Nederland, dat lang zo gepolariseerd niet is, ook kunnen gebeuren? Een buitenissige leider die die zijn wil verkoopt voor die van het volk, de spelregels van de democratie naar zijn hand zet, de pers intimideert, populistische beroepspolitici meesleept in zijn kielzog, gevoed en gefinancierd door ontevreden burgers die een vette worst wordt voorgehouden met fabeltjesfuiken op social media. Het is in zoveel landen vertoond, dus waarom niet?

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar  commentaar@lc.nl .

 

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct