Drie musketiers du Nord

Piet Fortuin, de baas van vakbond CNV. Foto: Niels Westra

Ach, het Noorden. Het lijkt wel alsof Friesland, Groningen en Drenthe gedoemd zijn om elk decennium dezelfde strijd te voeren. Een commedia dell’arte, met andere acteurs, vergelijkbaar decor, inwisselbare figuranten maar hetzelfde script.

De verhaallijn mag inmiddels klassiek verondersteld worden. Moment van handeling: meestal vlak voor landelijke verkiezingen. Plot: een kleurrijke coalitie van belanghebbenden vindt elkaar om de achtergestelde positie van de regio te bevechten in het Centrum van de Macht.

In de versie van 1998 kregen de hoofdrolspelers goede kritieken. De commissie-Langman had onderzocht hoe het Noorden zijn economie zou kunnen versterken. Door een goede lobby lukte het om miljarden binnen te slepen. Niet alle aanbevelingen werden overgenomen maar de recensie in deze krant over het spel was positief: ‘Voor vlijt en gedrag verdienen de commissarissen en gedeputeerden die met het kabinet net hebben onderhandeld over de economische steun voor het Noorden een hoog cijfer. Drenthe, Friesland en Groningen zijn als een eenheid opgetrokken. Dat hebben ze volgehouden ook toen het moeilijk werd.’

In de voorstelling van 2020 opent vakbond CNV het stuk. Voorzitter Piet Fortuin pleit voor een fonds waarmee de economie van het Noorden ‘gered kan worden’. Tientallen miljoenen zijn nodig om mensen om te scholen en ondernemers te redden die kopje onder dreigen te gaan door de coronacrisis: „Ondernemers gaan dit op eigen kracht niet redden. We moeten groot durven denken.”

In de coulissen staan twee andere protagonisten klaar. CDA-gedeputeerde Sander de Rouwe stroopt zijn mouwen op en maakt zijn stem los, klaar voor een duel met Brussel. Met getrokken sabel. Het gaat immers om miljoenen euro’s voor arme Europese regio’s die toebehoren aan het Noorden. Sjoerd Galema, met katapult en grote hoed, popelt om namens werkgeversclub VNO-NCW het nieuwe kabinet te besluipen met een onweerlegbaar pleidooi voor een nieuwe ruimtelijk-economische visie.

De drie musketiers pleiten terecht voor een nieuw grand dessein du Nord, een Langman-akkoord 2.0. Dat plan moet verder gaan dan alleen een Lelylijn of steun voor wankelende bedrijven die daarmee een faillissement nog even uitstellen. De toekomst van het Noorden ligt in autonome innovatie, samenwerking en de beschikbaarheid van opleidingen en omscholing. Niet alle bedrijven die in de problemen komen, hoeven gered te worden. Durf ruimte te creëren. Investeer in jongeren en in baanbrekende oplossingen. Tijd voor een nieuw toneelstuk, met nieuwe acteurs in een geweldig decor. Maar altijd met de sabel binnen handbereik. Ten strijde!

commentaar@lc.nl