Een maatschappij waar mensen zich niet aan regels willen houden, is onregeerbaar

'Kunnen wij niet meer accepteren dat mensen het inderdaad beter weten?' FOTO ANP/REMKO DE WAAL

De mensheid is in de ontwikkeling van ver gekomen. In de middeleeuwen bestond er veel bijgeloof.

In 1613 werden tijdens heksenprocessen alleen al in Roermond ruim zestig heksen op de brandstapel gezet. Kometen werden als vingerwijzing van god gezien. Mensen waren onmondig en dachten niet zelf na. Wat de boven ons geplaatste notabelen beweerden, werd niet in twijfel getrokken. Religie bepaalde wat wel en niet toelaatbaar was.

Wat onmogelijk leek, bleek toch mogelijk

Vanuit de donkere middeleeuwen was daar de Verlichting. Spinoza, Descartes en vele anderen sloegen andere wegen in. De voortgaande wetenschap leverde voor gelovigen problemen op. Wat voorheen als vaststaand werd aangenomen, bleek opeens aantoonbaar anders. De aarde draaide om de zon en was onderdeel van een onmeetbaar heelal. Zaken die onmogelijk leken, bleken toch mogelijk. Wij konden zelfs vliegen en later op de maan landen.

Zijn wij met alle vergaarde wijsheid en kennis vier eeuwen later veel wijzer geworden? Het lijkt er niet op. Dat wij onze toenmalige zelfverkozen onmondigheid hebben afgelegd, is inderdaad een goede zaak. Daarbij kan vrijwel iedereen tegenwoordig lezen en schrijven.

Wens van de meerderheid

Tegelijk maken we ons druk over van alles en nog wat en hebben we daar een uitgesproken mening over. Het lijkt er vaak op dat we als gevolg van onze zo vergaarde kennis menen de wijsheid in pacht te hebben.

Kunnen wij niet meer accepteren dat mensen die hebben doorgeleerd het inderdaad beter weten? Een maatschappij waar mensen zich niet aan regels willen houden omdat men het beter denkt te weten, is feitelijk onregeerbaar.

In een democratie is het zaak gevolg te geven aan de wens van een meerderheid, ook al staat een maatregel je persoonlijk tegen. Doe je dat niet, dan is de anarchie niet meer ver. Met alle gevolgen van dien.

Oane Jansen. Leeuwarden