Eerlijk delen moet wel eerlijk zijn

'De beperkte beschikbare middelen voor huishoudelijke ondersteuning moeten door gemeenten ingezet kunnen worden voor de kwetsbaarste groepen.' FOTO SHUTTERSTOCK

Deze week was er in de media en de Tweede Kamer volop aandacht voor de uitkomsten van het recent verschenen rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) over het sociaal domein.

Het SCP concludeert dat gemeenten sinds de decentralisering nog geen betere resultaten behalen dan het rijk. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt de uitkomsten herkenbaar en ‘is blij dat dit onderzoek de complexe en lastige werkelijkheid van gemeenten weerspiegelt’.

Als gemeentepolitici hebben wij dagelijks te maken met de landelijke regelgeving. Een goed voorbeeld is het vorig jaar ingevoerde standaard abonnements-tarief voor huishoudelijke ondersteuning. Voorheen was de eigen bijdrage hiervoor inkomensafhankelijk, maar per 1 januari 2019 betaalt iedereen ongeacht zijn of haar inkomen een inkomensonafhankelijke maandelijkse bijdrage voor huishoudelijke hulp.

Voor mensen met een hoger inkomen die eerder zelf hun huishoudelijke hulp betaalden, scheelt dit soms meer dan 100 euro per maand. Minima die huishoudelijke hulp nodig hebben daarentegen, zijn er per definitie niet op vooruit gegaan, omdat het abonnementstarief gelijk is aan de minimale eigen bijdrage zoals die al voor hen gold.

Explosieve toename aanvragen huishoudelijke hulp

Ten opzichte van 2018 ontvingen gemeenten in 2019 maar liefst 12,7 procent meer aanvragen voor huishoudelijke ondersteuning. Deze stijging komt voornamelijk door een explosieve toename van het aantal aanvragen door inwoners met midden- en hogere inkomens. De kosten voor gemeenten zijn enorm toegenomen en om de tekorten op te vangen moet er bezuinigd worden op andere voorzieningen.

Wij zijn van mening dat de overheid er voor ons allemaal moet zijn. Zoals Aristoteles al stelde, doe je dat door gelijke gevallen gelijk te behandelen en ongelijke gevallen ongelijk naar mate van hun ongelijkheid. De beperkte beschikbare middelen voor huishoudelijke ondersteuning moeten door gemeenten ingezet kunnen worden voor de kwetsbaarste groepen, niet zoals nu gebeurt als extraatje voor mensen die het niet nodig hebben. Het maakt dat je uit onmacht alleen maar kan grijpen naar burgerlijke ongehoorzaamheid.

'Wij overwegen om ook in Leeuwarden de knuppel in het hoenderhok te gooien'

In de gemeente Krimpen aan den IJssel is dit nu precies wat er gebeurt. Daar is besloten deze overheidsregel niet langer uit te voeren: voortaan ontvang je alleen financiële ondersteuning voor huishoudelijke hulp als uit je inkomen blijkt dat je dit niet zelf kan betalen. Op deze manier hoopt de gemeente Krimpen een proefproces uit te lokken.

Wij overwegen om ook in Leeuwarden de knuppel in het hoenderhok te gooien. Want ook in Leeuwarden is er sprake van een explosieve stijging in de aanvragen voor huishoudelijke ondersteuning omdat mensen die het voorheen zelf konden oplossen, nu een beroep doen op de gemeente. Voor ons zitten kansengelijkheid en een ongedeelde samenleving in wat anders dan wat hier gebeurt.

Lutz Jacobi, raadslid PvdA Leeuwarden

Femke Molenaar, raadslid PAL GroenLinks