Als een lawine ging het nieuws van grensoverschrijdend gedrag door trainers deze week door de Nederlandse turnwereld: het leidde er zelfs toe dat de gymnastiekbond het topsportprogramma voor vrouwenturnen stillegde.

Evenwichtsoefening

Als een lawine ging het nieuws van grensoverschrijdend gedrag door trainers deze week door de Nederlandse turnwereld: het leidde er zelfs toe dat de gymnastiekbond het topsportprogramma voor vrouwenturnen stillegde. Foto: ANP

Spartaans en Oostblokmentaliteit, het waren twee woorden die vaak vielen in de zaak die in een week tijd uitgroeide tot het ‘turnschandaal’. Turncoach Gerrit Beltman vertelde in een interview met het Noordhollands Dagblad dat hij jonge turnsters vroeger heeft mishandeld en vernederd en dat hij zich daar nu voor schaamt. „Ik wilde per se winnen, ten koste van álles, stelde mij spijkerhard op.” Als een lawine ging het nieuws door de Nederlandse turnwereld.

Het is goed dat misstanden en grensoverschrijdend gedrag onder de loep worden genomen. Maar een verrassing is het niet. Al jaren zijn er berichten over intimidatie en fysieke mishandeling. In 2011 bood de gymnastiekunie excuses aan voor het gedrag van oud-bondscoach Frank Louter. Al in 2013 publiceerden twee turnsters een boek over de keiharde aanpak van Beltman. Voormalig trainer Kelly Koets vertelde deze week in Trouw dat er een giftige mix ontstond waarin de trainer teveel macht had. Topturner Epke Zonderland zei dat hij er vroeger niet over piekerde om zijn dochter later te laten turnen.

De worsteling van ouders met talentvolle sportkinderen is mooi te zien in de documentaire TURN! . Het is hartverscheurend om de scènes te zien waarin kinderen huilend hun spieren moeten rekken. Ouders, zo vertellen ze zelf openhartig, investeren veel tijd en geld in hun kinderen en „willen daar iets voor terugzien”. Wie heeft de verantwoordelijkheid in de turnhal? De trainer omdat die ervoor is opgeleid? De ouders omdat hun kinderen minderjarig zijn? Wie beschermt de kinderen als ze uit loyaliteit naar papa, mama of trainer verder gaan dan goed voor ze is?

De Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie (KNGU) heeft een eerste stap gezet door een onafhankelijk onderzoek in te stellen en het topsportprogramma van de vrouwen stil te leggen. Toptrainers als Gerben Wiersma en Vincent Wevers, die fysiek geweld ontkent, moeten hun volledige verhaal nog vertellen maar worden voorlopig vervangen . Een risico, in een pre-olympisch jaar. Een succesvolle en getalenteerde generatie turnsters mag niet de dupe worden van een doorgeslagen cultuur.

Dit dilemma is precies de kern van de evenwichtsoefening die de turnbond moet laten zien de komende maanden, in het volle licht. Om olympische medailles te bemachtigen in Tokio moeten trainers alles uit talentvolle pupillen halen; om de sport een beter imago te geven zullen alle misstanden aan het licht moeten komen. Het is de kunst om met een alternatief te komen voor de nietsontziende Oostblokmentaliteit, een Hollandse school waarbij het belang en het plezier van het opgroeiende kind centraal staan. Maar het is een illusie om te denken dat medailles gewonnen kunnen worden zonder bloed, zweet en tranen.

commentaar@lc.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct