Ook Pieter Omtzigt wil het CDA gaan leiden.

Geven en nemen

Ook Pieter Omtzigt wil het CDA gaan leiden. FOTO ANP

Ze staan in de startblokken: zeker vier CDA’ers zijn in de race om de christendemocraten bij de Kamerverkiezingen van volgend voorjaar aan te voeren. Vandaag maakt het partijbestuur bekend welke kandidaten aan de leden als mogelijke lijsttrekkers zullen worden voorgedragen.

Minister Hugo de Jonge, staatssecretaris Mona Keijzer en de Kamerleden Martijn van Helvert en Pieter Omtzigt hebben aangegeven de kar te willen trekken. Elk van deze vier heeft zo zijn of haar eigen prioriteiten.

De Jonge zei bij zijn kandidaatstelling een man van het midden te zijn. Keijzer heeft meer een conservatief-sociaal gezicht. Limburger Van Helvert profileert zich nadrukkelijk als kandidaat van de provincie; hij vindt dat de Rotterdammer De Jonge en de Volendamse Keijzer als randstedelingen niet goed passen bij het CDA als plattelandspartij. Omtzigt, die als Kamerlid naam maakte met zijn uiterst kritische manier van volgen van het kabinetsbeleid (denk aan de toeslagenaffaire), ,,wil lijsttrekker worden om ervoor te zorgen dat de overheid er weer voor de mensen is en niet andersom”, zo maakte hij gisteren bekend.

Wat te kiezen

Er valt voor de CDA-leden, die uiteindelijk bepalen wie de kar mag trekken, zeker wat te kiezen. Een van de punten waarop de kandidaten zich nu al onderscheiden, is hun houding ten opzichte van een eventuele samenwerking met Forum voor Democratie.

De Jonge maakte al direct duidelijk dat daar wat hem betreft geen sprake van kan zijn. Keijzer en Van Helvert willen de partij van Thierry Baudet niet op voorhand uitsluiten. Omtzigt houdt zich wat dit punt betreft vooralsnog op de vlakte.

Samenwerking met FvD is in CDA-kringen zeer omstreden. Toen de partij in Noord-Brabant besloot om samen met Forum de provincie te gaan besturen, leidde dat tot veel ophef. Veel christendemocraten zijn nog altijd niet vergeten hoe hun partij bijna spleet toen in het eerste kabinet-Rutte de PVV van Geert Wilders als gedoogpartner aanschoof.

CDA-prominent Piet Hein Donner roept op om samenwerking met Forum niet bij voorbaat uit te sluiten. De politiek, en dus het CDA, kan er nou eenmaal niet omheen dat steeds meer kiezers, uit onvrede over de gevestigde politiek, hun heil zoeken bij het populisme, ,,dat inspeelt op angsten, zorgen en onvrede, en dat het niet zo nauw neemt met waarden van tolerantie, rechtsstaat en een open samenleving.’’

Kernwaarden

Volgens Donner mogen zulke kiezers niet bij voorbaat worden uitgerangeerd, en daar heeft hij zeker een punt. Tegelijk constateert Donner ook dat populisten het niet zo nauw nemen met een aantal kernwaarden van de democratie. Alvorens met FvD te kunnen samenwerken, zal een democratische partij als het CDA Baudet en diens partijgenoten stevig aan de tand moeten voelen hoe ze nu precies tegen die kernwaarden aankijken.

Wie Baudet een beetje volgt, kan moelijk anders dan concluderen dat de FvD-leider graag tegen de rechtsstaat mag aanschoppen. Dat is zijn goed recht, maar Baudet moet dan niet verbaasd opkijken als andere partijen hem niet direct aan de borst koesteren. Politieke samenwerking moet nou eenmaal van twee kanten komen; het is geven en nemen.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct