Deltaplan als vliegwiel voor brede welvaart

'De woningmarkt staat onder grote druk.' FOTO ARCHIEF LC

Actie is nodig om het woon- en werkklimaat in Friesland te versterken. Vooral voor onze kinderen, maar ook voor Friezen om utens en nieuwe Friezen.

Noordelijk Nederland heeft zich landelijk op de kaart gezet met zijn visie voor extra woningbouw, werkgelegenheid en nieuwe spoorinfra. Hiermee willen we het mogelijk maken om hier te wonen en te werken.

Afgelopen winter vroeg de Tweede Kamer de regering een deltaplan te maken van en voor het Noorden. Drenthe, Flevoland, Fryslân en Groningen en de gemeenten Assen, Emmen, Groningen en Leeuwarden hebben daar onlangs ingrediënten voor aangeleverd in het document ‘Bouwstenen voor het Deltaplan’.

De bouwstenen bestaan uit wonen (45.000 extra woningen in Friesland), werken en bereikbaarheid. Bouwstenen die de leefbaarheid op peil houden. Met name voor onze toekomstige generaties.

Bezorgden

Naast veel complimenten horen wij ook bezorgde geluiden. Zo vrezen sommigen dat ons mooie Friesland en onze identiteit in de uitverkoop wordt gegooid en dat we ons prachtige landschap verkwanselen.

Laten we beginnen met de opmerking dat Friesland ons net zo lief is als de ‘bezorgden’ onder ons. Maar wij willen ook graag dat ús bern , hier geboren, zich in onze provincie kunnen settelen als ze dat willen. Wij maken ons daar in toenemende mate zorgen over. Want Friesland vergrijst en ontgroent. Hoe houden wij de leefbaarheid op peil en de voorzieningen in de dorpen? Juist - door te investeren in wonen, werken en bereikbaarheid.

De woningmarkt staat onder grote druk. We zien een verdunning van huishoudens. Het woningtekort drijft de prijzen op. De wachttijd voor een huurwoning neemt toe en starters komen steeds moeilijker aan een koopwoning. Friezen zijn de gelukkigste Nederlanders, maar niet zonder dak boven hun hoofd. Het is in de eerste plaats voor deze Friezen dat we willen bouwen.

Thuiswerken

Wij willen ook bouwen voor de Friezen om utens , die graag terug willen komen naar it heitelân . Veel van deze mensen hebben Friesland uit nood verlaten voor welk elders, maar de coronacrisis laat zien dat thuiswerken nieuwe woonperspectieven biedt.

En tot slot bouwen we ook voor ‘nieuwe’ Friezen. Mensen die Friesland waarderen vanwege ons veelzijdige landschap, onze Friese meren en eilanden, ons sterk mienskipsgevoel, onze eigen taal en cultuur, en onze typische bruisende zomers met skûtsjesilen, kaatsen, fierljeppen en iepenloftspullen. Ook deze nieuwe Friezen dragen bij aan het verder aanjagen van de leefbaarheid.

Waar wordt er dan gebouwd? Met name binnen bestaand stedelijk gebied. Maak van leegstaande kantoren, fabrieken en winkelpanden leuke appartementen en woningen. In dorpen kan uitbreiding van het huizenaanbod juist leiden tot versterking van de identiteit en vitaliteit door te ontwerpen volgens plaatselijke dorpse kenmerken, zo opperde onlangs (terecht) een aantal architecten van GEAR ( LC 26 april). Stel dat alle vierhonderd Friese dorpen naar aard en schaal bijbouwen voor eigen jongeren en ouderen. Dan ben je zomaar vierduizend woningen verder.

Zonder vrees

Daarnaast wordt er ingezet op het versterken van de werkgelegenheid. Het Noorden heeft verschillende toonaangevende sectoren. Denk aan watertechnologie, circulaire economie, agrofood, waterstof en de gezondheidseconomie. We willen die – naast nieuwe sectoren – nog meer tot wasdom laten komen. Dan hoeven ús bern Friesland niet te verlaten om hun boterham te verdienen. In het Dagblad van het Noorden viel onlangs nog te lezen dat toptalent het Noorden massaal de rug toekeert. Dit tij moeten we keren.

Om onze ambities op het gebied van wonen en werken te realiseren, is snelle en betrouwbare bereikbaarheid noodzakelijk. Primair de Lelylijn: dé snelle treinverbinding tussen het Noorden en de Randstad en de toekomstige toegangspoort naar Duitsland en Scandinavië.

Het maatschappelijk gesprek over de ‘hoe-vraag’ start nu. Met volksvertegenwoordigers, met natuurorganisaties, architecten, landeigenaren, bouwers en uiteraard met de Friezen zelf.

Zo geven we in Friesland handen en voeten aan de democratische legitimatie van grote vraagstukken. Toekomstige generaties perspectief bieden. Het Deltaplan ter bevordering van de brede welvaart, daar gaat het om.

Dat doen we niet door het probleem vol vrees tegemoet te gaan. We doen het door de toekomst en de samenwerking met vertrouwen tegemoet te zien.

Klaas Kielstra en Johan Tjalsma zijn fractievoorzitters van respectievelijk VVD Fryslân en CDA Fryslân

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie